Jules Germain Cloquet
 Jules Germain Cloquet | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
Jules Germain Cloquet (ur. 18 grudnia 1790 w Paryżu, zm. 23 lutego 1883 tamże) – francuski lekarz, anatom i chirurg, pionier chirurgii przepuklinowej i autor szczegółowych opisów anatomicznych[1].
Życiorys
Jules Germain Cloquet pochodził z rodziny lekarskiej. Jego starszy brat Hippolyte Cloquet (1787-1840) był również lekarzem i anatomem[2], a bratanek Ernest Cloquet (1818-1855) został osobistym lekarzem szacha Persji Mohammad Szah Kadżar[3].
Początkowo pracował jako uczeń w warsztacie swojego ojca Jean Baptiste Antoine, który był rysownikiem i grawerem[4]. Studiował początkowo nauki przyrodnicze w Rouen, ale w 1810 przybył do Paryża, by poświęcić się medycynie[4]. Już w następnym roku został preparatorem anatomii w szkole medycznej, a w 1815 prosektorem na wydziale[4]. W 1817 uzyskał stopień doktora medycyny z rozprawą o przepuklinach brzusznych, w której opisał około 300 przypadków[4][1]. Tego samego roku otrzymał nagrodę Académie des sciences za traktat, który został opublikowany dopiero sześć lat później[4].
W 1819 objął stanowisko chirurga adiunkta w szpitalu św. Ludwika[4]. W 1821 roku został jednym z pierwszych członków wybranych do Académie Nationale de Médecine w Paryżu[1]. W 1824 otrzymał nominację na profesora agregowanego chirurgii, a w 1831 na profesora patologii chirurgicznej na Wydziale Medycznym w Paryżu, a w 1834 także chirurgii klinicznej[4]. W 1836 został wybrany honorowym członkiem Royal College of Surgeons w Irlandii[4]. W latach 1841–1842 musiał zrezygnować ze wszystkich praktycznych działań ze względu na stan zdrowia[4]. W 1851 został mianowany chirurgiem konsultantem cesarza Napoleona III[4], a w 1855 członkiem Académie des sciences[4].
Dokonania
Anatomia i chirurgia przepuklinowa
Cloquet zasłynął przede wszystkim jako ekspert w zakresie chirurgii przepuklin[1]. Jego rozprawa doktorska z 1817 roku zatytułowana Recherches Anatomiques sur les Hernies de l’Abdomen (Badania anatomiczne nad przepuklinami brzucha) opisywała lokalizacje, w których najczęściej występują przepukliny pachwinowe i udowe w odniesieniu do mięśnia dźwigacza, otrzewnej i naczyń nasiennych[1][4].
Jego nazwisko utrwaliło się w nomenklaturze anatomicznej w czterech terminach[5][6]:
- Przepuklina Cloqueta – przepuklina kanału udowego
- Przegroda Cloqueta – błoniasta struktura ograniczająca pierścień u podstawy kanału udowego
- Gruczoł Cloqueta – małe węzły chłonne w kanale udowym
- Kanał Cloqueta – pozostałość embrionalnej tętnicy szklistej w gałce ocznej
Chirurgia w znieczuleniu hipnotycznym
12 kwietnia 1829 roku Jules Germain Cloquet przeprowadził we Francji pierwszą udokumentowaną operację chirurgiczną w znieczuleniu hipnotycznym (magnetyzm), usuwając guz piersi 64-letniej pacjentce[7][8]. Operacja trwała 10–12 minut, podczas której pacjentka nie wykazywała oznak dyskomfortu[9]. Pozostawała w stanie mesmerycznym przez dwa dni, a po przebudzeniu nie miała żadnych wspomnień z operacji[10].
Twórczość artystyczna i dydaktyczna
Cloquet był utalentowanym artystą, co znalazło odzwierciedlenie w jego najsłynniejszym dziele Anatomie de l’homme (Anatomia człowieka), w którym ponad 500 z około 1300 ilustracji sporządził osobiście[11][4]. To monumentalne dzieło pięciotomowe zajęło prawie dziesięć lat na ukończenie (1821-1831)[11]. Szkolenie w zakresie tworzenia modeli woskowych wymagało od niego rozległej wiedzy z zakresu anatomii, fizjologii i patologii, którą zdobył jako uczeń Achille’a-Cléophasa Flauberta, ojca słynnego pisarza Gustave Flauberta[1].
Cloquet zreformował kształcenie teoretyczne poprzez wykorzystanie obrazów i preparatów[4]. Jego wykłady zostały zebrane i opublikowane przez Dominique-Jean Larrey[4]. Jego prace były wykorzystywane w polskiej literaturze medycznej XIX wieku[12].
Był wynalazcą kilku narzędzi chirurgicznych, w tym kleszczy do tętnic i urządzenia do usuwania ciał obcych[4]. Interesował się również alternatywnymi praktykami medycznymi, takimi jak magnetyzm zwierzęcy i akupunktura[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Marios Loukas, Abraham El-Sedfy, R. Shane Tubbs, Christopher Wartman. Jules Germain Cloquet (1790-1883)--drawing master and anatomist. „The American Surgeon”. 73 (11), s. 1169–1172, 2007-11. DOI: 10.1177/000313480707301120. PMID: 18092657. (ang.).
- ↑ Olivier Walusinski: Joseph Hippolyte Cloquet (1787–1840) – Physiology of smell. 2018. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ CLOQUET, LOUIS-ANDRÉ-ERNEST. Encyclopædia Iranica. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Jules Germain Cloquet. Doyne’s Hall of Fame. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ Femoral Canal. ScienceDirect. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ Nader Mahabadi, Khalid Tuma, Daniel Anastasio: Anatomy, Abdomen and Pelvis: Femoral Sheath. StatPearls, NCBI, 2023. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ AM Cyna. Clinical hypnosis: implications in anaesthesia and intensive care medicine. „British Journal of Anaesthesia”. 130 (4), 2023. DOI: 10.1016/j.bja.2023.01.010. (ang.).
- ↑ The Pioneers of Mesmerism. Hypnosis.edu. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ The brief and strange history of mesmerism and surgery. Hektoen International, 2018-12-23. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ MA Gravitz. Early Uses of Hypnosis as Surgical Anesthesia. „The American Journal of Clinical Hypnosis”. 30 (3), 1988. DOI: 10.1080/00029157.1988.10402733. (ang.).
- 1 2 Thomas Morris: Jules Cloquet: the surgeon as artist. [dostęp 2025-10-22]. (ang.).
- ↑ Ludwik Adolf Neugebauer, Janusz Ferdynand Nowakowski, Anatomia opisowa ciała ludzkiego podług Józefa Hyrtla, Warszawa 1865, s. 530 [dostęp 2025-10-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-19] (pol.).