Juliusz Falkowski

Juliusz Falkowski

Data i miejsce urodzenia	20 października 1815 Dubowczyk
Data i miejsce śmierci	1 października 1892 Kraków
Narodowość	polska
Język	polski
Alma Mater	Uniwersytet Wrocławski
Dziedzina sztuki	pamiętniki publicystyka
Ważne dzieła
„Obrazów z życia kilku ostatnich pokoleń w Polsce” „Wspomnienia z roku 1848–1849”
Odznaczenia

Juliusz Hipolit Falkowski (ur. 20 października 1815^[1] lub 1813^[2] w Dubowczyku powiat bracławski, zm. 1 października 1892 w Krakowie) – powstaniec 1831, emigrant, literat, inżynier, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Był synem generała brygady Hipolita Falkowskiego. W 1826–1828 kształcił się w Korpusie Kadetów w Kaliszu, a następnie w Szkole Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierów w Warszawie^[3]. Wziął udział w powstaniu listopadowym jako jeden z najmłodszych podporuczników. W 13. pułku piechoty bił się pod Iganiami, Liwem i w szturmie Warszawy. Ciężko ranny pod Królikarnią, pozostał w ewakuowanym mieście. Krzyż oficerski przyznano mu 17 września 1831 w Modlinie^[4]. Latem 1832 po wyzdrowieniu wyjechał do Drezna dzięki protekcji rosyjskiego generała Witta. W latach 1832–1834 skończył Uniwersytet Wrocławski, po czym wrócił do kraju i gospodarzył w mająteczku odziedziczonym po matce w guberni płockiej. W początku 1848 przybył do Lwowa w prywatnych interesach spadkowych i tu zaskoczyła go rewolucja. Poddał myśl stworzenia z emigrantów legionu w służbie węgierskiej. W październiku 1848 udał się na Węgry jako pełnomocnik komitetów emigracyjnych we Lwowie i Krakowie. Przeprowadził rozmowy z Kossuthem w czasie jego wyprawy pod oblężony Wiedeń i przyczynił się do zawiązania legionu Wysockiego. Kossuth wyprawił go następnie do Paryża z misją sprowadzenia na Węgry wyższych oficerów polskich, zwłaszcza Henryka Dembińskiego Falkowski przekradł się przez góry do Krakowa, a w grudniu 1848 już był w Paryżu. Jego misja doprowadziła do wyjazdu na Węgry gen. Dembińskiego. Po upadku powstania pozostał w Paryżu, ożenił się z Francuzką, miał z nią córkę, szybko jednak owdowiał. Pracował w różnych przedsiębiorstwach budowy kolei, między innymi na linii łączącej Francję z Włochami pod Mont-Cenis. Poniósł duże straty na skutek bankructwa kompanii, która prowadziła te roboty. W 1861 są ślady jego kontaktów z Ludwikiem Mierosławskim w związku z polską szkołą wojskową w Cuneo. Po 1870 Falkowski powrócił do Polski, osiadł w Krakowie i zaczął pracować piórem. Został korespondentem katolickiego dziennika paryskiego „L'Universe”. Jego listy z Polski, umieszczane w tym piśmie co tydzień przez lat 20, były w tym czasie niemal jedynym stałym głosem o Polsce w prasie francuskiej. Napisał dwa dramaty „Na chwilę carem”^[5] w 1876 i „Koniec Stuartów” z 1880. W latach 1877–1887 ogłosił 5 tomów swoich „Obrazów z życia kilku ostatnich pokoleń w Polsce”^[6][7][8][9], rodzaj kroniki anegdotyczno-obyczajowej i towarzyskiej z lat 1795–1815. Korzystał w pracy z licznych pamiętników i korespondencji. W 1879 ogłosił ponadto swoje własne „Wspomnienia z roku 1848–1849”^[10] cenne również jako zbiór sylwetek i anegdot emigracyjnych, a w 1881 dziełko pt. „Upadek powstania polskiego w 1831”^[11]. W 1891 wydał jeszcze tomik „Pamiątek po gen. Benedykcie Kołyszce”. W Krakowie mieszkał przy ulicy Wenecja. Zmarł po chorobie. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w grobowcu weteranów powstań 1831 i 1863 w kwaterze Ra.

• Stefan Kieniewicz „Falkowski Juliusz” hasło [w] Polski Słownik Biograficzny, tom VI, wyd. 1948, str. 363–364 wersja elektroniczna
• Biografia Juliusz Falkowski, oficer wojsk polskich w roku 1831, ozdobiony krzyżem wojskowym, wieloletni emigrant, pisarz [w] odb.: „Czas”, 1892, nr 228.