Kapitułka

Kapitułka
Kapitulinė
Państwo

 Litwa

Okręg

 wileński

Rejon

wileński

Gmina

Rzesza

Położenie na mapie rejonu wileńskiego
Mapa konturowa rejonu wileńskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Kapitułka”
Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kapitułka”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Kapitułka”
Ziemia54°49′01″N 25°15′07″E/54,816944 25,251944

Kapitułka (lit. Kapitulinė[1]; pol. hist. Kapituła[2]) – dawny folwark położony na dzisiejszej Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rzesza.

Współcześnie stanowi część wsi Zarowce[3].

Historia

XIX i XX wiek

W okresie zaborów Kapitułka znajdowała się w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni wileńskiej, powiecie wileńskim, w gminie Rzesza. Była wówczas centrum tzw. dóbr skarbowych Kapituła – majątku należącego do państwa, zarządzanego przez administrację carską[4].

Okres międzywojenny

Po zakończeniu I wojny światowej tereny te znalazły się pod administracją polską w ramach Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 Kapitułka wchodziła w skład Litwy Środkowej - quasi-państwowego tworu podporządkowanego Polsce.

11 kwietnia 1922[5] została włączona do II Rzeczpospolitej i znalazła się w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], w gminie Rzesza[2]. Według spisu powszechnego z 1931 roku miejscowość liczyła 10 mieszkańców zamieszkujących jeden budynek mieszkalny[2].

Po II wojnie światowej

Po 1945 roku Kapitułka znalazła się w Litewskiej SRR, jednej z republik Związku Sowieckiego. Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1991 roku, teren dawnego folwarku wszedł w skład niepodległego państwa litewskiego.

Stan obecny

Obszar dawnej Kapitułki nie funkcjonuje już jako odrębna jednostka osadnicza. Został włączony administracyjnie do wsi Zarowce, położonej w gminie Rzesza, w rejonie wileńskim. Miejsce to nie posiada obecnie wyraźnych śladów dawnego folwarku, a jego nazwa zachowała się głównie w dokumentach historycznych i kartograficznych.

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.

Przypisy

  1. ↑ Antanas Salys: Raštai, II tomas: tikriniai vardai. Rzym: Lietuvių katalikų mokslo akademija, 1983.
  2. 1 2 3 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
  3. ↑ geoportal.lt. [dostęp 2025-06-24]. (lit. • ang.).
  4. ↑ Zarowce (2), pow. wileński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 422.
  5. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)

Bibliografia