Kazimierz Krukowski

Kazimierz Krukowski
Ilustracja
Kazimierz Krukowski w kabarecie „The Lopek”
Data i miejsce urodzenia

2 lutego 1901
Łódź

Data i miejsce śmierci

24 grudnia 1984
Warszawa

Zawód

aktor, reżyser, piosenkarz

Współmałżonek

Władysława Krukowska

Lata aktywności

1923–1984

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino Medal 40-lecia Polski Ludowej
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (złota)

Kazimierz Krukowski, ps. Lopek (ur. 2 lutego 1901 w Łodzi, zm. 24 grudnia 1984[a] w Warszawie) – polski aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy żydowskiego pochodzenia, a także piosenkarz, konferansjer, reżyser i autor tekstów. Wykonywał piosenki i monologi tak znanych poetów, jak: Marian Hemar, Jerzy Jurandot, Antoni Słonimski, Julian Tuwim czy Andrzej Włast.

Kariera zawodowa

Młodość

W latach 1920–1923 ukończył studia na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego i na Wydziale Dramatycznym Konserwatorium Muzycznego w Warszawie, w klasie śpiewu. Swój pierwszy angaż do kabaretu Qui Pro Quo, zawdzięczał kuzynowi Julianowi Tuwimowi, który polecił go dyrektorowi Jerzemu Boczkowskiemu.

Pierwszą piosenkę Puchowy śniegu tren nagrał pod pseudonimem Kazimierz Zawisza w Studiu Nagrań Bronisława Rudzkiego w tym samym roku.

Występy w kabaretach

W okresie dwudziestolecia międzywojennego, występował w teatrach i kabaretach stołecznych: Qui Pro Quo (1924–1930), Banda (1931–1932), Morskie Oko (1933), Cyganeria, Cyrulik Warszawski, Wielka Rewia, a w 1939 założył własny teatr Ali Baba.

Kariera filmowa

Na srebrnym ekranie po raz pierwszy pojawił się w 1927, tworząc wraz z Adolfem Dymszą popularną parę komików, znaną powszechnie jako Lopek i Florek. Słynny duet pojawił się między innymi w takich filmach jak: Janko muzykant (1930), Ułani, ułani, chłopcy malowani (1932). Ponadto zagrał w filmach: 10% dla mnie (1933), Co mój mąż robi w nocy… (1934) i legendarnym Ada, to nie wypada (1936).

II wojna światowa

Po wybuchu wojny początkowo występował na terenach okupowanych przez Związek Radziecki, następnie wstąpił do armii gen. Władysława Andersa, prowadził teatr wojskowy i współpracował z zespołami teatralnymi Polskich Sił Zbrojnych w Iraku, Palestynie, Egipcie i we Włoszech.

Działalność po wojnie

Po wojnie Kazimierz Krukowski pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Argentynie, gdzie prowadził z Jerzym Petersburskim teatr El Nacional, w którym wystawił musical Blue Sky Milonga.

Adolf Dymsza jako Felek (z lewej), Zula Pogorzelska jako Helka i Kazimierz Krukowski jako Lopek w jednej ze scen filmu Ułani, ułani, chłopcy malowani

Powrót do kraju

Do kraju powrócił 28 września 1956 roku. Był dyrektorem i kierownikiem artystycznym warszawskich teatrów Syrena i Buffo, a później w latach 1962–1969 kierownikiem artystycznym autorskiego kabaretu satyryczno-literackiego U Lopka, działającego na tak zwanym półpięterku w kawiarni Bristol.

W 1978 Lopek Krukowski zrobił w telewizji cykl przedwojennych programów kabaretowych, zarejestrowanych archiwalnie w cyklu Mała Antologia Kabaretów Krukowskiego. W 1979 otrzymał Nagrodę Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za całokształt pracy artystycznej oraz osiągnięcia w dziedzinie programów rozrywkowych TVP.

Przewodniczył Państwowej Komisji Egzaminacyjnej dla Artystów Estrady. Członek Związku Artystów Scen Polskich (1924–1950), SPATiF-ZASP (1950–1982), ZAiKS (1928–1984).

Życie prywatne

Syn Stanisława Krukowskiego, lekarza wojskowego, i Doroty z domu Rozenblat[2]. Był kuzynem Ireny i Juliana Tuwimów.

Jako zagorzały kibic piłki nożnej w 1982 roku ufundował nagrodę dla piłkarza, który strzeli pierwszą bramkę dla Polski w czasie mundialu w Hiszpanii. Pierwszą bramkę zdobył Włodzimierz Smolarek.

Żoną Krukowskiego była Władysława Krukowska (1907–1983), tancerka i aktorka (m.in. Rok 1914). Kazimierz Krukowski wraz z żoną spoczywa w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 225-1-20)[1][3].

Ordery i odznaczenia

Tablica upamiętniająca teatrzyk Qui Pro Quo i jego artystów na Senatorskiej 29/31 w Warszawie

Filmografia

Grób Kazimierza Krukowskiego i jego żony Władysławy Krukowskiej na cmentarzu Powązkowskim

Filmy (lata 1927–1939)

Filmy (po 1945)

Spektakle teatralne

  • 1924 – 1, Qui Pro Quo
  • 1924 – Skandal na scenie, „Stańczyk”
  • 1925 – Pomalutku aż do skutku, „Qui Pro Quo”
  • 1927 – CDP, czyli Centrala Dowcipu Polskiego, „Qui Pro Quo”
  • 1927 – Na wesoło, „Perskie Oko”
  • 1928 – Jubileusz Qui Pro Quo, „Qui Pro Quo”
  • 1929 – Budżet wiosenny, „Qui Pro Quo”
  • 1930 – Parada gwiazd, „Morskie Oko”
  • 1931 – Ta Banda pięknie gra, „Banda”
  • 1931 – Halo, Malicka i Sawan, „Morskie Oko”
  • 1931 – Przebój Warszawy, „Morskie Oko”
  • 1933 – Lopek na LOPP, „Morskie Oko”
  • 1934 – Kobieta nr 5012, „Cyganeria”
  • 1935 – Kawiarenka, „Wielka Rewia”
  • 1936 – Potarz i Perlmutter, „Wielka Rewia”
  • 1936 – Całus i nic więcej, „Wielka Rewia”
  • 1936 – Jutro będzie lepiej, „Wielka Rewia”
  • 1937 – Frontem do radości, „Cyrulik Warszawski”
  • 1937 – Całus i nic więcej, „Bagatela”
  • 1937 – Wiosenna parada gwiazd, „Wielka Rewia”
  • 1937 – Jaś u raju bram, „Cyrulik Warszawski”
  • 1937 – Co wolno wojewodzie, „13 rzędów”
  • 1937 – Dla ciebie, Warszawo, „Wielka Rewia”
  • 1939 – Szukamy gwiazd, „Wielka Rewia”

Dyskografia

  • 1926 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” Syrena Rekord
  • 1927 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” Syrena Rekord
  • 1927 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” Syrena Rekord
  • 1929 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” śpiew z towarzyszeniem fortepianu Syrena Rekord
  • 1930 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” Syrena Rekord
  • 1930 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Morskie Oko” Syrena Rekord
  • 1931 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” śpiew Piosenki z rewii „Złote szaleństwo” z teatru „Morskie Oko” Syrena Rekord
  • 1931 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Oui Pro Quo” śpiew Piosenki z rewii „Hallo! Malicka i Sawan! z teatru „morskie Oko” Syrena Rekord
  • 1932 – Kazimierz Krukowski artysta teatru „Banda” śpiew Syrena Rekord
  • 1934 – Kazimierz Krukowski śpiew z akompaniamentem fortepianu Syrena Rekord

Publikacje

Kazimierz Krukowski był autorem książek, a także wielu tekstów, piosenek kabaretowych oraz utworów satyrycznych i felietonów.

  • Moja Warszawka, 1968
  • Antologia Kabaretów, 1979
  • Z Melpomeną na emigracji

Uwagi

  1. ↑ Data śmierci na pomniku nagrobnym: 23 grudnia 1984[1].

Przypisy

  1. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: STANISŁAW KRUKOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2021-02-27].
  2. ↑ Kazimierz Krukowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2026-05-12].
  3. ↑ Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  4. ↑ Uznanie dla twórców kultury, [w:] Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, s. 1–2.
  5. ↑ Wieczór Tysiąclecia. Odznaki dla warszawskich artystów, "Trybuna Ludu", nr 66, 7 marca 1967, s. 5.

Bibliografia

  • Kto jest kim w Polsce 1984 : informator biograficzny. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984. ISBN 83-223-2073-6.
  • Krukowski Kazimierz. portalwiedzy.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]., portalwiedzy.onet.pl [dostęp 30 sierpnia 2011]
  • Kazimierz Krukowski, Biblioteka Polskiej Piosenki
  • Kazimierz Krukowski w bazie Discogs.com (ang.)
  • Ludwik Sempoliński: Wielcy artyści małych scen. Warszawa: Czytelnik, 1977.
  • Zbigniew Adrjański: Kalejdoskop estradowy. Leksykon polskiej rozrywki 1944–1989 : artyści, twórcy, osobistości. Warszawa: Bellona, 2002. ISBN 83-11-09191-9.
  • Syrena Record. Pierwsza polska wytwórnia fonograficzna = Poland’s first recording company: 1904–1939. ISBN 83-917189-0-5.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.