Juliusz Rydygier
![]() | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
działacz ruchu robotniczego |
Juliusz Aleksander Rydygier pseudonim Karol (ur. 8 kwietnia 1892, zm. 13 grudnia 1942 w KL Auschwitz) – działacz ruchu robotniczego, działał m.in. W Polskiej Partii Socjalistycznej, Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy oraz Komunistycznej Partii Polski.
Życiorys
Za udział w strajku szkolnym w 1905 roku relegowany ze szkoły w Kaliszu. Po konflikcie z matką opuszcza rodzinę i przenosi się do Koła gdzie pracował jako praktykant w fabryce wytwarzającej ceramikę. Studiował we Francji i Szwajcarii (ekonomię, matematykę i prawo)[1]. Początkowo działacz PPS, w 1914 r. wrócił do kraju i wstąpił do SDKPiL. W 1915 roku aresztowany przez władze niemieckie i osadzony w więzieniu mokotowskim, a potem w twierdzy w Modlinie. Organizował w 1918 i 1919 r. rady robotnicze na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. W okresie międzywojennym członek Komunistycznej Partii Polski. Wielokrotnie aresztowany i więziony za działalność komunistyczną. Od 1929 roku pracował w Biurze Pomocy Więźniom Politycznym. W latach trzydziestych był sekretarzem komunistycznej frakcji sejmowej[2]. Od 1932 roku mieszkał z żoną i synem w IV Kolonii WSM na Żoliborzu[3].
Po wybuchu wojny pracował w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym przy odbudowie Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w charakterze magazyniera[4]. Pod koniec 1941 r. nawiązał kontakt z Marcelim Nowotką, 5 stycznia 1942 brał udział w zebraniu założycielskim PPR, które odbyło się w jego mieszkaniu na Żoliborzu. 30 października 1942 aresztowany przez Niemców, po śledztwie w al. Szucha przewieziony do obozu Auschwitz i tam zamordowany.
Jego grób symboliczny znajduje się na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera D31-3-3)[5].
Życiorys
Pochodził z rodziny arystokratyczno - ziemiańskiej z okolic Kalisza. Ojciec był lekarzem a matka pochodziła z rodziny Colonna-Walewskich. Miał trójkę rodzeństwa: siostry Ludwikę Freudenrajch i Marię Kijewską oraz brata Kazimierza - z zawodu lekarza. Ożenił się w 1928 roku w Katowicach z Jadwigą - pedagogiem i nauczycielką. Miał syna Wiesława[6].
Upamiętnienie
W latach 1960–1993 jego imię nosiła ulica na warszawskim Żoliborzu[7]. W 1993 jej patrona zmieniono na chirurga Ludwika Rydygiera[7].
Przypisy
- ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 246
- ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 242
- ↑ Władysława Głodowska-Sampolska, „Czerwone zorze. Wspomnienia”. Książka i Wiedza 1965, s. 123, 124.
- ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 249
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
- ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 244-249
- 1 2 Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 347. ISBN 83-86619-97X.
Literatura
- Jacek Czajowski, Jacek M. Majchrowski: Sylwetki polityków drugiej Rzeczypospolitej. Kraków: Wydawnictwo ZNAK, 1987. ISBN 83-7006-170-2.
- Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982.
