José Palma

José Palma
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

3 czerwca 1876
Manila

Data i miejsce śmierci

12 lutego 1903
tamże

Narodowość

filipińska

Język

hiszpański

Alma Mater

Uniwersytet Ateneum Manilski

Dziedzina sztuki

poezja

Ważne dzieła

José Isaac Palma y Velásquez (ur. 3 czerwca 1876, zm. 12 lutego 1903) – filipiński poeta, pisarz i działacz niepodległościowy.

Życiorys

Urodził się 3 czerwca 1876 w Manili[1]. Był czwartym i najmłodszym dzieckiem Hermógenesa Palmy oraz Hilarii Velásquez[2]. Wcześnie, bo już jako pięciolatek, został osierocony przez matkę[3]. Podstawy edukacji odebrał w macierzystej dzielnicy Tondo. W 1894 wstąpił w szeregi Katipunanu, tajnego stowarzyszenia mającego na celu niepodległość archipelagu, w owym czasie wciąż będącego kolonialną posiadłością Hiszpanii[4]. Żołnierz[5], brał udział zarówno w walkach podczas rewolucji filipińskiej, jak i późniejszej wojny amerykańsko-filipińskiej.

Studiował w prestiżowym Ateneo w rodzinnym mieście, współpracował z patriotyczną prasą. Pierwsze kroki w aktywności poetyckiej poczynił wcześnie, podobnie jak w aktywności politycznej. Związany z rewolucyjnym pismem La independencia, wchodził w skład zespołu redakcyjnego jego tagalskiej sekcji[6]. Na łamach tego czasopisma, we wrześniu 1899, opublikował wiersz Filipinas[7]. Tekst ten, z muzyką skomponowaną przez Juliána Felipe, jest obecnie filipińskim hymnem państwowym[8].

Swoje wiersze i opowiadania publikował, posługując się pseudonimami, na łamach rozmaitych periodyków, w tym El Comercio, La Moda Filipina, La Patria, La Unión i Revista Católica.

Palma zmarł przedwcześnie, padając ofiarą gruźlicy 12 lutego 1903[1]. Pośmiertnie opublikowano zbiór jego wierszy Melancólicas (1912)[9]. Mimo swojej roli w walce o niepodległość Filipin, pozostaje osobą praktycznie nieznaną[10].

Przypisy

  1. 1 2 V. Almario: Jose Palma. [w:] Sagisag Kultura (Vol 1) [on-line]. philippineculturaleducation.com.ph, 2015. [dostęp 2024-03-02]. (tagalski).
  2. ↑ E. Arsenio Manuel: Palma, Jose V.. [w:] CCP Encyclopedia of Philippine Art Digital Edition [on-line]. epa.culturalcenter.gov.ph, 1994, 2018. [dostęp 2024-03-02]. (ang.).
  3. ↑ Xiao Chua: XIAO TIME, 6 November 2013: JOSE PALMA, BAYANING SINGER. [w:] It’s Xiao Time [on-line]. xiaochua.net, 2013-11-06. [dostęp 2026-08-29]. (tagalski).
  4. ↑ V. Almario: Katipúnan. [w:] Sagisag Kultura (Vol 1) [on-line]. philippineculturaleducation.com.ph, 2015. [dostęp 2024-05-27]. (tagalski).
  5. ↑ PH national anthem: Lost in translation. rappler.com. [dostęp 2020-10-23]. (ang.).
  6. ↑ Ramón Quiñonero: EL DUYAN, LA HAMACA Y JOSÉ PALMA. [w:] Revista Filipina [on-line]. revista.carayanpress.com, Primavera 2019. [dostęp 2024-03-02]. (hiszp.).
  7. ↑ The home of ‘Lupang Hinirang’. inquirer.net. [dostęp 2020-10-23]. (ang.).
  8. ↑ The Philippine National Anthem. philembassy.org.au. [dostęp 2020-10-23]. (ang.).
  9. ↑ Rocío Ortuño Casanova, Christy Conta, Jad Monsod: Biografía de José PALMA (Manila, 1876-1903). [w:] Biografías de autores de la Literatura filipina en español [on-line]. cervantesvirtual.com. [dostęp 2024-03-02]. (hiszp.).
  10. ↑ Estética de José Palma. academia.edu. s. 7. [dostęp 2020-10-23]. (hiszp.).

Bibliografia

  • Artemio R. Guillermo, May Kyi Win: Historical Dictionary of the Philippines Second Edition Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East, No. 54. Lanham, Maryland • Toronto • Plymouth, UK: The Scarecrow Press, Inc., 2005. ISBN 0-8108-5490-2.
  • Carlos Quirino: Who’s who in Philippine History. Manila: Tahanan Books, 1995. ISBN 978-971-630-046-8.
  • La poesía hispanofilipina en el siglo XIX. W: Beatriz Álvarez-Tardío: Introducción a la literatura hispanofilipina. Rocío Ortuño Casanova, Beatriz Álvarez- Tardío, Axel Gasquet, Jorge Mojarro y Emmanuelle Sinardet (red.). London, New York: Routledge, 2025, s. 176–184. ISBN 978-90-04-51406-5.
  • Antonio Checa Godoy. La prensa filipina en español entre dos guerras (1899-1941). „Revista internacional de Historia de la Comunicación”. 4 (1), s. 22-51, 2015. Asociación de Historiadores de la Comunicación. ISSN 2255-5129. (hiszp.). 
  • Spanish in the Philippines: A state language. W: Carlos Madrid Álvarez-Piñer: The economic and commercial influence of Spanish-based languages. Madrid: Ministry of Economy and Business (Ministerio de Economía y Empresa), 2019, s. 89–101.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.