Kasztelan

Kasztelan (łac. castellanus) – urząd znany w średniowiecznej Europie, oznaczający zarządcę zamku (łac. castellum) i jego okolic[1][2].

W Polsce

W średniowiecznej Polsce kasztelan był urzędnikiem ziemskim, wcześniej określany jako komes grodowy lub żupan; nazwa „kasztelan” pojawiła się w XII wieku. Jego rolą było zajmowanie się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. W hierarchii kasztelan stał niżej od wojewody. Po pewnym czasie urząd został w praktyce zastąpiony przez urząd starosty i stał się głównie tytularny; zachował jednak znaczenie prestiżowe w tytulaturze szlacheckiej[3][4].

Przypisy

  1. ↑ Henri Pirenne, Medieval Cities: Their Origins and the Revival of Trade – Updated Edition, Princeton University Press, 21 lipca 2014, s. 45-46, ISBN 978-1-4008-5120-1 (ang.).
  2. ↑ Rulership in Medieval East Central Europe: Power, Ritual and Legitimacy in Bohemia, Hungary and Poland, BRILL, 1 listopada 2021, s. 300, ISBN 978-90-04-50011-2 (ang.).
  3. ↑ kasztelan, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-04-10].
  4. ↑ Kasztelania, okręg grodowy [online], sztetl.org.pl [dostęp 2021-04-07].