Juliusz Rydygier

Juliusz Rydygier
Karol
Ilustracja
Data urodzenia

8 kwietnia 1892

Data i miejsce śmierci

13 grudnia 1942
KL Auschwitz

Zawód, zajęcie

działacz ruchu robotniczego

Juliusz Aleksander Rydygier pseudonim Karol (ur. 8 kwietnia 1892, zm. 13 grudnia 1942 w KL Auschwitz) – działacz ruchu robotniczego, działał m.in. W Polskiej Partii Socjalistycznej, Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy oraz Komunistycznej Partii Polski.

Życiorys

Za udział w strajku szkolnym w 1905 roku relegowany ze szkoły w Kaliszu. Po konflikcie z matką opuszcza rodzinę i przenosi się do Koła gdzie pracował jako praktykant w fabryce wytwarzającej ceramikę. Studiował we Francji i Szwajcarii (ekonomię, matematykę i prawo)[1]. Początkowo działacz PPS, w 1914 r. wrócił do kraju i wstąpił do SDKPiL. W 1915 roku aresztowany przez władze niemieckie i osadzony w więzieniu mokotowskim, a potem w twierdzy w Modlinie. Organizował w 1918 i 1919 r. rady robotnicze na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. W okresie międzywojennym członek Komunistycznej Partii Polski. Wielokrotnie aresztowany i więziony za działalność komunistyczną. Od 1929 roku pracował w Biurze Pomocy Więźniom Politycznym. W latach trzydziestych był sekretarzem komunistycznej frakcji sejmowej[2]. Od 1932 roku mieszkał z żoną i synem w IV Kolonii WSM na Żoliborzu[3].

Po wybuchu wojny pracował w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym przy odbudowie Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w charakterze magazyniera[4]. Pod koniec 1941 r. nawiązał kontakt z Marcelim Nowotką, 5 stycznia 1942 brał udział w zebraniu założycielskim PPR, które odbyło się w jego mieszkaniu na Żoliborzu. 30 października 1942 aresztowany przez Niemców, po śledztwie w al. Szucha przewieziony do obozu Auschwitz i tam zamordowany.

Jego grób symboliczny znajduje się na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera D31-3-3)[5].

Życiorys

Pochodził z rodziny arystokratyczno - ziemiańskiej z okolic Kalisza. Ojciec był lekarzem a matka pochodziła z rodziny Colonna-Walewskich. Miał trójkę rodzeństwa: siostry Ludwikę Freudenrajch i Marię Kijewską oraz brata Kazimierza - z zawodu lekarza. Ożenił się w 1928 roku w Katowicach z Jadwigą - pedagogiem i nauczycielką. Miał syna Wiesława[6].

Upamiętnienie

W latach 1960–1993 jego imię nosiła ulica na warszawskim Żoliborzu[7]. W 1993 jej patrona zmieniono na chirurga Ludwika Rydygiera[7].

Przypisy

  1. ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 246
  2. ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 242
  3. ↑ Władysława Głodowska-Sampolska, „Czerwone zorze. Wspomnienia”. Książka i Wiedza 1965, s. 123, 124.
  4. ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 249
  5. ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
  6. ↑ Władysława Głodowska – Sampolska „Czerwone zorze. Wspomnienia“. Książka i Wiedza 1965, s. 244-249
  7. 1 2 Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 347. ISBN 83-86619-97X.

Literatura

  • Jacek Czajowski, Jacek M. Majchrowski: Sylwetki polityków drugiej Rzeczypospolitej. Kraków: Wydawnictwo ZNAK, 1987. ISBN 83-7006-170-2.
  • Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982.