Juliusz Hoły

Juliusz Hoły
Ilustracja
Data urodzenia

23 grudnia 1916

Data śmierci

1942

Zawód, zajęcie

instruktor narciarski

Juliusz Hoły (ur. 23 grudnia 1916 zm. ?, prawdop. 1942)[1.1] – polski narciarz, instruktor narciarski, kurier tatrzański, więzień obozu koncentracyjnego KL Auschwitz[2][3].

Pierwszą misję kurierską Juliusz Hoły odbył w 1940 roku, na trasie Zakopane–Budapeszt[4][1.2].

Podczas swoich misji kurierskich na Słowację Hoły trzykrotnie wpadał w ręce Słowaków. Pierwsze dwa incydenty zakończyły się wypuszczeniem Hołego, pochwycony podawał się za Stanisława Marusarza, skoczka narciarskiego i również kuriera. Popularność Marusarza w Polsce i poza jej granicami zapewniła Hołemu wolność. Dopiero przy trzeciej wpadce Hoły został przekazany w ręce Gestapo i trafił do dawnego hotelu Palace, zwanego katownią Podhala[5.1]. Trafiali tam działacze polskiego podziemia na Podhalu.

Juliusz Hoły został przeniesiony do więzienia Montelupich w Krakowie, gdzie poddawany był torturom. Osadzono go w celi m. in. ze Stanisławem Marusarzem[6].

Po przesłuchaniach w więzieniu Montelupich Hoły został wysłany w drugim transporcie do KL Auschwitz, gdzie dotarł 20 czerwca 1940 roku[2][7]. W liczącej 313 osób grupie znajdowali się głównie przedstawiciele krakowskiej inteligencji i mieszkańcy Podhala, przebywający dotychczas w więzieniach w Krakowie i Nowym Wiśniczu[4][8]. Hoły został oznaczony numerem 781[2]. Wg wspomnień Kazimierza Albina, Hoły był jednym z więźniów przydzielonych do obozowej kuchni, ponadto należał do obozowego ruchu oporu[5.1][5.2]. Data i okoliczności śmierci Juliusza Hołego pozostają nieznane, ostatnia wzmianka o nim pochodzi z 18 lutego 1942 roku – odnotowany został w książce szpitalnej bloku 28[4].

Przypisy

  1. Franciszek Piper i inni red., Księga pamięci: transporty Polaków do KL Auschwitz z Krakowa i innych miejscowości Polski południowej, 1940-1944, Warszawa: Tow. Opieki nad Oświęcimiem : Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2002, ISBN 978-83-88526-16-9 [dostęp 2025-08-12].
    1. ↑ S. 230.
    2. ↑ S. 219.
  2. 1 2 3 Hoły Juliusz [online], Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau [dostęp 2025-08-12].
  3. ↑ A. Kitkowski, Zapomniany kurier, „Tygodnik Podhalański” (35), 24tp.pl, 2006 [dostęp 2025-08-13].
  4. 1 2 3 B. Kuraś, P. Smoleński, Krzyżyk niespodziany: czas Goralenvolk, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2017, s. 90-92, ISBN 978-83-8049-458-9 [dostęp 2025-08-12].
  5. Kazimierz Albin, List gończy: historia mojej ucieczki z Oświęcimia i działalności w konspiracji, Wyd. 2 uzup., Oświęcim : Warszawa: Państ. Muzeum ; "Książka i Wiedza", 1996, ISBN 978-83-05-12822-3 [dostęp 2025-08-12].
    1. 1 2 S. 114.
    2. ↑ S. 51.
  6. ↑ Dariusz Jaroń, Skoczkowie: przerwany lot, Wydanie pierwsze, Warszawa: Marginesy, 2020, s. 268, ISBN 978-83-66335-92-9 [dostęp 2025-08-12].
  7. ↑ M. Mędela, Zaprezentowano nieznane dokumenty o drugim transporcie do Auschwitz [online], Radio Kraków, 13 czerwca 2018 [dostęp 2025-08-13].
  8. ↑ Mężczyźni — transport z 20 czerwca 1940 roku [online], Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau [dostęp 2025-08-13].