Karol Grodzicki

Karol Grodzicki
pułkownik artylerii pułkownik artylerii
Pełne imię i nazwisko

Karol Władysław Grodzicki

Data i miejsce urodzenia

4 października 1876
Bzianka

Data i miejsce śmierci

3 stycznia 1940
Kraków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

21 pułk artylerii polowej

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941) Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Krzyż Jubileuszowy Wojskowy Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913

Karol Władysław Grodzicki (ur. 4 października 1876 w Bziance, zm. 3 stycznia 1940 w Krakowie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 4 października 1876 w rodzinnym majątku Bzianka, w ówczesnym powiecie sanockim Królestwa Galicji i Lodomerii jako syn Leona h. Łada (1836–1886) i Zofii z Ochenkowskich h. Grzymała (1843–1918)[1][2]. Był młodszym bratem Stanisława (1865–1943), posła na Sejm RP III kadencji[2]. W latach 1887–1896 uczęszczał do c. k. Gimnazjum w Jaśle, w którym zdał maturę[1][3]. W czasie nauki w gimnazjum (1892–1896) należał do tajnej drużyny strzeleckiej[1]. Od października 1896 do lipca 1900 studiował w Akademii Górniczej w Leoben[1].

W 1900 został powołany do odbycia obowiązkowej służby wojskowej w cesarskiej i królewskiej Armii[1]. Służbę odbył w dywizjonie artylerii konnej 10 Brygady Artylerii Polowej w Jarosławiu, w charakterze jednorocznego ochotnika[1]. W 1902 zdał egzamin uzupełniający na oficera zawodowego „z postępem bardzo dobrym”[1]. Po zdaniu egzaminu został przemianowany na oficera zawodowego w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 listopada 1902 i wcielony do 10 pułku artylerii korpuśnej w Przemyślu[4]. Zimą 1902/1903 zdał naukę jazdy konnej (ekwitację) „z postępem bardzo dobrym”[1]. W 1904 był przydzielony do baterii artylerii górskiej, a w latach 1904–1907 dowodził plutonem w dywizjonie artylerii konnej 10 pułku artylerii korpuśnej[1]. W 1907 został przydzielony do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej na stanowisko młodszego oficera baterii armat nr 1/10 w Przemyślu[5]. 1 stycznia 1909 wspomniana bateria została przeformowana w dywizjon haubic polowych Obrony Krajowej nr 45[6]. W tym oddziale pełnił służbę na stanowisku młodszego oficera baterii, adiutanta, oficera mobilizacyjnego i oficera materiałowego[1][6]. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych monarchii austro-węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. Na kapitana awansował ze starszeństwem z 1 listopada 1914[7].

W 1914 został przydzielony do dywizjonu haubic polowych Obrony Krajowej nr 46 na stanowisko dowódcy baterii[1]. Latem 1916 został dowódcą dywizjonu w 45 pułku haubic polowych OK[1][8]. Jego oddziałem macierzystym był wówczas 24 pułk haubic polowych[8]. Dowodził baterią i duwizjonem na froncie wschodnim[1]. W styczniu 1918 został przydzielony do 145 pułku ciężkich haubic polowych OK[a]. Jego oddziałem macierzystym był 124 pułk artylerii polowej[9]. Wziął udział w walkach we Francji (front francusko-niemiecki), a następnie we Włoszech jako dowódca grupy miotaczy min[1]. W październiku 1918 został przydzielony do baterii zapasowej pułku w Przemyślu[1].

1 listopada Komitet Narodowy w Przemyślu mianował go polskim komendantem miasta[1]. Następnie został przydzielony do Polskiej Wojskowej Komisji Likwidacyjnej w Wiedniu, gdzie pełnił służbę do lipca 1919[1]. Po powrocie do kraju został przydzielony do 6 pułku artylerii polowej[1]. Od grudnia 1919, po objęciu przez ppłk. Teodora Tańskiego dowództwa 6 Brygady Artylerii, pełnił obowiązki dowódcy pułku[1]. 11 czerwca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu podpułkownika, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej[10]. Wyróźnił się 5 lipca 1920, dowodząc pułkiem w walce o Aleksandrię[1][11]. Po przybyciu nowego dowódcy pułku, płk. Ryszarda Frendla objął dowództwo III dywizjonu[1].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 6 pap w garnizonie Kraków[12]. 12 lipca i 1 września 1921 został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy pułku[13][14]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 40. lokatą w korpusie oficerów artylerii[15][16][17]. Z dniem 15 sierpnia 1922 został przeniesiony do 21 pułku artylerii polowej w Krakowie na stanowisko dowódcy pułku[18][19][20]. W październiku 1925 został przydzielony do Szefostwa Artylerii Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie na stanowisko zastępcy szefa artylerii[21]. Z dniem 1 marca 1927 został mu udzielony dwumiesięczny urlop z zachowaniem uposażenia, a z dniem 30 kwietnia tego roku został przeniesiony w stan spoczynku[22]. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[23].

W 1927, po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, ukończył kurs techników górniczo-strzelniczych w Katowicach. Na początku lat 30. XX w. pracował dorywczo jako technik górniczo-strzelniczy[1].

Zmarł 3 stycznia 1940 w Krakowie i został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie (kwatera 7 WOJ, rząd płn., miejsce 1)[24][25].

Był żonaty z Stefanią z Lahocińskich (zm. 1934), z którą miał dwie córki: Annę (1909) i Zofię (ur. 1913)[1].

Ordery i odznaczenia

austro-węgierskie

Uwagi

  1. ↑ W publikacji „Ranglisten der K. K. Landwehr ...” figuruje jako oficer przydzielony do 145 pułku artylerii polowej OK[9].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Grodzicki Karol Władysław. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.62-5255 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-04].
  2. 1 2 Maria Minakowska: Karol Grodzicki z Grodziska h. Łada. [w:] Wielka genealogia Minakowskiej (Wielcy.pl) [on-line]. Dr Minakowska Publikacje Elektroniczne. [dostęp 2026-04-05].
  3. ↑ Księga pamiątkowa 1938 ↓, s. 117.
  4. ↑ Schematismus 1903 ↓, s. 786, 852.
  5. ↑ Schematismus 1908 ↓, s. 404.
  6. 1 2 Schematismus 1909 ↓, s. 434.
  7. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 448.
  8. 1 2 Ranglisten 1916 ↓, s. 143.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 Ranglisten 1918 ↓, s. 507.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 7 lipca 1920, s. 552.
  11. ↑ Kuś 1929 ↓, s. 19.
  12. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 286.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 23 lipca 1921, s. 1212.
  14. ↑ Obsada dowództw. [w:] Oddział II, sygn. I.303.4.59, s. 141 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-06].
  15. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 185.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 813.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 736.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 12 sierpnia 1922, s. 608.
  19. 1 2 Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 755.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 676.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 98 z 2 października 1925, s. 533.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927, s. 38, 44.
  23. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 341, 943.
  24. ↑ Lokalizator grobów. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. [dostęp 2026-04-05].
  25. ↑ Nekrolog. Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2026-04-05].
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 5 marca 1921, s. 374.
  27. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-05].
  28. ↑ Kuś 1929 ↓, s. 28.
  29. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-05].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.