Katarzyna Grey
![]() Miniatura przypisywana Levinie Teerlinc sporządzona ok. 1555–1560, tradycyjnie identyfikowana jako wizerunek Katarzyny Grey | |
| hrabina Hertford | |
| Rodzina |
Brandonowie |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data śmierci | |
| Ojciec |
Henry Grey |
| Matka | |
| Mąż |
Henryk Herbert (1553-1554), |
| Dzieci |
Edward Seymour, |
| Rodzeństwo |
Joanna Grey, Maria Grey |

Katarzyna Grey (ur. 25 sierpnia 1540[1] w Leicesterze, zm. 26 stycznia 1568[2]) – angielska arystokratka, hrabina Hertford w latach 1560-1562 jako żona Edwarda Seymoura, młodsza siostra królowej Anglii Joanny Grey, córka Henry'ego Greya i Frances Brandon.
Życiorys
Pochodzenie
Urodziła się w 1540 w Bradgate Park w okolicach Leicesteru. Była drugą córką Henryka Greya, markiza Dorset i Frances Brandon. Miała dwie siostry: starszą Joannę i młodszą Marię. Ze strony matki jej dziadkami byli: Charles Brandon, 1. książę Suffolk i Maria Tudor, królewna angielska[a]. Ze strony ojca była prawnuczką Thomasa Greya, 1. markiza Dorset, syna królowej Elżbiety Woodville i jej pierwszego męża Johna Greya.
Sojusz z księciem Northumberland
Na mocy aktu sukcesji z 1544 król Henryk VIII przyznał Frances Brandon i jej potomkom miejsce w kolejce do tronu po swoich córkach Marii i Elżbiecie, wydziedziczając tym samym wszystkich potomków swojej starszej siostry Małgorzaty Tudor[3]. Na początku 1553 r. książę Northumberland John Dudley, świadomy pogarszającego się stanu zdrowia Edwarda VI, zwrócił się ku matce Katarzyny chcąc się zabezpieczyć[4]. Rodziny szybko doszły do porozumienia i w kwietniu 1553 r. rozpoczęto przygotowania do ceremonii ślubnych[4].
Ślub
25 maja 1553 Katarzyna została żoną Henry'ego Herberta, dziedzica hrabiego Pembroke i siostrzeńca królowej Katarzyny Parr[5]. Cztery dni wcześniej jej siostra Joanna wzięła ślub z Guildfordem Dudleyem, synem księcia Northumberland[5].
Siostra królowej
Latem 1553 r. umierający Edward VI zmienił wolę ojca i obwieścił swoją decyzję w zakresie dziedziczenia tronu - korona miała przypaść siostrze Katarzyny, Joannie[4]. W ten sposób król wydziedziczył swoje siostry - Marię i Elżbietę. Joanna została królową Anglii, jednak została obalona przez Marię po 9 dniach. 19 lipca 1553 teść Katarzyny publicznie poparł królową Marię, podobnie jak jej ojciec książę Suffolk[3].
Śmierć ojca i siostry
W lutym 1554 z rozkazu królowej Marii stracono ojca, szwagra i siostrę Katarzyny[4]. W tym samym roku unieważniono również jej małżeństwo.
Uwięzienie
W 1558 królową Anglii została Elżbieta I. Z uwagi na testament Henryka VIII Katarzyna była jej potencjalną następczynią[3]. Dodatkowo jej prawa do tronu, jako protestantki i najstarszej żyjącej wnuczki Marii Tudor, były mocniejsze niż katoliczki z wydziedziczonej linii Stuartów Marii, królowej Szkocji[3].
Drugie małżeństwo
W 1560 odbył się sekretny ślub Katarzyny i Edwarda Seymoura, kuzyna zmarłego Edwarda VI[b][3]. Nie poprosili o zgodę królowej Elżbiety I, co było złamaniem prawa, według którego osoby królewskiej krwi były zobowiązane do uzyskania od monarchy zgody na zawarcie małżeństwa[3]. Sprawa wyszła na jaw, gdy Katarzyna zaszła w ciążę[6]. Z rozkazu królowej oboje zostali uwięzieni w Tower[3]. Mimo to małżonkowie mieli możliwość spotykania się i Katarzyna ponownie zaszła w ciążę[3]. Królowa ogłosiła synów Katarzyny i Edwarda za dzieci nieślubne, w związku z czym nie mogli się oni ubiegać o tron Anglii po jej śmierci[3]. Wkrótce małżeństwo zostało unieważnione[3].
Śmierć
Katarzyna zmarła w 1568 nie odzyskując wolności[3]. Przyczyną jej śmierci była gruźlica lub anoreksja[1]. Pierwszy mąż przeżył ją o 33 lata, drugi - o 53. Obaj zawarli kolejne związki małżeńskie. Jej młodsza siostra Maria zmarła bezpotomnie w 1578[3].
Potomstwo
Pierwsze małżeństwo było bezpotomne.
Z drugiego małżeństwa pochodziło dwóch synów urodzonych w Tower:
- Edward Seymour (ur. 24 września 1561[6], zm. 1612),
- Thomas Seymour (ur. 1562/1563, zm. 1600).
Portrety
Miniatura z ok. 1555–1560 tradycyjnie przypisywana jest Levinie Teerlinc i uznawana za możliwy wizerunek Katarzyny Grey, jednak identyfikacja opiera się na późniejszej inskrypcji oraz tradycji kolekcjonerskiej; brak współczesnych źródeł potwierdzających jednoznacznie, że przedstawia Katarzynę[7]. Miniatura obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie[8].
Drugi znany wizerunek Katarzyny Grey powstał ok. 1562–1563 i przedstawia arystokratkę trzymającą swojego pierworodnego syna[9]. Autorką portretu jest najprawdopodobniej Levina Teerlinc, jednak przypisanie to ma charakter atrybucji i nie zostało potwierdzone współczesnymi źródłami[9].
Uwagi
Przypisy
- 1 2 A Brief History: Lady Catherine Grey - Tudors Dynasty [online], tudorsdynasty.com, 29 stycznia 2021 [dostęp 2025-07-27] (ang.).
- ↑ FamilySearch.org [online], ancestors.familysearch.org [dostęp 2025-08-09].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 G.J. Meyer, Tudorowie. Prawdziwa historia niesławnej dynastii, Astra, 2012, s. 374-375, 383, ISBN 978-83-89981-50-5.
- 1 2 3 4 Linda Porter, Maria Tudor. Pierwsza królowa, 2013, s. 211-214, 343, ISBN 978-83-89981-57-2.
- 1 2 David Starkey, Elżbieta I. Walka o tron, Wydawnictwo Amber Sp. z o.o., 2008, s. 117-118, ISBN 978-83-241-3227-0.
- 1 2 Birth of Katherine Grey's First Son | Philippa Gregory - Official Website [online], www.philippagregory.com [dostęp 2025-07-27].
- ↑ Teerlinc, Portrait miniature of Katherine Grey, Countess of Hertford, 1555 [dostęp 2025-08-09].
- ↑ Portraits 6 [online], katherinethequeen.com [dostęp 2025-08-09] (ang.).
- 1 2 The Portrait Of Lady Katherine Grey And Her Son: Iconographic Medievalism As A Legitimation Strategy, [w:] Martin Spies, Early Modern Medievalisms, 2010, s. 166.
