Karol Rybasiewicz
 podporucznik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 września lub 5 października 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 lipca 1916 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1916 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
komendant plutonu |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
  | |
Karol Rybasiewicz, ps. „Wilczyński” (ur. 17 września lub 5 października 1891 w Warszawie, zm. 6 lipca 1916 pod Kostiuchnówką) – działacz niepodległościowy, oficer Legionów Polskich, dziennikarz, komendant Polskich Drużyn Strzeleckich, członek komendy Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 17 października 1891 w Warszawie, był synem Jana i Apolonii z d. Kijewskiej. Uczył się w gimnazjum rosyjskim, następnie od 1905 jako uczestnik strajku szkolnego przeniósł się do szkoły realnej im. Stanisława Staszica. Ostatecznie ukończył gimnazjum filologiczne Mariana Rychłowskiego w Warszawie. Informacja, jakoby rozpoczął studia na Wydziale Prawa UJ, które przerwał w następnym roku, nie znalazła potwierdzenia w archiwum tej uczelni (we własnoręcznym życiorysie podał Wydział Filozoficzny UJ oraz równolegle Szkołę Nauk Politycznych)[1].
Działacz niepodległościowy od 1910, gdy wstąpił do Organizacji Młodzieży Narodowej. Następnie więziony przez władze carskie przez 3 miesiące. Był zastępcą komendanta organizacji wojskowej im. mjr. Waleriana Łukasińskiego. Był także działaczem skautingowym (w 1912 założył drużynę w Wołominie). W 1912 został ponownie aresztowany, w więzieniu przesiedział niecały rok. W 1912 w Krakowie wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. Następnie ponownie przebywał w Warszawie, gdzie pracował jako dziennikarz. Od jesieni 1913 do wiosny 1914 sprawował funkcję komendanta III okręgu PDS (obejmującego zabór rosyjski). W styczniu 1914 wziął udział w kursie PDS w Rabce, a w miesiącach letnich tego samego roku był uczestnikiem kursu oficerskiego w Nowym Sączu.
Po wstąpieniu do Legionów Polskich, został wysłany przez Józefa Piłsudskiego do Warszawy. Tam został ponownie komendantem PDS w zaborze rosyjskim, a następnie objął dowództwo nad połączonymi PDS i Związkiem Walki Czynnej[2]. Od października 1914 do końca lipca 1915 pełnił również funkcję komendanta Okręgu Radom POW (od 7 lutego 1915 w stopniu podporucznika). W rzeczywistości do Radomia przyjechał jednak dopiero w marcu i poważniejszej działalności nie udało się mu rozwinąć[3].
Od lipca 1915 w składzie I Brygady Legionów Polskich. Dowodził w niej plutonem w 1 kompanii I batalionu 1 pułku piechoty[4]. 12 listopada 1915 został ciężko kontuzjowany[4]. Zginął od kuli nieprzyjacielskiej, 6 lipca 1916 podczas bitwy pod Polską Górą[4], w czasie odwrotu spod Kostiuchnówki. Za postawę wykazaną w czasie walk odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wnioski o jego nadanie, który 27 marca 1922 poparł płk. Edward Rydz-Śmigły, czytamy m.in.:
Nadzwyczaj dzielny i odważny oficer, w ciężkiej i wyczerpującej kamp. 1915 r. na Hołyniu, pomimo bardzo wielkiego wyczerpania, wytrzymuje wciąż w szeregach. podnosząc ducha w żołnierzach. W bitwie pod Jabłonką dn. 21/10.15 r. po przełamaniu linji nieprzyjacielskiej śmiałym atakiem flankowym zmusza nieprzyjaciela do zwinięcia całej linji, oraz jednocześnie zdobywa ważną pozycję umocnioną za wsią Jabłonką, urządzoną ze starego cmentarza, przy tym ataku bierze licznego jeńca i 2. oficerów[4].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7183 – pośmiertnie, 17 maja 1922[5][6][7]
- Krzyż Niepodległości z Mieczami – pośmiertnie, 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[8]
Przypisy
- ↑ Gałęzowski 2019 ↓, s. 223.
- ↑ Michał Jerzy Chromiński. Działalność III/IX okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej (Siedlce) w latach 1914-1918 oraz jej wkład w powstanie i organizację 22 Siedleckiego Pułku Piechoty. „Rocznik Archiwalno-Historyczny CAW”. s. 83..
- ↑ Gałęzowski 2019 ↓, s. 225.
- 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 7.
- ↑ Lista odznaczonych ofic. i żołnierzy b. 1. p. p. Leg. Pol., „Żołnierz Polski” (25 (304)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 22 czerwca 1922, s. 15 [dostęp 2025-11-18], Cytat: ppor. L. P. ś. p. Rybasiewicz Karol.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 18, poz. 31 (ISAP).
Bibliografia
- Rybasiewicz Karol „Wilczyński”, [w:] Marek Gałęzowski, My idziemy w zórz świtanie...: sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914-1916, Instytut Pamięci Narodowej, 2019, s. 223–226, ISBN 978-83-8098-685-5 [dostęp 2025-06-23].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Rybasiewicz Karol. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.72-6651 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-09].
Linki zewnętrzne
- Rybasiewicz Karol, Sączopedia. saczopedia.wmediach.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-08)].