Kazimierz Putek

Kazimierz Putek
Gama, Nawój, Kamień, Zworny
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany piechoty podpułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

22 lutego 1891
Podgórze

Data i miejsce śmierci

27 lutego 1949
Kraków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Armia Krajowa

Jednostki

24 Dywizja Piechoty AK

Stanowiska

dowódca dywizji

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Niepodległości
Grób płka Kazimierza Putka na Cmentarzu Podgórskim w Krakowie

Kazimierz Putek, ps. Gama, Nawój, Kamień, Zworny (ur. 22 lutego 1891 w Podgórzu, zm. 27 lutego 1949 w Krakowie) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, doktor nauk prawnych, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 22 lutego 1891 w Podgórzu, w rodzinie Wincentego i Tekli z Kufterów[1]. W 1909 ukończył gimnazjum klasyczne w Krakowie i zdał maturę[1]. W latach 1909–1910 odbył jednoroczną ochotniczą służbę w 13 pułku piechoty armii austriackiej[1]. Od 1910 studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. Od 1 maja 1913 do 28 lipca 1914 był członkiem Związku Strzeleckiego, zastępcą komendanta obwodowego Rejonu Chrzanów w Lubiążu[1].

W czasie I wojny światowej, od 29 lipca 1914 ponownie służył w armii austriackiej[1], brał udział w inwazji Serbii i w walkach na froncie wschodnim[3]. 12 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego[1]. Od 1 stycznia 1919 był dowódcą samodzielnego baonu w walkach o Lwów i w Małopolsce Wschodniej[1]. 19 kwietnia tego roku został ranny pod Stawczanami i następnie przebywał w szpitalu[1]. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Dowództwie 3 Armii, a jego oddziałem macierzystym był 1 pułk strzelców podhalańskich[4]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 304. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Jego oddziałem macierzystym był w dalszym ciągu 1 pułk strzelców podhalańskich w Nowym Sączu[5]. W latach 1922–1924 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu studiów i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, z dniem 1 października 1924 przydzielony został do Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. Tam do listopada 1926 był szefem Oddziału Ogólnego. W czasie studiów w Wyższej Szkole Wojennej i służby sztabowej pozostawał oficerem nadetatowym 27 pułku piechoty w Częstochowie. 3 maja 1926 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 roku i 26. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty.

31 października 1927 został przeniesiony z Biura Ogólno Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie do 40 pułku piechoty „Dzieci Lwowskich” we Lwowie na stanowisko dowódcy I batalionu[6]. 26 kwietnia 1928 roku został przesunięty ze stanowiska dowódcy I baonu na stanowisko zastępcy dowódcy 40 pułku piechoty[7]. Z dniem 1 września 1932 został przeniesiony na stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień Miechów[8]. W czerwcu 1934 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Powiat na stanowisko komendanta[9]. 1 września 1938 dowodzona przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kraków Powiat, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „komendant Rejonu Uzupełnień”. W 1939 w dalszym ciągu pełnił służbę na tym stanowisku.

W latach 1943–1944 był komendantem Podokręgu Rzeszów Armii Krajowej. Po objęciu funkcji w marcu 1943 wydał rozkaz zabraniający przyjmowania do konspiracji Żydów, którzy mieli rzekomo wydawać osoby udzielające im pomocy[10].

2 sierpnia 1944 meldował komendantowi na Okręgu Krakowskiego AK, że Rzeszów jest w wolny oraz informował, że oddziały AK współdziałały z Sowietami w opanowaniu miasta, zdobywając m.in. baterię nieprzyjaciela. W mieście spokój, na ulicach służbę bezpieczeństwa pełni AK w opas­kach i z bronią.

5 sierpnia tego roku ujawnił się przed Sowietami jako dowódca 24 Dywizji Piechoty AK i rozpoczął z nimi rozmowy, ale nie dały one żadnych rezultatów, ponieważ dowództwo AK nie uznawało PKWN. Wobec braku porozumienia polecił podległym oddziałom zejść ponownie do podziemia i kontynuować działalność konspiracyjną. Wydał rozkaz wymarszu oddziałom AK na pomoc walczącej Warszawie. Na początku października 1944 wyraził zgodę na przeprowadzenie uderzenia na więzienie na Zamku w Rzeszowie, w którym NKWD, przetrzymywało i torturowało 400 żołnierzy AK. Zmarł 27 lutego 1949. Pochowany na Cmentarzu Podgórskim w Krakowie (kwatera IX-płn-6)[11].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Kazimierz Putek. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.17-1041 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-01-03].
  2. ↑ PUTEK, Kazimierz. [online], www.dws-xip.pl [dostęp 2021-11-22].
  3. ↑ Franciszek Sagan, ZWZ-AK Obwód Rzeszów 1939–1945, Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, 2000, s. 253, ISBN 83-7199-158-4.
  4. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 223, 834.
  5. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 32.
  6. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 296.
  7. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 173.
  8. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 413.
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 272.
  10. ↑ Robert Kuwałek, Elżbieta Rączy, „Pomoc Polaków dla ludności żydowskiej na Rzeszowszczyźnie 1939–1945”, Instytut Pamięci Narodowej, Rzeszów 2008 (recenzja), „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, 5, 2009, s. 535.
  11. ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], zck-krakow.pl [dostęp 2020-07-16].
  12. ↑ Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 111
  13. ↑ M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej i organizacji wojska”.
  14. ↑ M.P. z 1933 r. Nr 258, poz. 276 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.