Jota Cancri

Jota Cancri A
ι1 Cnc
Ilustracja
Zdjęcie układu (Jeffrey Fischer)
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór

Rak

Rektascensja

08h 46m 41,820s[1]

Deklinacja

+28° 45′ 35,62″[1]

Paralaksa (π)

0,00985 ± 0,00061″[1]

Odległość

346,5 ± 6,1 ly
106,2 ± 1,9 pc

Wielkość obserwowana
(pasmo V)

4,018 ± 0,009m[1]

Ruch własny (RA)

−22,07 ± 0,15 mas/rok[1]

Ruch własny (DEC)

−43,70 ± 0,13 mas/rok[1]

Prędkość radialna

15,74 ± 0,13 km/s[1]

Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy

żółty olbrzym

Typ widmowy

G8IIIa_Ba0.2[1]

Masa

3,5[2] M☉

Jasność

215[2] L☉

Wiek

~260 mln[2] lat

Temperatura

5000[2] K

Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 48 Cancri
2MASS: J08464184+2845356
Bonner Durchmusterung: BD+29 1824
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 328
Boss General Catalogue: GC 12083
Katalog Henry’ego Drapera: HD 74739
Katalog Hipparcosa: HIP 43103
Katalog jasnych gwiazd: HR 3475
SAO Star Catalog: SAO 80416
Yuyu; ADS 6988, CCDM 08467+2846
Mapa nieba
Położenie w gwiazdozbiorze
Jota Cancri B
ι2 Cnc
ilustracja
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór

Rak

Rektascensja

08h 46m 39,980s[3]

Deklinacja

+28° 45′ 54,21″[3]

Paralaksa (π)

0,009672 ± 0,000036″[3]

Odległość

337,2 ± 1,3 ly
103,39 ± 0,39 pc

Wielkość obserwowana
(pasmo V)

6,57m[3]

Ruch własny (RA)

−24,397 ± 0,034 mas/rok[3]

Ruch własny (DEC)

−44,250 ± 0,027 mas/rok[3]

Prędkość radialna

12,24 ± 0,56 km/s[3]

Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy

gwiazda ciągu głównego

Typ widmowy

A2 V[3]

Masa

1,9[2] M☉

Jasność

16[2] L☉

Wiek

~260 mln[2] lat

Temperatura

8800[2] K

Alternatywne oznaczenia
2MASS: J08463998+2845542
Bonner Durchmusterung: BD+29 1823
Boss General Catalogue: GC 12080
Katalog Henry’ego Drapera: HD 74738
Katalog Hipparcosa: HIP 43100
Katalog jasnych gwiazd: HR 3474
SAO Star Catalog: SAO 80415

Jota Cancri (ι Cnc) – gwiazda podwójna w gwiazdozbiorze Raka. Oddalona jest o około 340 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa

Gwiazda ta nosi nazwę Yuyu, która wywodzi się od jawajskiej konstelacji, poświadczonej od co najmniej 1300 lat. W języku jawajskim nazwa ta oznacza słodkowodnego kraba (Parathelphusa convexa), zwierzę spotykane na polach ryżowych w Indonezji. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2026 roku zatwierdziła użycie nazwy Yuyu dla określenia tej gwiazdy[4].

Charakterystyka

Główny składnik układu, Jota Cancri A, to żółty olbrzym należący do typu widmowego G o jasności obserwowanej równej 4,028m[1]. Jej kompan, Jota Cancri B, to biała gwiazda ciągu głównego (karzeł) należąca do typu widmowego A, o jasności obserwowanej 6,57m[1]. Gwiazdy łączy ruch własny po niebie i w ciągu stulecia obserwacji nie zmieniły istotnie wzajemnego położenia, co świadczy, że są powiązane grawitacyjnie. W przestrzeni dzieli je odległość co najmniej 2800 au, a obrót wokół wspólnego środka masy zajmuje co najmniej 65 tysięcy lat[2].

Te dwie gwiazdy oddalone są od siebie o 30,4 sekundy kątowej na niebie[5] i można je rozróżnić za pomocą małego teleskopu[2]. Stanowią atrakcyjny obiekt obserwacji dla amatorów astronomii, gdyż kontrast sprawia, że wydają się być barwy błękitnej i bladopomarańczowej. Gołym okiem gwiazd nie da się rozdzielić i wydają się jedną; łączna jasność układu przekracza nieznacznie jasność Delta Cancri, w rzeczywistości drugiej co do jasności gwiazdy gwiazdozbioru[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jota Cancri w bazie SIMBAD (ang.) [dostęp 2026-03-03]
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Jim Kaler: Iota Cancri. STARS. [dostęp 2016-11-12]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jota Cancri B w bazie SIMBAD (ang.) [dostęp 2026-03-03]
  4. ↑ IAU-Catalog of Star Names. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2026-02-22. [dostęp 2026-03-03].
  5. ↑ iota Cancri. Alcyone ephemeris. [dostęp 2016-11-12]. (ang.).