Johannes Semper
 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
  | |
Johannes Semper (ur. 22 marca 1892 w Tuhalaane, zm. 21 lutego 1970 w Tallinie) – estoński pisarz, badacz literatury, polityk, tłumacz. Autor tekstu do Hymnu Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej[1.1].
Życiorys
Urodził się 22 marca 1892 w Tuhalaane. Jego ojcem był nauczyciel. Ukończył germanistykę i romanistykę na uniwersytecie w Petersburgu. Od 1911 do 1917 związany był z ruchem literackim Młoda Estonia. W latach 1914–1915 pełnił funkcję nauczyciela w gimnazjum w Parnawie. W 1915 studiował architekturę w Rydze[1.2]. Od 1917 do 1920 związany był z grupą literacką Siuru, a następnie, od 1921 do 1922 – Tarapita[1.1]. W następnych latach przebywał w Rosji, Berlinie i Paryżu. Następnie studiował literaturę na uniwersytecie w Tartu. Studia ukończył w 1928. Od 1930 do 1940 był redaktorem pisma "Looming"[1.2].
Po aneksji Estonii przez Związek Radziecki w 1940, Semper stał się członkiem sowieckiego rządu, pełniąc funkcję ministra edukacji w latach 1940-1941[2]. W latach 1944–1946 pełnił funkcję prezesa Związku Pisarzy Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Był autorem słów do hymnu Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej[1.1]. Otrzymał Order Białej Gwiazdy V klasy (1940), Order Lenina (1962) oraz został Ludowym Pisarzem Estońskiej SRR w 1964 roku[3].
W latach 50. Semper padł ofiarą represji, jakie spotykały środowisko literackie. Oskarżany był o bycie wrogiem ludu i literatury sowieckiej[4] oraz o burżuazyjny formalizm[1.3]; w wyniku tych oskarżeń hymn Estońskiej SRR można było od tego momentu wykonywać wyłącznie w wersji instrumentalnej, bez tekstu[4].
Wybrana twórczość
Poezja
- Pierrot (1917)
- Ślady na piasku (1919)
- Rytmy z morskiego brzegu (1922)
- Pięcioma zmysłami (1926)
- Słońce w rynsztoku (1930)
- Wietrzne koło (1936)
Proza
- Chiński łańcuch (zbiór opowiadań, 1919)
- Przęsła mostowe (zbiór opowiadań, 1927)
- Eleonora (zbiór opowiadań, 1927)
- Zazdrość (powieść, 1936)
- Kamień na kamieniu (powieść, 1939)
- Czerwone goździki (powieść, 1955)
Inne
Ponadto Semper był też autorem książek reportażowych (m.in. Wzdłuż i wszerz po Europie, 1936, Pod krzyżem Południa, 1937) i dramatów (m.in. Przełom, 1944). Napisał też zbiór esejów Analiza wątków ludowych pieśni ludowych w Kalevipoegu (1924)[1.1][1.3] oraz przekładał literaturę obcą, w tym m.in. Dantego, Boccacia i Victora Hugo[5].
Przypisy
- Tomasz Zubiński: Historia literatury estońskiej od początków piśmiennictwa do roku 1940. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2013. ISBN 978-83-7780-566-4.
- ↑ Friedebert Tuglas, Eric Dickens: The Poet and the Idiot: And Other Stories. Central European University Press, 2007-01-01, s. XI. ISBN 978-963-7326-88-2. [dostęp 2015-09-23]. (ang.).
- ↑ Johannes Semper
- 1 2 Romuald J. Misiunas, Rein Taagepera: The Baltic States, Years of Dependence, 1940-1980. University of California Press, 1983-01-01, s. 119. ISBN 978-0-520-04625-2. [dostęp 2015-09-23]. (ang.).
- ↑ Julian Maślanka: Słownik pisarzy świata. Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, 2008-01-01. ISBN 978-83-7435-795-1. [dostęp 2015-09-23]. (pol.).