Jolanta Janiczak

Jolanta Janiczak (ur. 26/27 kwietnia 1982 w Nowym Targu^[1][2]) – polska dramatopisarka i dramaturżka, absolwentka psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego (2010) i studium aktorskiego Lart Studio (2004)^[3].

Laureatka Paszportu Polityki 2014^[4], dwukrotna zdobywczyni Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej w 2016 za dramat „Sprawa Gorgonowej”^[5] i w 2021 za „I tak nikt mi nie uwierzy”^[6].

Jury Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej w 2016 r. pod przewodnictwem Jerzego Stuhra pisało w uzasadnieniu werdyktu m.in.: „Sprawa Gorgonowej” zwraca uwagę oryginalną konstrukcją dramaturgiczno-językową i ukazuje, w jaki sposób wielkie wydarzenia medialne przysłaniają niebezpieczeństwa aktualnej polityki - Jeśli „ciało to zbrodnia”, to „Sprawa Gorgonowej” Jolanty Janiczak jest anatomią zbrodni niedoskonałej. I chociaż rany, krew i kał – fizjologiczne ślady makabry z przeszłości – stanowią dowód w sprawie o morderstwo, Janiczak kwestionuje logikę kryminalnego śledztwa i pozostawia zagadkę przeklętej przez społeczeństwo Medei, bez rozwiązania"^[1].

Od 2008 roku pracuje jako dramaturżka z Wiktorem Rubinem, współtworząc z nim oryginalny język teatralny. Ich wspólne spektakle są obecne na wszystkich ważnych festiwalach w Polsce, i za granicą. Jej dramaty doczekały się licznych publikacji w kraju i tłumaczone między innymi na rosyjski, niemiecki, gruziński, portugalski, rumuński czy hebrajski. Prezentowane w formie czytań w Berlinie, Nowym Jorku, Tibilisi, Mexico City. Podejmowane przez nią tematy dotyczą przede wszystkim kobiet i ich miejsca w historii, relacji między ciałem i polityką. Janiczak tworzy swój rozpoznawalny, oryginalny, poetycki, bardzo wyrazisty język w którym najbardziej intymne sprawy stają się materiałem politycznych rozstrzygnięć, filozoficznych dociekań, próbą samego języka. Jest jednym z najwyrazistszych i najradykalniejszych głosów feministycznych w kraju.

Jest autorką ponad 30 autorskich dramatów. „Podejmowane przez nią tematy dotyczą przede wszystkim kobiet i ich miejsca w historii, relacji między ciałem i polityką. Janiczak tworzy swój rozpoznawalny, oryginalny, poetycki, bardzo wyrazisty język, w którym najbardziej intymne sprawy stają się materiałem politycznych rozstrzygnięć, filozoficznych dociekań, próbą samego języka. Jest jednym z najwyrazistszych i najradykalniejszych głosów feministycznych w kraju.”^[7]

• 2009: Wyróżnienie na Festiwalu „Klasyka Żywa” za utwór sceniczny „Lalka”^[8]
• 2011: Wyróżnienie na Festiwalu BOSKA KOMEDIA w Krakowie za dramaturgię „Joanny Szalonej; Królowej”^[8]
• 2014: Paszport „Polityki” w kategorii „teatr”, „za brawurowe spektakle, które odsłaniając mechanizmy konstruowania oficjalnych biografii, równie wiele mówią o historii, co o współczesności oraz za język mieszający czasy, perspektywy i doświadczenia, jednocześnie demaskatorski i niezwykle intensywny”^[4]
• 2014: Wyróżnienie na Festiwalu Kontrapunkt w Szczecinie za tekst „Caryca Katarzyna”^[8]
• 2016: Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna za dramat „Sprawa Gorgonowej”^[5]
• 2021: Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna za dramat „I tak nikt mi nie uwierzy”^[6]
• 2022: Nagroda za tekst dramatyczny „Mrowisko: z życia dobrej służącej” na Festiwalu Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość Przedstawiona" w Zabrzu^[8]

W finałach Gdyńskiej Nagrody Dramaturgiczne znalazły się również dramaty Janiczak pt. „Joanna Szalona; Królowa” (2012) i „Caryca Katarzyna” (2013)^[9].

• James Bond: Świnie nie widzą gwiazd / Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu, 2010
• Ofelie / Teatr im. Horzycy w Toruniu, 2011
• Joanna Szalona; Królowa / Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, 2011
• Tak powiedział Michael J. / Teatr Wybrzeże w Gdańsku, 2012
• Karzeł, Down i inne żywioły / Teatr Nowy w Łodzi, 2012
• Caryca Katarzyna / Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, 2013
• Towiańczycy królowie chmur / Narodowy Stary Teatr w Krakowie, 2014
• Detroit. Historia ręki / Teatr Polski w Bydgoszczy, 2014
• Sprawa Gorgonowej / Narodowy Stary Teatr w Krakowie, 2015
• Hrabina Batory / Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, 2015
• Każdy dostanie to, w co wierzy / Teatr Powszechny w Warszawie, 2016
• Żony stanu, dziwki rewolucji, a może i uczone białogłowy / Teatr Polski w Bydgoszczy, 2016
• Rasputin / Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, 2017
• Neron / Teatr Powszechny w Warszawie, 2018
• O mężnym Pietrku i sierotce Marysi. Bajka dla dorosłych / Teatr Polski w Poznaniu, 2018
• Dead girls wanted / Teatr Zagłębia w Sosnowcu, 2019
• Kurt Gerron. Fürer daje miasto Żydom / Teatr Śląski w Katowicach, 2019
• I tak nikt mi nie uwierzy / Teatr im. A. Fredry w Gnieźnie, 2020
• Klątwa rodziny Kennedych / Teatr Żeromskiego w Kielcach, 2021
• Chaplin / Teatr Żydowski w Warszawie, 2021
• Obywatelka Kane / Narodowy Stary Teatr w Krakowie, 2022
• Mrowisko: z życia dobrej służącej / Teatr Żeromskiego w Kielcach, 2022
• Dobrze ułożony młodzieniec / Teatr Nowy w Łodzi, 2023
• Jak ograć prawdę / Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku, 2023
• Ballada o Emilii i lesie / Festiwal Niewinni Czarodzieje w Warszawie, 2023
• Śnieżka nie chce spać / Teatr Polski w Poznaniu, 2023
• Nie smućcie się. Ja zawsze będę z Wami / Teatr Jaracza w Olsztynie, 2024
• Czuję wstyd żyjąc w takim świecie / Teatr im. A. Fredry w Gnieźnie, 2024
• Gry wstępne / Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu, 2025
• Potok. Ćwiczenia ze wspólnoty / Teatr Żeromskiego w Kielcach, 2025

• Jolanta Janiczak [online] [dostęp 2026-01-31] . strona główna serwisu