Kazimierz Kott

Kazimierz Andrzej Kott pseud. „Światowid” [1], „Dłużewski” (ur. 1919[2], zm. 1940[3]) – polski działacz konspiracji niepodległościowej podczas II wojny światowej, szef wydziału bojowego, a następnie szef sztabu Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej (PLAN)[2].

Życiorys

Pochodził z rodziny żydowskiej. Był synem warszawskiego optyka. W wieku 17 lat przyjął chrzest. Studiował na politechnice w Liverpoolu. Do kraju wrócił po agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 roku, aby podjąć działalność konspiracyjną[4].

Podczas okupacji niemieckiej był szefem wydziału bojowego, a następnie szefem sztabu PLAN. Kierował między innymi akcją na, mającą status Nur für Deutsche, restaurację Adria przy ul. Moniuszki w Warszawie, gdzie rozsypano na sali proszek powodujący torsje[2] w dniu 6 stycznia 1940 roku[1].

14 stycznia 1940 roku został aresztowany wraz z matką i poddany śledztwu w siedzibie gestapo przy al. Jana Chrystiana Szucha w Warszawie. 17 stycznia 1940 roku zbiegł z gmachu gestapo przy al. Szucha, wyskakując przez okno w toalecie[1] (jako pierwsza[3] i jedyna znana osoba, która dokonała takiej ucieczki[5]). Po jego ucieczce, listy gończe z fotografią Kazimierza Kotta ukazały się w całym Generalnym Gubernatorstwie, a w ramach represji, Niemcy aresztowali 255 mieszkańców Warszawy, głównie ze środowiska inteligencji żydowskiej lub pochodzenia żydowskiego z których większość następnie rozstrzelali w podwarszawskich Palmirach[3].

Kazimierz Kott po ucieczce wyjechał do Lwowa, gdzie kontynuował działalność konspiracyjną. Schwytany przez NKWD, zginął jesienią 1940 roku[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Robert Ramark: Kazimierz Kott - zapomniany bohater Warszawy 1939-1940. naszemiasto.pl, 2011-10-05. [dostęp 2025-06-22]. (pol.).
  2. 1 2 3 Jan Sałkowski, Janusz Gmitruk, Zygmunt Hemmerling (red.) – W kraju i na emigracji; materiały z londyńskiego archiwum ministra prof. Stanisława Kota (1939-1943) (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989; ISBN:9788320540291) s. 188
  3. 1 2 3 4 Aresztowanie przez gestapo Kazimierza Kotta ps. "Światowid". Muzeum Armii Krajowej w Krakowie. [dostęp 2025-06-22]. (pol.).
  4. ↑ Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego, 1972 s. 31
  5. ↑ Tadeusz M. Płużański: Uciekł z Gestapo na Szucha. naszapolska.pl, 2021-01-12. [dostęp 2025-06-22]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.