Kazimierz Sipika
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 lutego 1894 |
|---|---|
| Data śmierci |
po 1943 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca plutonu |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Kazimierz Sipika (ur. 26 lutego 1894 w Proćwinie, zm. po 1943) – starszy sierżant Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, osadnik wojskowy, inwalida wojenny.
Życiorys
Syn Franciszka i Józefy z Piwowarczyków urodzony 26 lutego 1894 we wsi Proćwin, w ówczesnym powiecie koneckim guberni radomskiej[1][2]. Skończył powszechną szkołę poowszechną w Końskich i cztery klasy gimnazjum[1]. Od 1 września 1912 do 1 kwietnia 1915 pracował w Składzie Aptecznym St. Olkuskiego w Końskich, a od 15 maja do 7 sierpnia 1915 w Warszawskim Towarzystwie Akcyjnym „Ludwik Spiss i syn”[1].
8 sierpnia 1915 wstąpił do batalionu warszawskiego POW, z którym wymaszerował do Legionów Polskich. Został wcielony do 2 kompanii I batalionu 5 pułku piechoty. W jej szeregach walczył do 17 lipca 1917. Po kryzysie przysięgowym jako poddany Królestwa Polskiego został internowany w obozie w Szczypiornie. Później został przeniesiony do obozu w Łomży. 24 sierpnia 1918 został zwolniony z internowania. 1 września 1918 został zatrudniony w c. i k. Komendzie w Końskich. 30 października 1918 jako podkomendny ob. Wiktora Lamota „Wrony” wziął udział w rozbrajaniu żołnierzy austriackich[1][2].
4 listopada 1918 wyjechał do Krakowa, gdzie został przyjęty do 12 kompanii 5 pułku piechoty Legionów. W jej szeregach walczył z Ukraińcami pod Przemyślem i w bitwie o Lwów. 7 marca 1919 wyjechał do Ostrowi, gdzie organizował 12 kompanię 5 pp Leg. Po wyjeździe na front został mianowany dowócą plutonu w 12 kompanii, w stopniu starszego sierżanta[1][2].
3 stycznia 1920 pod Wyszkami, w trakcie bitwie pod Dyneburgiem, odniósł pięć ran postrzałowych w nogi[1][3]. Leczył się w szpitalu w Łodzi. Od 1 do 30 kwietnia 1920 przebywał na urlopie zdrowotnym. Po powrocie do pułku ponownie objął dowództwo plutonu 12 kompanii i wziął udział w walkach na Ukrainie[1][2]. Wyróżnił się 20 sierpnia 1920 w bitwie pod Ostrożanami[1][4].
22 lutego 1921, po demobilizacji, rozpoczął pracę w Biurze Sejmiku Koneckiego, w charakterze magazyniera. Od 1 lipca 1921 do 1 stycznia 1922 pracował jako kierownik przedsiębiorstwa Kompania Osadnicza. Zarządzał tartakiem, dwiema cegielniami i trzema sklepami wojskowymi. 5 grudnia 1921 otrzymał, w ramach osadnictwa wojskowego, działkę w osadzie Michalin gminy Korelicze. Do 1 maja 1925 kierował Spółdzielnią „Rolnik” w Koreliczach, a od 14 listopada 1926 do 1 czerwca 1933 Kasą Stefczyka w tej samej miejscowości. W listopadzie 1922 został członkiem Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militarii. W 1929 był prezesem zarządu powiatowego Związku Osadników Wojskowych. Pandto był członkiem Związku Strzeleckiego, członkiem rady nadzorczej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Nowogródku, członkiek rady okręgowej Towarzystwa Rolniczego w Nowogródku i prezesem osady wojskowej Michalin[1][2].
Po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939) został aresztowany przez NKWD i osadzony w więzieniu w Mińsku. 22 marca 1941 został skazany i zesłany do Workutłagu w Republice Komi. 7 października 1941 został zwolniony i wyjechał do Buzułuku[5].
4 czerwca 1921 we Lwowie ożenił się z Julią (ur. 10 marca 1901 we Lwowie), z którą miał sześcioro dzieci: Janinę (ur. 1922), Jadwigę (ur. 1923), Józefa (1926–1977), Kazimierza (ur. 1928), Marię (ur. 1929) i Leokadię (ur. 1933)[1]. 1 marca 1940 z żona z dziećmi została deportowana do miejscowości Rżawki w rejonie ustiańskim obwodu archangielskiego, skąd 6 października 1941 wyjechali do Tockoje[6][7][8][9][10][11][12]. W 1943 razem z żoną oraz córką Janiną i synem Kazimierzem został ewakuowany z ZSRR do Teheranu[13]. Syn Józef po ewakuacji z ZSRR został przyjęty do Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. W stopniu kaprala służył w 30 jednostce naprawczej[14].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Złoty Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 15[1] – 24 listopada 1922[15][3]
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1124 – 1 września 1920 rozkazem nr 1512/I Dowództwa 2 Armii[1], zatwierdzonym 22 lutego 1921 przez Naczelnego Wodza[16][3]
- Krzyż Niepodległości – 15 czerwca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[17][18][19]
- Krzyż Walecznych[20][21]
- Odznaka „Za wierną służbę”[1]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Sipika Kazimierz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.57-4853a [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-04].
- 1 2 3 4 5 Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Sipika Kazimierz. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-04-04].
- 1 2 3 Bąbiński 1929 ↓, s. 82.
- ↑ Ze złotej księgi bohaterów. „Żołnierz Polski”. 49 (258), s. 9, 1921-07-31. Warszawa.
- ↑ Kazimierz Sipiko s. Franciszka ur. 1894. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Julia Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Janina Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Jadwiga Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Józef Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Kazimierz Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Maria Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Leokadia Sipika. [w:] Indeks Represjonowanych [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Osoby wyewakuowane z Z.S.R.R. Lista nr 13. „Polska Walcząca. Żołnierz Polski na Obczyźnie”. 27, s. III, 1943-07-10. Warszawa.
- ↑ Sipika Józef. Fundacja Historyczna Lotnictwa Polskiego. [dostęp 2026-04-05].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 14 grudnia 1922, s. 907.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 12 marca 1921, s. 401.
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 140, poz. 172 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-04].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-04].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Kazimierz Bąbiński: Zarys historji wojennej 5-go pułku piechoty Legionów. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
