Karol Jonca
| Data i miejsce urodzenia |
13 września 1930 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
13 stycznia 2008 |
| Profesor nauk prawnych | |
| Specjalność: historia doktryn politycznych i prawnych | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1958 |
| Habilitacja |
1964 |
| Profesura |
1971 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
Karol Jonca (ur. 13 września 1930 w Sławięcicach, zm. 13 stycznia 2008 we Wrocławiu) – profesor prawa, badacz filozofii prawa, historii państwa i prawa, historii faszyzmu i wojskowości.
Życiorys

Syn Pawła[1]. Od 1939 r. mieszkał w Koźlu-Porcie, tu w czasie wojny uczył się w szkole, tu także w pierwszej połowie 1945 po wkroczeniu Armii Czerwonej pracował przymusowo w fabryce papieru, a latem 1945 podjął dalszą naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Henryka Sienkiewicza w Koźlu. Maturę zdał w 1950, następnie podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego, które pomyślnie zakończył egzaminem magisterskim w 1954 r. Doktorat uzyskał w 1958 (uczeń Seweryna Wysłoucha[2] w 1964 r. habilitował się i uzyskał stopień docenta. Został nauczycielem akademickim na Uniwersytecie Wrocławskim. Profesorem nadzwyczajnym został w 1971, a zwyczajnym – w 1981. W latach 1966–1972 był prodziekanem, a następnie (do 1974) dziekanem Wydziału Prawa i Administracji UWr. Pod koniec życia był pracownikiem naukowym w Katedrze Doktryn Politycznych i Prawnych.
Autor i redaktor ponad dwustu publikacji, wśród których jednymi z najważniejszych są: wydana przez Ossolineum po raz pierwszy w 1963 napisana wspólnie z Alfredem Koniecznym książka Upadek „Festung Breslau” oraz opracowany również z A. Koniecznym pamiętnik księdza Paula Peikerta, wydany w 1966 pt. „Festung Breslau” in den Berichten eines Pfarrers. 22. Januar bis 6. Mai 1945. Redagował także cykl „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”.
Od 1989 był członkiem założycielem Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego oraz Towarzystwa im. Edyty Stein, w latach 1991–1993 współzałożycielem Uniwersytetu Europejskiego „Viadrina” we Frankfurcie nad Odrą, w którym był także wykładowcą. Był także członkiem korespondentem Wydziału II Polskiej Akademii Umiejętności.
Córką Karola Joncy jest Magdalena Jonca, prof. nauk humanistycznych[3], historyk literatury polskiej, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.
Zmarł we Wrocławiu, pochowany 19 stycznia 2008 na cmentarzu przy ul. Bardzkiej (pole I, rząd 21, grób 379).

Publikacje
- Rozwój gospodarczy Polski do 1939 roku, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2001, ISBN 83-229-2165-9.
- Opracowanie o Helmucie J. von Moltke – Myśleć z Moltkem wydane przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 2003, ISBN 83-916982-6-2.
- „Noc kryształowa” i casus Herschela Grynszpana, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998, ISBN 8322917546.
- Dekrety prezydenta Edvarda Beneša : Niemcy w czechosłowackiej doktrynie politycznej i prawnej z lat 1920–1945, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005, ISBN 8322926871.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (3 maja 1995)[1]
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda miesięcznika „Odra” (wraz z Alfredem Koniecznym) za dzieło Festung Breslau (1961)[4]
- Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)[5]
- tytuł Honorowego Obywatela Miasta Kędzierzyn-Koźle (2000)
- tytuł Honorowego Obywatela Województwa Opolskiego (2002[6])
- Nagroda im. Wojciecha Korfantego nadana przez Związek Górnośląski (2002)[7]
Upamiętnienie
- 13 maja 2011 w budynku filii Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kędzierzynie-Koźlu została odsłonięta tablica poświęcona Karolowi Joncy. Po likwidacji biblioteki i sprzedaży budynku tablica została złożona w I Liceum Ogólnokształcącym w Kędzierzynie-Koźlu – w szkole maturalnej prof. Karola Joncy. W czasie VII Zjazdu Absolwentów została wmurowana w auli szkoły, a sama sala zyskała imię prof. Karola Joncy[8]
- Uchwałą z dnia 29 marca 2012 Rada Miasta Kędzierzyn-Koźle nadała nazwę „prof. Karola Joncy” ulicy w dzielnicy Kłodnica[9].
Przypisy
- 1 2 M.P. z 1995 r. Nr 33, poz. 382 (ISAP) „za wybitne zasługi w dokumentowaniu zbrodni przeciwko narodowi polskiemu”.
- ↑ Encyklopedia Wrocławia. Jan Harasimowicz (red.). Wyd. III. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 327.
- ↑ Nominacje profesorskie dla naukowców z Wrocławia. na str. tuwrocław.com, [dostęp 2017-10-27].
- ↑ Nagroda Odry.
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Honorowi Obywatele Województwa Opolskiego. umwo.opole.pl. [dostęp 2011-06-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 marca 2016)].
- ↑ Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego w l. 2001 – 2010. zg.org.pl. [dostęp 2016-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-04)].
- ↑ Andrzej Kopacki, Każdy dołożył swoją cegiełkę do tego gmachu, 09.11.2025
- ↑ mapa.targeo [online], mapa.targeo [dostęp 2022-02-24].