Juliusz Sas-Wisłocki

Juliusz Sas-Wisłocki
Data urodzenia

11 kwietnia 1909

Data i miejsce śmierci

3 września 1973
Kraków

Miejsce spoczynku

Cmentarz Rakowicki

Zawód, zajęcie

prawnik, adwokat

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Juliusz Sas-Wisłocki (ur. 11 kwietnia 1909, zm. 3 września 1973 w Krakowie) – polski prawnik, doktor prawa, adwokat, filister i założyciel K! Palestra, działacz i ideolog ONR, monarchista, autor kodeksu honorowego. Wnuk Władysława Ignacego Wisłockiego[1].

Studia prawnicze ukończył w 1931 na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiował też w Genewie i Bukareszcie. Znał biegle kilkanaście języków: angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, włoski, hebrajski, rumuński, bułgarski, czeski, węgierski, ukraiński. Doktorat („Opieka kobiet w prawie papirusów”) pisał na podstawie tekstów staroegipskich. Od 1936 prowadził kancelarię adwokacką. Redagował z Tadeuszem Śmiarowskim pismo „Współczesna Myśl Prawnicza” (miesięcznik Związku Zrzeszeń Młodych Prawników Rzeczypospolitej Polskiej). Przebywając w momencie rozpoczęcia II wojny światowej w Turcji - powrócił do kraju przez Rumunię i Zaleszczyki. Podczas wojny wykładał w Krakowie na tajnych kompletach. Po wojnie pracował naukowo w Krakowie i Warszawie. Politycznie związał się ze Stronnictwem Pracy, a następnie Stronnictwem Demokratycznym[2]. Ostatecznie nie zrobił kariery naukowej. Był członkiem Rady Adwokackiej w Krakowie. W środowisku prawniczym był nazywany „adwokatem adwokatów”[3]. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera IVa, zach.).

Kontrowersje

Prawie przez cały okres PRL-u Juliusz Sas-Wisłocki był osobowym źródłem informacji a następnie tajnym współpracownikiem komunistycznych służb specjalnych PRL (jako „Juliusz”/„Czesław”/„Dariusz”/„Arkadiusz”). W krakowskim IPN zachowały się zarówno jego teczki personalne jak i teczki pracy[4]. Należy podkreślić, że Wisłocki w dużym stopniu przyczynił się do przejęcia przez komunistów ostatniego niezależnego stronnictwa\ politycznego w PRL-u, tzw. "Stronnictwa Pracy" Karola Popiela.

Warto podkreślić że Władysław August Pociej, autor "wspomnienia pośmiertnego" (patrz przypis 3) był również wieloletnim, niezwykle groźnym tajnym współpracownikiem UB/SB, ps. "Lucky", wykorzystywanym do walki z opozycją w PRL[5].

Grób Juliusza Wisłockiego na cmentarzu Rakowickim

Przypisy

  1. ↑ J.M. Minakowski: Wielka Genealogia Minakowskiego. [dostęp 2017-09-24].
  2. ↑ A. Meller, Od republikanizmu do monarchizmu. Juliusz Sas-Wisłocki (1909-1973) wobec problemów ustrojowych i społecznych II RP, „Historia i Polityka”, 2011, nr 5 (12), s. 35-36.
  3. ↑ W. Pociej, Adwokat dr Juliusz Sas-Wisłocki, „Palestra”, 18, 1974, nr 2 (194), s. 87.
  4. ↑ AIPN Kr, 009/6030, t. 1, 2, 4, 5. Szerzej [w:] »Miecz i tarcza „ludowej” władzy w Małopolsce. Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego / Wojewódzki Urząd  do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie 1945–1956« pod redakcją Wojciecha Frazika i Filipa Musiała, Kraków–Warszawa 2026, s. 139, 149, 155, 169.
  5. ↑ https://wiadomosci.wp.pl/lucky-z-warszawskiej-palestry-6082110879208577a [dostęp 2026-04-31].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.