Kazimierz Piekarec
![]() Kazimierz Piekarec, w 2010 r. | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
tłumacz, dziennikarz |
| Odznaczenia | |
Kazimierz Piekarec fr. Casimir Piekarec (ur. 15 kwietnia 1940 w Warszawie – zm. 11 lipca 2024 w Antony pod Paryżem[1][2]) – dziennikarz radiowy, polski tłumacz literatury iberoamerykańskiej, wieloletni pracownik i szef sekcji polskiej Radio France Internationale (RFI) [3].
Życiorys
Kazmierz Piekarec okupację i Powstanie Warszawskie przeżył jako dziecko w Warszawie z rodzicami. Po powstaniu przebywał z matką w Suchedniowie (ojciec znalazł się w oflagu), skąd wrócił do Warszawy. Po wojnie ojciec Kazimierza kierował Biurem do Spraw UNRRA, następnie od marca 1947 „Polską Misją do Zakupu Demobilu Amerykańskiego” w Paryżu, gdzie Kazimierz Piekarec uczęszczał do szkoły podstawowej[4]. Od 1948 mieszkał i chodził do szkoły w Rzymie, gdzie jego ojciec został radcą handlowym polskiej ambasady. Po powrocie do kraju ukończył Liceum im. Świerczewskiego w Warszawie, gdzie uczył się w latach 1954-1958. W 1959 zdał egzamin na ówczesny Wydział Filologiczny UW gdzie podjął studia w Instytucie Romanistyki[5]. W 1962, po trzecim roku romanistyki otrzymał stypendium na Kubę i do 1964 uczył się w Hawanie w „La Escuela de Letras”[6]. Studia zakończył w na UW ze specjalnością hispanistyka. Od 1965 zatrudniony został jako asystent w Instytucie Romanistyki UW, jednocześnie pracował jako tłumacz literatury z krajów Ameryki Łacińskiej, recenzent wydawniczy, redaktor i korektor. W styczniu 1969 udał się do Paryża korzystając z francuskiego stypendium Instytutu Hiszpanistycznego, po roku kolejnym wystąpił o azyl we Francji[7]. W grudniu 1969 podjął pracę dla sekcji polskiej Office de Radiodiffusion et Telévision Francaise jako dziennikarz radiowy[8]. Po przerwaniu przez Francję w 1974 nadawania audycji radiowych do Polski, od 1975 pracował w zespole który tworzył program nadawany na falach średnich przez rozgłośnię w Lille, a przeznaczony dla Polonii francuskiej i belgijskiej[9]. W maju 1978 Kazimierz Piekarec przeszedł do redakcji powołanego formalne trzy lata wcześniej "Radio France Internationale" (RFI) nadającej audycje do Europy Wschodniej w języku francuskim (Chaine Est)[3]. Po wybuchu stanu wojennego w Polsce Kazimierz Piekarec wrócił do redakcji polskiej, która zreorganizowana została wtedy pod kierunkiem Leszka Talki w ramach RFI i 17 grudnia 1981 rozpoczęła codzienną emisję programów skierowanych do Polski na falach krótkich. W 1982 Kazimierz Piekarec przejął kierownictwo redakcji polskiej od Leszka Talko, i sprawował tę funkcję do 2005, kiedy przeszedł na emeryturę[10]. W stanie wojennym i po jego zawieszeniu, audycje Sekcji Polskiej RFI pod kierownictwem Kazimierza Piekarca były słuchane w Polsce na równi powszechnie z programami Wolnej Europy czy BBC[11]. 16 stycznia 1983 Kazimierz Piekarec jako szef sekcji polskiej RFI przyjęty został na prywatnej audiencji w apartamentach Jana Pawła II w Watykanie z okazji wydania nagranej przez RFI płyty poświęconej św. Maksymilianowi Kolbe[12]. W grudniu 2009 redakcję polską RFI rozwiązano[13]. Kazimierz Piekarec zmarł 11 lipca 2024 w Antony. Został pochowany na cmentarzu w Le Plessis-Robinson pod Paryżem, gdzie spędził też ostatnie lata życia[14].
Odznaczenia
13 marca 1993 minister edukacji narodowej i kultury Republiki Francuskiej Jack Lang odznaczył Kazmierza Piekarca Orderem Sztuki i Literatury w randze kawalera (Ordre des Arts et des Lettres, Chevalier) [15]
Rodzina
Kazimierz był synem Marii z domu Bałauszko i Wincentego Piekarca (1906-1983) we wrześniu 1939 r. walczącego w składzie 85. pułku piechoty, członka V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej ps.”Pogrom”, w Powstaniu Warszawskim dowódcy plutonu VII zgrupowanie (batalion) "Ruczaj"[16]. Siostrą Kazimierza Piekarca była Zofia Piekarec-Papuzińska (1944-2024) anglistka na Uniwersytecie Warszawskim[17]. Miał trzy córki: Sophie, Marion i Catherine[18].
Dorobek translatorski
Kazimierz Piekarec był tłumaczem literatury hiszpańskojęzycznej, specjalizującym się w prozie iberoamerykańskiej. Tłumaczył także z polskiego na hiszpański i francuski. Przełożył m.in. następujące dzieła:
Tłumaczenia z języka hiszpańskiego
- Calvert Casey, Powrót i inne opowiadania, Warszawa: Czytelnik, 1967.[19]
- Koralowy koń: opowiadania kubańskie, Warszawa: Książka i Wiedza, 1968.[20]
- Spotkanie: antologia noweli argentyńskiej, wybór Oscar Gamardo, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1968.[21]
- Julio Le Riverend, Historia gospodarcza Kuby, Warszawa: Książka i Wiedza, 1968.[22]
- Ángel del Río, Historia literatury hiszpańskiej. T. 1: Od początków do 1700, Warszawa: PWN, 1970.[23]
- Jorge Luis Borges, Fikcje, Warszawa: PIW, 1972.[24]
- Pablo Neruda, Poezje, Warszawa: PIW, 1975.[25]
- Francisco de Quevedo, Sny; Godzina dla każdego, czyli Fortuna mózgiem obdarzona, Warszawa: PIW, 1982.[26]
- Mario Vargas Llosa, Miasto i psy, Warszawa: Muza, 1998.[27]
Tłumaczenia z języka polskiego
- Witold Gombrowicz, Trans‑Atlantyk, Barcelona: Barral Editores, 1971.[28]
- Anna Winczakiewicz, J'ai survécu, Paris: La Pensée Universelle, 1977.[29]
Przypisy
- ↑ Kazimierz Piekarec – nekrolog. nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2025-06-22].
- ↑ Nekrolog Kazimierza Piekarca. libramemoria.com. [dostęp 2024-06-22]. (fr.).
- 1 2 Anna Rzeczycka-Piekarec: La renaissance de RFI en Pologne. 50 ans de RFI, 2025-03-23. [dostęp 2025-06-22].
- ↑ Józef Łaptos: Humanitaryzm i polityka: pomoc UNRRA dla Polski i polskich uchodźców w latach 1944-1947. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, 2018, s. 120–125. ISBN 978-83-8084-074-4.
- ↑ Sekcja polska Radio France Internationale (Rozmowa z Kazimierzem Piekarcem). „Kultura”, s. 64–71, 1982.
- ↑ Luciana Radut-Gaghi, "Radio Free Europe and Radio France Internationale: The Tones of Democracy and the Voices of Exiles", w: Tobias Nanz, Hedwig Wagner (red.), Cold War Europe, De Gruyter, Berlin–Boston 2024, s. 119–132.
- ↑ Anna Rzeczycka, Jerzy Sowiński, "Francja dla Polski na falach eteru", RFI (Radio France Internationale) [dostęp: 2024-06-22]
- ↑ Luciana Radut-Gaghi, "Les radios internationales et les exilés centre-est européens", w: Judit Maar, Augustin Lefebvre (red.), Exils et transferts culturels dans l'Europe moderne, L'Harmattan, Paryż 2015, s. 189-199, ISBN 978-2-343-06495-6.
- ↑ Anna Rzeczycka: Audycje RFI po polsku. Trochę historii. RFI, 2009-12-18. [dostęp 2025-06-22].
- ↑ Kazimierz Piekarec. Radio spełnionych nadziei. „Roczniki – PAN. Stacja Naukowa w Paryżu”, s. 149–159, 2000.
- ↑ Francja/ Polska sekcja RFI przechodzi do historii [online], dzieje.pl [dostęp 2025-06-29].
- ↑ Polskie Radio Online [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-07-14].
- ↑ Ludwika Włodek-Biernat. Radio milknie z oszczędności. „Gazeta Wyborcza”, s. 19, 2009-01-19.
- ↑ 50 ans de RFI – La renaissance de RFI en Pologne. 50ans-rfi.fr, 2025-03-23.
- ↑ Jack Lang décore des personnalités du monde des arts, Le Monde, 15 mars 1993, p. 12.
- ↑ Powstańcze Biogramy - Wincenty Piekarec. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2024-06-22]. (pol.).
- ↑ Z głębokim smutkiem zawiadamiamy, że w dniu 26 października 2024 roku, w wieku 80 lat, odeszła mgr Zofia Piekarec-Papużińska. neofilologia.uw.edu.pl. [dostęp 2024-06-22]. (pol.).
- ↑ Judit Maar: Exils et transferts culturels dans l'Europe moderne. Paryż: L'Harmattan, 2015, s. 189-199. ISBN 978-2-343-06495-6.
- ↑ Calvert Casey, Powrót i inne opowiadania, przekład Kazimierza Piekarca, Warszawa: Czytelnik, 1967.
- ↑ Koralowy koń: opowiadania kubańskie, przekład Kazimierza Piekarca, Kaliny Wojciechowskiej i Beaty Babad, Warszawa: Książka i Wiedza, 1968.
- ↑ Spotkanie: antologia noweli argentyńskiej, wybór Oscar Gamardo, przekład Kazimierza Piekarca, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1968.
- ↑ Julio Le Riverend, Historia gospodarcza Kuby, przekład Kazimierza Piekarca i Tadeusza Łepkowskiego, Warszawa: Książka i Wiedza, 1968.
- ↑ Ángel del Río, Historia literatury hiszpańskiej. T. 1: Od początków do 1700, przekład Kazimierza Piekarca, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970.
- ↑ Jorge Luis Borges, Fikcje, przekład Kazimierza Piekarca i in., Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972.
- ↑ Pablo Neruda, Poezje, przekład Kazimierza Piekarca, Carlosa Marrodána Casasa i in., Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975.
- ↑ Francisco de Quevedo, Sny; Godzina dla każdego, czyli Fortuna mózgiem obdarzona, przekład Kazimierza Piekarca i Kaliny Wojciechowskiej, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982.
- ↑ Mario Vargas Llosa, Miasto i psy (La ciudad y los perros), przekład Kazimierza Piekarca, Warszawa: Muza, 1998.
- ↑ Witold Gombrowicz, Transatlántico (Trans-Atlantyk), przekład na język hiszpański Kazimierza Piekarca, Barcelona: Barral Editores, 1971.
- ↑ Anna Winczakiewicz, J'ai survécu, przekład na język francuski Kazimierza Piekarca, Paris: La Pensée Universelle, 1977.
