Joanna Hańderek

Joanna Hańderek
Ilustracja
Joanna Hańderek na Rynku Głównym w Krakowie, na proteście w obronie praw zwierząt, maj 2026
Data urodzenia

22 czerwca 1974

Zawód, zajęcie

filozofka kultury, samorządowczyni

Uczelnia

Uniwersytet Jagielloński

Partia

Nowa Lewica

Strona internetowa

Joanna Ewa Hańderek (ur. 22 czerwca 1974) – polska filozofka specjalizująca się w filozofii kultury, doktor habilitowana nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajna Uniwersytetu Jagiellońskiego, publicystka, działaczka społeczna i polityczna, od 2024 radna Krakowa.

Życiorys

Działalność akademicka

W 2002 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy Cierpienie i czas. Próba analizy relacji cierpienie-czas w oparciu o poglądy Emmanuela Lévinasa, napisanej pod kierunkiem Beaty Szymańskiej[1]. Na tym samym wydziale w 2012 uzyskała stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych na podstawie rozprawy Metamorfozy i muzea[1].

Jest profesor nadzwyczajną Uniwersytetu Jagiellońskiego. Była zastępcą dyrektora do spraw studenckich w Instytucie Filozofii UJ[2].

Opublikowała dwie monografie oraz szereg artykułów filozoficznych[3][4], m.in. w „Kwartalniku Filozoficznym”. Specjalizuje się w filozofii współczesnej, filozofii kultury, w szczególności w problematyce postkolonializmu, globalizacji, multikulturalizmu i wykluczenia[3][4]. Jest członkinią redakcji kwartalnika „Racje”[5][6].

Od 2013 jest współorganizatorką cyklu konferencji Kultura wykluczenia? (osiem edycji do 2020)[7][8][9][10][11]. Była opiekunką sekcji filozofii kultury oraz sekcji ekoetyki Koła Naukowego Studentów Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego[2][6]. Obecnie w Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki prowadzi cykl spotkań i paneli poświęcony działaniom antyprzemocowym "Horyzonty równości", oraz "Festiwal równości". Współpracuje z Fundacją Instytutu Dialogu Obywatelskiego.

Działalność społeczna i polityczna

Jest założycielką Stowarzyszenia Rewersy Kultury działającego na rzecz inkluzji osób wykluczonych[6][12]. Jest członkinią Rady Stowarzyszenia Kongres Kobiet[13], Towarzystwa Humanistycznego i Kongresu Świeckości[2][6], który opowiada się za rozdziałem Kościoła od państwa. Była wolontariuszką w Centrum Praw Kobiet w Krakowie. Obecnie pełni rolę ekspertki w Green REV Institute.

Współorganizowała marsz przeciwko faszyzmowi w Krakowie[2]. Uczestniczyła w Czarnym Proteście[2]. W 2018 wsparła protest studentów przeciwko reformie nauki (tzw. Ustawa 2.0), przygotowanej przez resort Jarosława Gowina[14]. Na początku 2022 była sygnatariuszką listu otwartego do Komisji Europejskiej z apelem o podjęcie wszelkich możliwych kroków w celu natychmiastowego wstrzymania przez rząd polski budowy muru na granicy polsko-białoruskiej, do czasu przeprowadzenia zgodnej z prawem Unii Europejskiej i wymogami ochrony przyrody oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na spójność sieci Natura 2000[15][16].

W wyborach parlamentarnych w 2019 ubiegała się o mandat posłanki na Sejm IX kadencji, startując jako bezpartyjna z jedenastego miejsca na liście Sojuszu Lewicy Demokratycznej (w ramach porozumienia partii lewicowych) w okręgu krakowskim i otrzymując 2734 głosy[17].

Cztery lata później już jako członkini Nowej Lewicy (frakcji Wiosna[18]) ponownie startowała do Sejmu w tym samym okręgu, tym razem z ósmego miejsca, zdobywając 2238 głosów[19]. W 2024 roku z ramienia Koalicji Obywatelskiej (z w ramach lokalnego porozumienia KO z Nową Lewicą) uzyskała mandat radnej Krakowa w wyborach samorządowych[20]. W Radzie Miasta Krakowa zasiadła w klubie Nowej Lewicy, a także w komisjach Planowania Przestrzennego, Kultury i Ochrony Zabytków, Polityki Społecznej i Senioralnej, Mienia i Mieszkalnictwa oraz Ochrony Środowiska, której jest przewodniczą[21]. W tym samym roku bez powodzenia kandydowała z listy Lewicy w wyborach do Parlamentu Europejskiego[22].

Działalność redakcyjna i publicystyczna

Redaktorka i felietonistka portalu istota.info, felietonistka magazynu "Vege", "Fakty po mitach", "Racje", W 2020 weszła w skład redakcji kwartalnika Zdanie[23]. Wraz z Radosławem Czarneckim stworzyła cyklu programów Kościół a… o religii, ateizmie i ich kulturowym znaczeniu w racjonalista.tv[6]. Występuje w programie Piotra Jędrzejewskiego "Państwo filozofów" w Radiu Kraków, prowadzi swoją autorką audycję w radiu Jazzkultura "Znaki, ślady, tropy".

Życie prywatne

Jest ateistką[24], weganką, aktywistką.

Publikacje

Monografie

  • Czas i spotkanie. Wokół koncepcji czasu Emmanuela Lévinasa. Kraków: Collegium Columbinum, 2006.
  • Metamorfozy i muzea. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010.
  • Filozofia wegańska. Kraków: Centrum Kultury „Dworek Białoprądnicki”, 2022.

Redakcje

  • Wykluczenia. Kraków: Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2017. Wraz z Natalią Kućmą.

Przypisy

  1. 1 2 Dr hab. Joanna Hańderek, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-11-11].
  2. 1 2 3 4 5 Joanna Hańderek. wnp.pl. [dostęp 2020-11-11].
  3. 1 2 Joanna Hańderek. Instytut Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-11].
  4. 1 2 Noty o autorach. Kwartalnik Filozoficzny. [dostęp 2020-11-11].
  5. ↑ O nas. Kwartalnik Racje. [dostęp 2020-11-11].
  6. 1 2 3 4 5 Informacje. handerekjoanna.wordpress.com. [dostęp 2020-11-11].
  7. ↑ Strona cyklu Kultura wykluczenia?. kulturawykluczenia.wordpress.com. [dostęp 2020-11-11].
  8. ↑ Kultura wykluczenia? V odsłona: Kobiety. biuletynpolonistyczny.pl. [dostęp 2020-11-11].
  9. ↑ Kultura wykluczenia? VI Odsłona: Polityka Wykluczenia. unikonferencje.pl. [dostęp 2020-11-11].
  10. ↑ Kultura wykluczenia? VII odsłona: Zwierzaki. Instytut Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN, 11 listopada 2019. [dostęp 2020-11-11].
  11. ↑ Kultura wykluczenia? VIII odsłona: Ofiary – milczenie. Instytut Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-11].
  12. ↑ Rafał Mazur: Emigracja bez granic – czyli o wykluczeniu, problemach naszych czasów i o tym, czym powinna być współcześnie filozofia. fragile.net.pl, 15 lutego 2016. [dostęp 2020-11-11].
  13. ↑ Rada Stowarzyszenia. Kongres Kobiet. [dostęp 2020-11-11].
  14. ↑ Protest środowiska akademicznego dotyczy także roli uniwersytetu w życiu publicznym?. Radio Kraków, 13 czerwca 2018. [dostęp 2020-12-09].
  15. ↑ Łukasz Wspaniały: Naukowcy apelują o powstrzymanie budowy muru na granicy. uj.edu.pl, 1 lutego 2022. [dostęp 2022-02-03]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  16. ↑ List środowiska naukowego do KE ws. budowy muru na granicy polsko-białoruskiej. naukadlaprzyrody.pl, 31 stycznia 2022. [dostęp 2022-02-03]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  17. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2020-11-11].
  18. ↑ 3 października 2023 – relacja ze spotkania przed wyborami w „Kuźnicy”: Daria Gosek-Popiołek i Jerzy Fedorowicz. Stowarzyszenie „Kuźnica”, 8 października 2023. [dostęp 2024-11-29].
  19. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 15 października 2023. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2023-10-30].
  20. ↑ Wybory Samorządowe 7 kwietnia 2024. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2024-11-29].
  21. ↑ Joanna Hańderek. BIP miasta Krakowa. [dostęp 2026-01-04].
  22. ↑ Wybory do Parlamentu Europejskiego 9 czerwca 2024. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2024-11-29].
  23. ↑ Nowy kontakt z redakcją „Zdania”. kuznica.org.pl, 1 lipca 2020. [dostęp 2025-09-08].
  24. ↑ Zwyczajni ateiści. Joanna Hańderek. racjonalista.tv, 1 listopada 2018. [dostęp 2020-11-11].

Linki zewnętrzne