Juan Ponce Enrile

Juan Ponce Enrile

Data i miejsce urodzenia	22 czerwca 1922/14 lutego 1924 Gonzaga
Data śmierci	13 listopada 2025
Zawód, zajęcie	polityk, prawnik
Stanowisko	minister obrony (1970–1971, 1972–1986), przewodniczący Senatu (2008–2013)

Juan Furagganan Ponce Enrile Sr. (ur. 22 czerwca 1922 lub 14 lutego 1924, zm. 13 listopada 2025^[1]) – filipiński polityk i prawnik.

W źródłach występują dwie różne daty jego urodzenia. Zgodnie z danymi w posiadaniu filipińskiego rządu przyszły polityk i prawnik urodził się 14 lutego 1924 w Gonzadze w prowincji Cagayan^[2]. Natomiast dokument przechowywany w Cagayan w jednym z budynków należących do Niezależnego Kościoła Filipińskiego, macierzystej denominacji Enrile mówi o 22 czerwca 1922^[3]. Był synem Alfonsa Ponce Enrile oraz Petry Furugganan^[4]. Przyszedł na świat jako dziecko nieślubne. Jego ojciec był prominentnym politykiem, matka natomiast pochodziła z biednej rodziny rybackiej^[5]. Ukończył prestiżowe manilskie Ateneum w 1949^[6]. Podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Filipin, kontynuował następnie kształcenie na tym kierunku na Uniwersytecie Harvarda^[7]. Podjął pracę w zawodzie, wykładał też prawo na Uniwersytecie Dalekowschodnim. W życie polityczne zaangażował się w latach 60., szybko wiążąc się z Ferdinandem Marcosem. W 1966 mianowany został podsekretarzem w ministerstwie finansów^[8]. Od 1968 do 1970 był ministrem sprawiedliwości^[9]. Jako jeden z najbliższych współpracowników prezydenta Marcosa był jedną z najistotniejszych postaci na krajowej scenie podczas stanu wojennego (1972–1981)^[10]. Odpowiadał tym samym za znaczną część zbrodni oraz nadużyć wiązanych przez historyków oraz innych badaczy z tym właśnie okresem w historii Filipin^[11]. Dwukrotnie piastował funkcję ministra obrony (1970–1971, 1972–1986). Długoletnia lojalność wobec Marcosa nie stępiła jego politycznego instynktu. W kluczowym momencie rewolucji siły ludu z 1986 wsparł ruch rewolucyjny, czym walnie przyczynił się do upadku prezydenta^[12][13].

Pozostawał aktywny politycznie do późnej starości. Uzyskiwał mandat deputowanego do Izby Reprezentantów bądź też do Zgromadzenia Ustawodawczego odpowiednio w 1978, 1984 i 1992. Wybierany był do Senatu kolejno w 1987, 1995, 2004 oraz 2010^[14]. Między listopadem 2008 a czerwcem 2013 przewodniczył filipińskiemu Senatowi^[15]. W izbie wyższej parlamentu zasiadał do 2016. W 2019 ponownie, choć bezskutecznie ubiegał się o mandat senatorski^[14]. Opublikował Juan Ponce Enrile: A Memoir (2012)^[16].

Skomplikowane i niejednoznaczne związki Enrile z rodziną Marcosów okazały się trwałe. Od 2022 do śmierci pozostawał bowiem głównym doradcą prezydenta Bongbonga Marcosa, syna swojego pierwszego patrona, do spraw prawnych^[17][18]. Był politykiem wysoce kontrowersyjnym, uwikłanym w rozmaite skandale korupcyjne^[19]. W filipińskiej pamięci zbiorowej zapisał się również dzięki swej długowieczności^[20][21]. Zmarł 13 listopada 2025^[22]. Został pochowany na Libingan ng mga Bayani w Taguig, cmentarzu przeznaczonym przede wszystkim dla osób szczególnie zasłużonych dla kraju, w tym wysoko postawionych wojskowych oraz byłych prezydentów^[23][24].

W 1957 poślubił Cristinę Castañer. Doczekał się z nią dwojga dzieci^[25].