Kallinikos z Heliopolis

Kallinikos z Heliopolis
Καλλίνικος την Ηλιούπολη
Praca
Projekty

ogień grecki

Kallinikos z Heliopolis (gr. Καλλίνικος την Ηλιούπολη, łac. Callinicus) – bizantyjski architekt, wynalazca i chemik[1][2].

Niewiele wiadomo o jego pochodzeniu i młodości[1]. W opracowaniach na jego temat jako miejsce pochodzenia podaje się egipskie Heliopolis[1] lub Syrię[1][3]. Według jednej z hipotez Kallinikos mógł z Syrii uciec przed inwazją Arabów do Aleksandrii, gdzie miał zdobyć wykształcenie. Po zdobyciu miasta przez Arabów w 641 roku miał uciec do Konstantynopola. Według relacji przekazanej przez kronikarza Teofana Wyznawcę Kallinikos miał znaleźć się w Konstantynopolu tuż przed bitwą nad rzeką Jarmuk w 636 roku[1]. W źródłach pojawia się również informacja, że do Konstantynopola udał się jako żydowski uchodźca[2].

Jako inżynier miał być angażowany w budowę portów, statków i fortyfikacji[1]. Przypisuje mu się wynalezienie w 670 roku ognia greckiego, łatwopalnej mieszaniny, palącej się na wodzie, używanej do celów militarnych[1][2][3]. Ogień grecki po raz pierwszy użyty został w pod Kyzikos ok. 673 roku przeciw flocie Saracenów[2]. Jego wynalazek stosowano również podczas oblężenia Konstantynopola w 677 roku. Kallinik miał również opracować dwa inne łatwopalne ciecze, ale ich przepisy zaginęły na przestrzeni lat[1].

Losy Kallinikosa po obronie Konstantynopola pozostają nieznane[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Hrothsige Frithowulf, Callinicus of Heliopolis: The Inventor of the Greek Fire [online], malevus.com, 30 listopada 2023 [dostęp 2025-10-31] (ang.).
  2. 1 2 3 4 Callinicus Of Heliopolis [online], britannica.com [dostęp 2025-10-31] (ang.).
  3. 1 2 Kallinikos, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-31].