Kazimierz Tarnawski
| Data i miejsce urodzenia |
9 października 1899 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
4–7 kwietnia 1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1917–1939 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Kazimierz Bolesław Tarnawski (ur. 9 października 1899 w Śniatynie, zm. 4–7 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan intendent Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Teofila i Heleny z Muszyńskich urodzony 9 października 1899 w Śniatynie[1][2][3][4]. Ukończył szkołę realną we Lwowie[2].
W 1917 wstąpił do I Brygady Legionów[5] biorąc udział w walkach z Rosjanami. Po kryzysie przysięgowym – jako obywatel austriacki – został wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski. Po zakończeniu wojny powrócił do Polski biorąc udział w obronie Lwowa przed Ukraińcami.
Od 15 lutego do 1 lipca 1920 był uczniem klasy 25. Szkoły Podchorążych[6]. Brał udział w wojnie 1920[5], podczas której bił się pod Warszawą z bolszewikami. 9 listopada 1920 Naczelny Wódz mianował go z dniem 1 listopada 1920 podporucznikiem w piechocie. Pozostawał wówczas w dyspozycji Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego[7]. Dostał się do niewoli. W 1921, na mocy traktatu ryskiego, został uwolniony. Po powrocie zdecydował się na pozostanie w armii.
W 1927 ukończył Szkołę Młodszych Oficerów Artylerii w Toruniu[5]. Służył w 15 pułku artylerii lekkiej w Bydgoszczy, a następnie w 8 batalionie pancernym w Bydgoszczy na stanowisku oficera gospodarczego[8]. Na stopień kapitana został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 77. lokatą w korpusie oficerów intendentów, grupa intendentów[9][10]. 20 sierpnia 1939[2] został wysłany z nadwyżkami batalionu do Ośrodka Zapasowego Broni Pancernych typ III nr 3 w Żurawicy.
Uczestniczył w kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę od 19 września 1939 przebywał w niewoli sowieckiej[2]. W lutym 1940 znajdował się na liście jeńców w obozie w Kozielsku[2], skąd 29 listopada 1939 wysłał ostatni list do rodziny[2]. Między 3 a 5 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego[2] – lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 1940[2][11]. Między 4 a 7 kwietnia 1940 został zamordowany strzałem w tył głowy w Katyniu[2][5] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[12][13]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[14][15]. Po odkryciu mogił katyńskich wiosną 1943, ciało kapitana Tarnawskiego udało się zidentyfikować w toku ekshumacji nadzorowanych przez władze niemieckie[16] pod numerem 1937[17][18][2][19] – raport dzienny z 13 maja 1943[2]. Przy jego szczątkach znaleziono kartę z adresem: Stanisława Tarnawska, Kowno, Legionów 249, pudełeczko z drzewa (rzeźbione) oraz list[20][19]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 01937, wskazany bez imienia jako kpt. Tarno/a/wski[20]. W Archiwum Robla w pakiecie 01231-09, wymieniony we wpisie z 10 lutego 1940[2], w kalendarzyku znalezionym przy szczątkach Kazimierza Szczekowskiego[21].
Był żonaty ze Stanisławą z Nowaków, z którą miał córkę Annę i syna Jerzego[5].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[22][23]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007[24] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[25][26].

Ordery i odznaczenia
- Medal Niepodległości – 15 czerwca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[27][28]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”[29][4]
5 listopada 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości ponownie rozpatrzył jego wniosek, lecz Krzyża Niepodległości nie przyznał[3].
Upamiętnienie
13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1[30][31][32].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 642, tu podano, że urodził się we Lwowie.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 730.
- 1 2 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-04]..
- 1 2 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-04]..
- 1 2 3 4 5 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 642.
- ↑ Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 450.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 24 listopada 1920, s. 1230.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 797.
- ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 502.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 343.
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 642 - tu wskazano L.W. z 3 kwietnia 1940.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-03-15] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
- ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 219 [dostęp 2025-03-15] (niem.).
- ↑ Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2025-03-15].
- 1 2 Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk, „Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność.” (11 (349)), pbc.uw.edu.pl, 12 marca 1949, s. 3 [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- 1 2 Mariusz Olczak (red.), Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża 1943–1944., koszalin.ap.gov.pl, s. 206, ISBN 83-89986-91-4 [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 848.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 61 [dostęp 2025-03-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2025-03-15]. (pol.).
- ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2025-03-15] (pol.).
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 140, poz. 172 (ISAP).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 4 lipca 1932, s. 335.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 54.
- ↑ Dąb pamięci w ogrodach Pałacu Prezydeckiego - Polska Prowincja Zakonu Pijarów [online], pijarzy.pl [dostęp 2025-03-15].
- ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2025-03-15].
- ↑ Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej [online], dzieje.pl [dostęp 2025-03-15].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Wacław Lenkiewicz, Andrzej Sujkowski, Hugo Zieliński: Księga Pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów piechoty polskiej. Ostrów-Komorowo: Szkoła Podchorążych Piechoty, 1930.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp. z o.o., 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.