Judy Sheindlin

Judy Sheindlin

Judy Sheindlin na przyjęciu z okazji Tribeca Film Festival w 2012 roku
Data i miejsce urodzenia	21 października 1942 Brooklyn, Nowy Jork, Stany Zjednoczone
Zawód, zajęcie	prawniczka, sędzia, osobowość telewizyjna

Judith Susan (Judy) Sheindlin z domu Blum (ur. 21 października 1942 w Brooklynie) – amerykańska prawniczka, emerytowana sędzia i osobowość telewizyjna, znana jako Sędzia Judy.

W latach 1972–1996 pracowała w nowojorskim sądownictwie rodzinnym, od 1982 roku jako sędzia, a od 1986 roku kierowała wydziałem sądu rodzinnego na Manhattanie. Ogólnokrajową rozpoznawalność przyniósł jej program Sędzia Judy, emitowany w latach 1996–2021. Od 2021 roku prowadzi program Judy Justice. Oba programy są stylizowane na rozprawy sądowe, ale nie pokazują postępowań przed sądem państwowym. Sheindlin występuje w nich jako arbiter i wydaje wiążące rozstrzygnięcia w rzeczywistych sporach cywilnych, na co strony wcześniej wyrażają zgodę. Sukces tych produkcji uczynił ją jedną z najbardziej rozpoznawalnych i najlepiej opłacanych osobowości amerykańskiej telewizji.

Judith Susan Blum urodziła się 21 października 1942 roku w Brooklynie w Nowym Jorku^[1]. Wychowywała się w żydowskiej rodzinie^[2]. Jej ojciec Murray Blum był dentystą, a matka Ethel pracowała jako kierowniczka biura^[3]. W 1963 roku ukończyła American University w Waszyngtonie, a następnie rozpoczęła naukę w Washington College of Law, gdzie była jedyną kobietą wśród 126 studentów^[1].

Po przeprowadzce do Nowego Jorku kontynuowała studia w New York Law School, które ukończyła w 1965 roku^[1]. W tym samym roku zdała egzamin uprawniający do wykonywania zawodu prawnika w stanie Nowy Jork^[1].

W 1965 roku po zakończeniu studiów zatrudniła się jako prawniczka w przedsiębiorstwie kosmetycznym^[1]. Po niespełna 2 latach zrezygnowała z pracy, aby zająć się wychowaniem dzieci^[1].

W 1972 roku wróciła do pracy zawodowej jako oskarżycielka w nowojorskim sądownictwie rodzinnym, prowadząc sprawy dotyczące czynów popełnianych przez nieletnich, przemocy domowej i krzywdzenia dzieci^[1]. Nowojorski sąd rodzinny jest sądem cywilnym, który rozpoznaje m.in. sprawy dotyczące nieletnich, opieki nad dziećmi, przemocy i zaniedbywania dzieci^[4].

W 1982 roku burmistrz Nowego Jorku Ed Koch powołał ją na stanowisko sędziego sądu rodzinnego^[1]. W 1986 roku objęła kierownictwo wydziału sądu rodzinnego na Manhattanie^[1]. Koordynowała pracę 9 innych sędziów oraz licznych prawników, kuratorów sądowych i pracowników socjalnych, a przy największym obciążeniu rozpatrywała od 40 do 100 spraw dziennie^[4].

Sheindlin dążyła do szybkiego rozpoznawania spraw, przerywała rozwlekłe wypowiedzi i niekiedy sama przejmowała od prawników przesłuchiwanie świadków^[4]. Jej sposób prowadzenia rozpraw budził sprzeciw części adwokatów, uczestników postępowań i działaczy społecznych, którzy zarzucali jej szorstkość, sarkazm oraz protekcjonalny ton^[4].

Jako jedyna spośród sędziów manhattańskiego wydziału sądu rodzinnego zezwalała prasie na obserwowanie prowadzonych przez siebie rozpraw^[5]. W lutym 1993 roku dziennik Los Angeles Times opublikował obszerny artykuł poświęcony Sheindlin^[5]. Publikacja zwróciła uwagę redakcji programu informacyjnego 60 Minutes, który wyemitował materiał o niej w październiku tego samego roku^[5]. Po emisji reprezentująca ją agentka skontaktowała się z Larrym Lyttle’em, prezesem Big Ticket Television, i zaproponowała mu stworzenie programu sądowego z udziałem Sheindlin^[1].

W 1996 roku odeszła z sądownictwa rodzinnego po blisko 25 latach pracy, w ciągu których rozpoznała ponad 20 tys. spraw^[1].

Sędzia Judy i Judy Justice należą do gatunku programów sądowych i są stylizowane na rozprawy przed sądem^[6][7]. Sheindlin nie występuje w nich jednak jako urzędująca sędzia, lecz jako arbiter, czyli osoba, której strony powierzają pozasądowe rozstrzygnięcie sporu^[7].

Do programów trafiają rzeczywiste spory cywilne, najczęściej dotyczące roszczeń o niewielkie kwoty, długów, niedotrzymanych umów, uszkodzenia mienia albo szkód na osobie^[8]. Przed nagraniem strony zawierają umowę, na mocy której uznają rozstrzygnięcie Sheindlin za ostateczne i wiążące oraz rezygnują z ponownego dochodzenia tego samego roszczenia przed sądem^[7]. Postępowanie telewizyjne nie przebiega według wszystkich formalnych zasad procedury cywilnej, etyki sędziowskiej i dopuszczania dowodów obowiązujących podczas zwykłej rozprawy^[7].

Strony zazwyczaj występują bez adwokatów, co jest częste w amerykańskich sądach rozpoznających drobne roszczenia^[8]. Koszty podróży uczestników oraz kwoty przyznane stronie wygrywającej pokrywa produkcja, nie zaś przegrywający uczestnik^[7]. Sprawy do programów wyszukują pracownicy produkcji, którzy przeglądają publiczne akta sądowe w całych Stanach Zjednoczonych i zapraszają strony wybranych sporów, zwłaszcza tych, w których uczestników łączyła relacja osobista^[7].

Sędzia Judy (1996–2021)

W programie Sędzia Judy Sheindlin jako arbiter rozstrzygała rzeczywiste spory cywilne o niewielkie kwoty, a uczestnicy wcześniej zgadzali się na wiążący charakter jej decyzji^[7]. Na potrzeby odcinka próbnego przygotowano fikcyjne sprawy, lecz Sheindlin odrzuciła tę formułę^[9].

Program Sędzia Judy zadebiutował we wrześniu 1996 roku w amerykańskiej syndykacji telewizyjnej, czyli systemie, w którym lokalne stacje samodzielnie kupują prawa do jego emisji^[1][6]. Przez cały okres produkcji u boku Sheindlin występował Petri Hawkins-Byrd, były funkcjonariusz nowojorskiego sądu rodzinnego, który w programie wywoływał sprawy i dbał o porządek na sali^[10].

Już w 1999 roku Sędzia Judy był najczęściej oglądanym programem rozpowszechnianym w tym systemie^[1]. W 2005 roku pozostawał najczęściej oglądanym programem sądowym przez 452 kolejne tygodnie^[6]. W sezonie 2009/2010 osiągał średnią oglądalność 6,3 mln widzów, wyprzedzając The Oprah Winfrey Show i stając się pierwszym od 10 lat programem emitowanym w ciągu dnia, który uzyskał lepszy wynik niż program Oprah Winfrey^[11].

W Polsce Sędzia Judy trafił we wrześniu 2010 roku do ramówki TV Puls^[12]. Program emitowała także TV4^[8].

W 2017 roku spółka CBS Television Distribution kupiła od Sheindlin prawa do katalogu obejmującego ponad 5200 odcinków Sędzia Judy oraz do kolejnych odcinków programu^[13]. W 21. sezonie program nadal oglądało przeciętnie ponad 10 mln osób dziennie^[13].

W marcu 2020 roku Sheindlin ogłosiła, że 25. sezon będzie ostatnim^[14]. Wyjaśniła, że firma CBS zamierzała skupić się na dalszej emisji powtórek, ona zaś nie chciała kończyć pracy w telewizji^[14]. Program zakończył się w 2021 roku po 25 sezonach^[5]. W ciągu całego okresu emisji Sheindlin rozpatrzyła przed kamerami ponad 12 500 spraw^[5].

W 2014 roku Sheindlin stworzyła program Hot Bench, w którym 3-osobowy skład arbitrów rozpatruje sprawy, wspólnie omawia argumenty stron i wydaje rozstrzygnięcie^[21]. Inspiracją był 3-osobowy skład sędziowski, którego pracę obserwowała w Irlandii^[21].

W 2022 roku serwis Amazon Freevee zamówił kolejny program stworzony przez Sheindlin, Tribunal^[22]. Sheindlin została jego producentką wykonawczą^[22]. Patricia DiMango, Tanya Acker i syn Sheindlin, Adam Levy, wspólnie rozpatrują w nim rzeczywiste spory, a Petri Hawkins-Byrd odpowiada za porządek na sali^[22]. Program wykorzystuje nagrania przedstawiające zdarzenia związane z każdą sprawą, dzięki czemu widzowie poznają szerszy kontekst sporu^[22].

Od 2025 roku Sheindlin prowadzi program Justice on Trial, poświęcony 8 sprawom, których rozstrzygnięcia wzbudziły kontrowersje^[7]. W programie wykorzystuje się rekonstrukcje z udziałem aktorów, a prawnicy omawiają wydane wcześniej orzeczenia^[7].

Za główne przesłanie swojej pracy w telewizji Sheindlin uznawała osobistą odpowiedzialność za podejmowane decyzje^[9]. W programach prowadzi sprawy w szybkim tempie, przerywa odpowiedzi, które uważa za wymijające, i posługuje się krótkimi, ciętymi komentarzami^[8].

Jej bezpośredni styl krytykowano zarówno w czasie pracy w sądzie rodzinnym, jak i później w telewizji^[4][3]. Krytycy zarzucali jej publiczne upokarzanie uczestników oraz wykorzystywanie trudnej sytuacji materialnej części z nich jako rozrywki^[3]. Sheindlin odpowiadała, że nie atakuje stron bez celu, lecz używa ostrego języka, aby zwrócić uwagę na konsekwencje ich postępowania^[3]. Podkreślała również, że prowadzi program telewizyjny, a nie zwykłą rozprawę sądową^[3].

Analiza opublikowana w magazynie Slate wiązała popularność Sędzi Judy z silną osobowością prowadzącej, szybkim tempem programu i natychmiastowym rozstrzyganiem sporów^[6]. Magazyn opisywał program jako uproszczoną wizję wymiaru sprawiedliwości, pozbawioną przewlekłości, sporów proceduralnych, wystąpień adwokatów i długotrwałych postępowań odwoławczych^[6].

Sukces Sędzi Judy przyczynił się do odrodzenia amerykańskich programów sądowych i powstania licznych podobnych produkcji^[1][6]. Program wykorzystywał tematykę osobistych konfliktów znaną z talk-show, ale w przeciwieństwie do nich kończył każdą sprawę jednoznacznym rozstrzygnięciem^[6]. Do 2013 roku był dostępny na ponad 120 rynkach telewizyjnych na świecie^[23].

W zestawieniu magazynu Forbes z 2018 roku Sheindlin zajęła 1. miejsce wśród najlepiej opłacanych prowadzących programy telewizyjne, osiągając w ciągu poprzednich 12 miesięcy dochód w wysokości 147 mln dolarów przed opodatkowaniem^[24]. Na tę kwotę składały się m.in. wynagrodzenie za Sędzię Judy, produkcję Hot Bench i sprzedaż praw do katalogu odcinków przedsiębiorstwu CBS^[24].

Prowadzi program mentorski Her Honor Mentoring, który łączy uczennice szkół średnich z hrabstwa Westchester z aktywnymi zawodowo kobietami pełniącymi funkcję mentorek^[25]. Program przyznaje również stypendia na studia^[26].

W 2022 roku Sheindlin przekazała 5 mln dolarów na fundusz, z którego co roku finansowane są pełne stypendia dla 10 studentek New York Law School^[7]. Stypendia pokrywają czesne i koszty książek, a po 1. roku studiów zapewniają także dodatkowe wsparcie finansowe na okres letni^[7].

W 2020 roku Sheindlin poparła Michaela Bloomberga w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej i wystąpiła w jego reklamie wyborczej^[27]. W 2024 roku poparła Nikki Haley w prawyborach prezydenckich Partii Republikańskiej, wskazując na jej doświadczenie w sprawowaniu urzędu, wyważenie i zdrowy rozsądek^[28].

Jej pierwszym mężem był prawnik Ronald Levy^[3][1]. Z tego małżeństwa ma 2 dzieci, Jamie i Adama^[3][1]. Para rozwiodła się w 1976 roku po 12 latach małżeństwa^[1].

W 1978 roku poślubiła prawnika Jerry’ego Sheindlina, który miał 3 dzieci z wcześniejszego związku^[1]. Wspólnie wychowywali 5 dzieci: Jamie i Adama z pierwszego małżeństwa Sheindlin oraz 3 dzieci Jerry’ego Sheindlina z wcześniejszego związku^[29]. Para rozwiodła się w 1990 roku, lecz rok później ponownie zawarła małżeństwo^[1]. 3 z 5 dzieci zostało prawnikami^[29].

Książki Sheindlin dotyczą m.in. odpowiedzialności osobistej, relacji rodzinnych, samodzielności i poczucia własnej wartości^[30]. Beauty Fades, Dumb Is Forever przez 9 tygodni figurowała na liście bestsellerów dziennika The New York Times^[30].

• Don't Pee on My Leg and Tell Me It's Raining (1996)^[1]
• Beauty Fades, Dumb Is Forever (1999)^[1]
• Win or Lose by How You Choose (2000)^[1]
• Keep It Simple, Stupid: You're Smarter Than You Look (2000)^[30]
• What Would Judy Say: A Grown-Up Guide to Living Together with Benefits (2013)^[31]
• What Would Judy Say? Be the Hero of Your Own Story (2014)^[1]

• Gwiazda w Hollywoodzkiej Alei Gwiazd (2006)^[7]
• Honorowy tytuł wiceprzewodniczącej Towarzystwa Prawniczego przy University College Dublin za wkład w prawo rodzinne i sądownictwo rodzinne (2013)^[23]
• Daytime Emmy dla najlepszego programu prawniczego lub sądowego za Sędzię Judy (2013, 2016, 2017)^[7]
• Honorowa Daytime Emmy za całokształt twórczości (2019)^[7]
• Daytime Emmy dla najlepszego programu prawniczego lub sądowego za Judy Justice (2022, 2024)^[7]