Julius Carl Raschdorff
 Julius Carl Raschdorff | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
niemiecka |
| Alma Mater | |
| Uczelnia | |
| Nagrody |
Wielki Złoty Medal na Wielkiej Berlińskiej Wystawie Sztuki |
| Wpływy | |
| Praca | |
| Budynki |
Katedra w Berlinie, |
Julius Carl Raschdorff (ur. 2 lipca 1823 w Pleß, zm. 13 sierpnia 1914 w Waldsieversdorf) – niemiecki architekt, urzędnik budowlany i nauczyciel akademicki, przedstawiciel historyzmu. Był architektem miejskim w Kolonii oraz profesorem Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej w Charlottenburgu. Jego najbardziej znanym dziełem jest Katedra w Berlinie, wzniesiona w latach 1894–1905[1][2].
Raschdorff opracował projekty ponad 220 budowli, z których około 100 zrealizowano. W jego dorobku znalazły się kościoły, szkoły, gmachy administracyjne, muzea, biblioteki, szpitale, dworce kolejowe, wille i rezydencje[1].
Życiorys
Młodość i wykształcenie
Urodził się w Pleß, współczesnej Pszczynie na Górnym Śląsku. Był wyznania katolickiego. Uczęszczał do szkoły w rodzinnej miejscowości, a następnie do gimnazjum w Gleiwitz, gdzie w 1842 roku zdał egzamin maturalny[1].
Po ukończeniu nauki odbył przygotowanie zawodowe w zakresie miernictwa w Oppeln. W latach 1845–1853 kształcił się w Berlińskiej Akademii Budownictwa. W 1848 roku zdał egzamin na kierownika robót budowlanych, a w 1853 roku uzyskał kwalifikacje budowniczego[1].
Początkowo pracował przy budynkach związanych z linią kolejową Münster–Rheine–Osnabrück[1].
Działalność w Kolonii
1 listopada 1854 roku został drugim architektem miejskim w Kolonii. Od 1864 roku sprawował urząd pierwszego architekta miejskiego. W okresie pracy w administracji uczestniczył w modernizacji miasta oraz projektowaniu i przebudowie budynków publicznych[1].
Do jego najważniejszych realizacji kolońskich należała restauracja i przebudowa Gürzenichu, prowadzona w latach 1854–1859. Zajmował się również pracami przy ratuszu, budynkach szkolnych i innych obiektach komunalnych[1].
W 1872 roku ustąpił ze stanowiska miejskiego i rozpoczął samodzielną działalność projektową. W następnych latach wykonywał zamówienia na budynki publiczne, rezydencje i obiekty sakralne[1].
Profesor w Charlottenburgu
W 1878 roku Raschdorff rozpoczął działalność dydaktyczną w Berlinie. Od 1879 do grudnia 1911 roku był etatowym profesorem architektury renesansu, budownictwa monumentalnego i projektowania urbanistycznego w Królewskiej Wyższej Szkole Technicznej w Charlottenburgu, późniejszym Uniwersytecie Technicznym w Berlinie[3].
W roku akademickim 1888/1889 pełnił funkcję dziekana wydziału architektury. Działalność dydaktyczną łączył z projektowaniem i publikowaniem prac dotyczących historii architektury, budownictwa i rzemiosła artystycznego[3].
Ostatnie lata
W 1882 roku został członkiem stowarzyszonym Królewskiej Akademii Belgii. W 1896 roku otrzymał Wielki Złoty Medal na Wielkiej Berlińskiej Wystawie Sztuki[1].
Zmarł 13 sierpnia 1914 roku w Waldsieversdorfie w Brandenburgii. Został pochowany na Nowym Cmentarzu Dorotheenstädtischer Friedhof II w dzielnicy Wedding w Berlinie. Jego miejsce pochówku jest grobem honorowym kraju związkowego Berlin[4].
Rodzina
W 1859 roku w Kolonii poślubił Jenny Petitpierre. Mieli dwóch synów: Franza i Ottona, którzy współpracowali z ojcem. Otto Raschdorff został architektem i uczestniczył w realizacji części późniejszych projektów pracowni[1].
Twórczość
Charakterystyka
Raschdorff projektował w stylistyce historyzmu, wykorzystując formy neorenesansowe, neobarokowe i neogotyckie. Dobierał repertuar historycznych motywów zależnie od przeznaczenia budynku oraz oczekiwań inwestora.
W jego wczesnych realizacjach publicznych i mieszczańskich szczególne znaczenie miał neorenesans. W późniejszych monumentalnych projektach sakralnych i państwowych stosował połączenie form renesansowych i barokowych[1].
Architekt zajmował się również badaniami i dokumentowaniem architektury historycznej. Publikował opracowania dotyczące włoskiej architektury pałacowej, niemieckiego renesansu, budownictwa drewnianego oraz artystycznego kowalstwa.
Katedra w Berlinie
Najbardziej znanym dziełem Raschdorffa jest Katedra w Berlinie. W drugiej połowie XIX wieku dotychczasową świątynię uznano za niewystarczającą dla stolicy zjednoczonego Cesarstwa Niemieckiego. Raschdorff przygotował kilka wersji projektu nowej budowli, modyfikowanych ze względu na oczekiwania cesarza i ograniczenia finansowe[2].
Stary kościół rozebrano w 1893 roku, a budowę nowej katedry prowadzono od 1894 roku. Świątynię uroczyście otwarto 27 lutego 1905 roku. Zaprojektowano ją jako protestancki kościół dworski i dynastyczny Hohenzollernów, połączony z kryptą rodową[2].
Monumentalną bryłę zwieńczono centralną kopułą. W architekturze budowli Raschdorff połączył rozwiązania renesansowe i barokowe, nadając jej reprezentacyjny charakter właściwy oficjalnej architekturze epoki wilhelmińskiej.
Budynki publiczne
Do najważniejszych budowli publicznych zaprojektowanych przez Raschdorffa należał Ständehaus w Düsseldorfie, wzniesiony w latach 1876–1880 jako siedziba prowincjonalnego zgromadzenia stanowego Nadrenii. W późniejszym okresie mieścił się w nim Landtag Nadrenii Północnej-Westfalii[1].
W Kolonii prowadził przebudowę Gürzenichu i ratusza oraz projektował obiekty szkolne. W jego dorobku znajdowały się również dworce kolejowe, budynki szkół wyższych, teatry, wille, mauzolea i kościoły.
Kościół w Świerklańcu
W latach 1895–1897 według projektu Raschdorffa wzniesiono ewangelicki kościół pałacowy Donnersmarcków, współczesny Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu. W realizacji uczestniczył również jego syn Otto[5].
Neogotycka świątynia została ufundowana przez Guida Henckla von Donnersmarcka i przeznaczona dla rodziny książęcej oraz ewangelickich mieszkańców miejscowości. W latach 1903–1905 na północ od kościoła wzniesiono mauzoleum rodowe, połączone z nim otwartym krużgankiem[5].
Ważniejsze realizacje
- 1854–1859 – przebudowa Gürzenichu w Kolonii;
- 1859–1860 – gmach Apostelgymnasium w Kolonii;
- 1861 – Wallraf-Richartz-Museum w Kolonii, wspólnie z Josefem Feltenem;
- 1863 – przebudowa ratusza w Kolonii;
- 1865–1866 – siedziba Casino-Gesellschaft w Saarbrücken, późniejsza siedziba landtagu Saary;
- 1869–1872 – Teatr Miejski przy Glockengasse w Kolonii, niezachowany;
- 1876–1880 – Ständehaus w Düsseldorfie;
- 1877 – kościół protestancki w Langenbergu, współczesna Eventkirche;
- 1877–1879 – Villa Petershall w Langenbergu;
- 1878–1884 – główny gmach Wyższej Szkoły Technicznej w Charlottenburgu, wspólnie z Richardem Lucae i Friedrichem Hitzigiem;
- 1879 – wieża kościoła niemieckiego w Sztokholmie;
- 1880 – Akademia Rysunku w Hanau;
- 1884–1885 – anglikański kościół św. Jerzego w parku pałacu Monbijou w Berlinie, niezachowany;
- 1886–1888 – kaplica grobowa rodziny von Arnim w Parku Mużakowskim;
- 1888–1889 – mauzoleum rodziny Dittrichów w Krásnej Lípie;
- 1890 – mauzoleum cesarza Fryderyka III przy Kościele Pokoju w Poczdamie;
- 1894–1905 – Katedra w Berlinie[2];
- 1895–1897 – kościół pałacowy, obecnie Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu[5];
- 1903–1905 – mauzoleum Donnersmarcków w Świerklańcu[5].
Publikacje
Do publikacji Raschdorffa należą:
- Das Kaufhaus Gürzenich in Köln, Berlin 1863;
- Abbildungen deutscher Schmiedewerke, Berlin 1875–1878;
- Entwürfe und Bauausführungen im Stil deutscher Renaissance, Berlin 1879;
- Die Hochbau-Ausführungen des preußischen Staates, Berlin 1880;
- Palastarchitektur von Oberitalien und Toskana, Berlin 1883–1888;
- Ein Entwurf Kaiser Friedrichs zum Neubau des Doms und zur Vollendung des königlichen Schlosses in Berlin, Berlin 1888;
- Rheinische Holz- und Fachwerksbauten des 16. und 17. Jahrhunderts, Berlin 1895;
- Aufzeichnungen aus dem Leben und Schaffen des Architekten Professor J. C. Raschdorff, Berlin 1903.
Upamiętnienie
W Pszczynie znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Raschdorffowi. W Düsseldorfie jego nazwiskiem nazwano ulicę w dzielnicy Garath.
Grób architekta w Berlinie jest objęty opieką jako grób honorowy kraju związkowego Berlin[4].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Raschdorff, Julius Carl. Deutsche Biographie. [dostęp 2026-07-15]. (niem.).
- 1 2 3 4 Construction history up to 1905. Berliner Dom. [dostęp 2026-07-15]. (ang.).
- 1 2 Julius Carl Raschdorff. Catalogus Professorum, Technische Universität Berlin. [dostęp 2026-07-15]. (niem.).
- 1 2 Ehrengrabstätten des Landes Berlin. Senatsverwaltung für Mobilität, Verkehr, Klimaschutz und Umwelt, 2026-02. [dostęp 2026-07-15]. (niem.).
- 1 2 3 4 Kaplica z mauzoleum Donnersmarcków, ob. kościół fil. pw. Dobrego Pasterza. Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2026-07-15].
Bibliografia
- Klaus Peters, Leben und Werk des Architekten Julius Carl Raschdorff (1823–1914), Hannover 2004, ISBN 3-931585-13-1.
- Julius Carl Raschdorff, Aufzeichnungen aus dem Leben und Schaffen des Architekten Professor J. C. Raschdorff, Berlin 1903.