Kaczka pacyficzna

Kaczka pacyficzna
Anas superciliosa[1]
J.F. Gmelin, 1789
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

blaszkodziobe

Rodzina

kaczkowate

Podrodzina

kaczki

Plemię

Anatini

Rodzaj

Anas

Gatunek

kaczka pacyficzna

Synonimy
  • Anas poecilorhyncha superciliosa J.F. Gmelin, 1789[2]
  • Anas superciliosa rogersi Mathews, 1912[2]
Podgatunki

2 podgatunki – zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Kaczka pacyficzna[4] (Anas superciliosa) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Występuje w Australii, na Nowej Zelandii, Nowej Gwinei oraz niektórych wyspach Indonezji i Oceanii. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia

Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek ten opisał Johann Friedrich Gmelin w 1789 roku w 13. wydaniu linneuszowskiego Systema Naturae na podstawie holotypu z Nowej Zelandii. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Anas superciliosa[5][6]. Nazwa ta jest obecnie (2025) akceptowana przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC). Wyróżnia się dwa podgatunki[7][8]:

  • A. s. superciliosa J.F. Gmelin, 1789
  • A. s. pelewensis Hartlaub & Finsch, 1872

Opisano też kilka innych podgatunków[2], w tym A. s. rogersi, ale nie są one obecnie uznawane[7].

Możliwe, że przedstawiciele Anas oustaleti byli w rzeczywistości hybrydami kaczek pacyficznych z krzyżówkami (Anas platyrhynchos). W niewoli odnotowano przypadki hybrydyzacji z kilkoma gatunkami rodzaju Anas; z krzyżówką daje płodne mieszańce. Możliwe, że na Nowej Zelandii nawet ¼ populacji kaczek pacyficznych stanowią hybrydy. Zdaniem autorów Handbook of the Birds of the World nierozsądnym jest wyodrębnianie podgatunków kaczek pacyficznych, zważywszy na skalę ich hybrydyzacji[5]. Niektórzy autorzy uznawali kaczkę pacyficzną za podgatunek kaczki pstrodziobej (Anas poecilorhyncha), jednak badania molekularne wskazują na to, że jest to odrębny gatunek, siostrzany wobec kaczki filipińskiej (A. luzonica)[9].

Zasięg występowania

Kaczki pacyficzne zamieszkują Sumatrę, Jawę, Bali, Wyspy Kangean, Moluki, Małe Wyspy Sundajskie (na wschód po Timor), Nową Gwineę, Archipelag Bismarcka, Wyspy Salomona, Australię, Nową Zelandię i jej większe przybrzeżne wyspy oraz wyspy południowo-zachodniego Oceanu Spokojnego (na wschód po Polinezję Francuską)[5].

Poszczególne podgatunki zamieszkują[7][8]:

Morfologia

Długość ciała 47–61 cm, rozpiętość skrzydeł 82–93 cm, masa ciała samca 642–1400 g, masa ciała samicy 560–1400 g[5]. Kaczki pacyficzne przypominają samice krzyżówek, są jednak ciemniejsze, mają jasną, pokrytą pasami głowę i zielonobrązowe nogi. Lusterko zielone, z czarnymi obrzeżeniami, z jednej strony czarno-białym[10]. Tęczówka brązowa, dziób ołowianoszary z czarną końcówką[11].

Ekologia i zachowanie

Środowiskiem życia kaczek pacyficznych są różne obszary podmokłe, zarówno z wodą słodką, jak i słoną; preferują wody stojące z obfitą roślinnością i tereny bagienne[11]. Odnotowywane były od poziomu morza do 3660 m n.p.m.[9] Żywią się głównie materią roślinną, na przykład nasionami roślin wodnych. Zjadają również zwierzęta, takie jak owady wodne i ich larwy, raki i mięczaki[11]. Zdarza im się zjadać wysuszone rośliny, w szczególności zimą[5].

Lęgi

Samica z pisklętami

Okres lęgowy w południowej Australii trwa od czerwca do października, w północnej Australii od marca do maja, zaś na Nowej Zelandii od września do stycznia. Kaczki pacyficzne gniazdo budują na ziemi lub w dziupli drzewa. Zniesienie liczy 8–13 jaj o skorupce barwy kremowej, zielonobiałej lub kremowozielonej i średnich wymiarach 51 na 42 mm. Budową gniazda, wysiadywaniem i opieką nad młodymi zajmuje się tylko samica. Inkubacja trwa 26–32 dni. Młode są w pełni opierzone po 52–66 dniach życia. Dojrzałość płciową uzyskują po roku życia[11].

Status zagrożenia

IUCN uznaje kaczkę pacyficzną za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku (stan w 2026). W 2023 roku organizacja Wetlands International szacowała liczebność światowej populacji na 180 001 – 1 175 000 osobników (co przelicza się na 120 000 – 783 000 osobników dorosłych), zaś jej trend oceniła jako spadkowy[3][12].

Przypisy

  1. ↑ Anas superciliosa, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 D. Lepage, Pacific Black Duck Anas superciliosa, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  3. 1 2 Anas superciliosa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  4. ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Anatini Leach, 1819 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-29].
  5. 1 2 3 4 5 Carboneras, C. & Kirwan, G.M.: Pacific Black Duck (Anas superciliosa). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 2017-03-03].
  6. ↑ J.F. Gmelin, Caroli a Linné, Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, wyd. 13, t. 1 cz. 2, Lipsiae 1789, s. 537 (łac.).
  7. 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  8. 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
  9. 1 2 Bruce M. Beehler, Thane K. Pratt: Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics. Princeton University Press, 2016, s. 59. ISBN 978-1-4008-8071-3.
  10. ↑ Hugh Robertson, Barrie Heather: Hand Guide to the Birds of New Zealand. OUP Oxford, 2001, s. 78. ISBN 978-0-19-850831-1.
  11. 1 2 3 4 Anas superciliosa - Pacific black duck. [w:] Wildpro - the electronic encyclopaedia and library for wildlife [on-line]. East Midland Zoological Society. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-17)].
  12. ↑ Species factsheet: Pacific Black Duck Anas superciliosa [online], BirdLife International, 2024 [dostęp 2026-07-29] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.