Kazimierz Abgarowicz
| Data i miejsce urodzenia |
30 maja 1888 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 maja 1968 |
| wykładowca nauk filologicznych | |
| Specjalność: filologia klasyczna | |
| Alma Mater | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
Kazimierz Feliks Józef Abgarowicz (ur. 30 maja 1888 we Lwowie, zm. 17 maja 1968 w Poznaniu) – polski filolog klasyczny, nauczyciel i tłumacz.
Życiorys
Życie prywatne
Urodził się 30 maja 1888 we Lwowie, w rodzinie Józefa Wincentego, urzędnika tamtejszego Wydziału Krajowego, i Marii Rozalii z domu Woińskiej[1]. Miał siostrę Zofię Marię (ur. 1884)[2] i zmarłego tuż po urodzeniu brata Józefa (ur. i zm. 1887)[3]. Od 1916 był żonaty z Kazimierą Kadyi i miał syna Zbigniewa[1], taternika[4].
Zmarł w Poznaniu, pochowany na cmentarzu Górczyńskim (kwatera IIL-18-41)[5].
Wykształcenie i praca zawodowa
Uczęszczał do C.K. Gimnazjum V we Lwowie[6]. W 1906 złożył egzamin dojrzałości, a następnie w latach 1906–1911 studiował na Uniwersytecie Franciszkańskim we Lwowie filologię klasyczną oraz język polski. W roku szkolnym 1909/10 odbył praktykę C.K. Gimnazjum VI we Lwowie, w roku następnym zaś pracował jako nauczyciel tymczasowy w C.K. Gimnazjum VIII we Lwowie. 7 marca 1914 zdał egzamin nauczycielski przed Naukową Komisją Egzaminacyjna dla kandydatów na nauczycieli szkół średnich i podjął pracę w prywatnym gimnazjum w Zakopanem, gdzie pracował do 1919[1]. 15 czerwca 1919 został powołany jako nauczyciel do Państwowego Gimnazjum im. Marii Magdaleny w Poznaniu, w którym do października 1930 uczył języków: greckiego, łacińskiego, polskiego oraz historii starożytnej. Od 1 listopada 1930 do wybuchu II wojny światowej był dyrektorem Państwowego Gimnazjum im. Przemysława w Rogoźnie Wielkopolskim[7].
7 listopada 1939 został wysiedlony przez okupanta do obozu dla wysiedleńców w Ostrowcu Świętokrzyskim. 23 grudnia 1939 wyjechał do rodziny do Krakowa, gdzie pracował do końca wojny. Podjął pracę w tajnym nauczaniu (pod pseudonimem „Ambroży”)[1].
W 1945 powrócił do Poznania, gdzie podjął pracę pedagogiczną w gimnazjum Marii Magdaleny (1945–1948) i Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Marcina Kasprzaka (1948–1949). Z dniem 31 października 1949 został przeniesiony w stan spoczynku. Po przejściu na emeryturę współpracował z Państwowym Wydawnictwem Naukowym, z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk oraz z Instytutem Historii Uniwersytetu Poznańskiego nad tłumaczeniem dzieł klasyków filozofii, a także zabytków dziejopisarstwa polskiego[7]. W latach 1949–1952 był także lektorem języka łacińskiego w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Poznańskiego[1].
Dorobek naukowy
Zajmował się poza działalnością dydaktyczną tłumaczeniem. Przełożył na język polski niemal całe rodzime piśmiennictwo łacińskie X–XIV w. Ponadto już w 1947 ukazała się w jego tłumaczeniu Tomasza Morusa „Utopia”, a w 1967 pierwszy polski przekład Obowiązków duchownych św. Ambrożego z Mediolanu[1]. Był również członkiem zespołu redakcyjnego opracowującego pierwszy w Polsce naukowy „Słownik grecko-polski” (pod red. Z. Abramowiczówny, t. 1–4, 1958–1965), jak również autorem skryptu „Język łaciński dla lektoratów” (1952). Wiele jego tłumaczeń pozostało w maszynopisach[1].
Nagrody
- Nagroda zespołowa I stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)[8]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Gąsiorowski i Topolski (red.) 1981 ↓, s. 17.
- ↑ Akt chrztu nr 197 [dostęp: 13 VI 2017 r.]
- ↑ Akt zgonu nr 10 [dostęp: 13 VI 2017 r.]
- ↑ Potomkowie Abgara Sułtanowicza [dostęp: 12 VI 2017 r.]
- ↑ Plan Poznania - Cmentarze [online], www.poznan.pl [dostęp 2026-01-14].
- ↑ W 1899 uczęszczał do klasy IA, zob. Sprawozdanie Dyrekcyi C.K. Gimnazyum V we Lwowie za rok 1899, Lwów 1899, s. 92.
- 1 2 Maria Adamczewska. Materiały Kazimierza Abgarowicza. „Biuletyn Archiwum Polskiej Akademii Nauk”. Nr 19, s. 24–35, 1976. Warszawa: Polska Akademia Nauk. [dostęp 2026-01-14].
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].
Bibliografia
- Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.): Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 17. ISBN 83-01-02722-3.