Ken Kutaragi

Ken Kutaragi
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

2 sierpnia 1950
Tokio

Narodowość

japońska

Alma Mater

University of Electro-Communications

Ken Kutaragi (jap. 久夛良木 健 Kutaragi Ken; ur. 2 sierpnia 1950 w Tokio) – japoński inżynier i biznesmen. Znany jako Ojciec PlayStation.

Życiorys

Urodził się 2 sierpnia 1950 roku[1] w Tokio[2]. Jego ojciec, Takeji Kutaragi, prowadził małą drukarnię[3]. W 1975 roku ukończył studia na University of Electro-Communications[4]. W tym samym roku został zatrudniony w Sony Corporation, będącej przedsiębiorstwem w którym najbardziej chciał pracować, widząc tam dla siebie możliwość rozwoju[5]. W początkowym okresie pracy zajmował się wyświetlaczami LCD[6]. Opracował wskaźnik wysterowania wykorzystujący LED, który okazał się sukcesem produkcyjnym[7]. We wrześniu 1984 roku w fabryce Sony pierwszy raz zetknął się z systemem generującym trójwymiarową grafikę, nazwanym System G[8]. Znając konsolę Famicom uznał, że wykorzystanie nowych możliwości graficznych w rozrywce może być dobrym pomysłem[3]. Następnie zajął się pracą nad technologią cyfrową[9]. Przekonał Nintendo do zastosowania w konsoli Super Famicom zaprojektowanego przez siebie układu dźwiękowego[10][11]. Od 1989 roku pracował przy wspólnym projekcie Sony i Nintendo, mającym na celu wprowadzenie do sprzedaży konsoli Super Famicom z napędem CD-ROM[12]. W 1991 roku Nintendo zerwało współpracę[13]. Kutaragi uważał, że Sony powinno kontynuować prace w tym kierunku. Przekonał do tego zarząd i ówczesnego prezesa, Norio Ohgę. Decyzja o opracowaniu własnej konsoli wykorzystującej trójwymiarową grafikę, zapadła w Sony w 1992 roku[14]. PlayStation na rynek została wprowadzona 3 grudnia 1994 roku[15]. To pierwsza konsola, która osiągnęła poziom sprzedaży wynoszący 100 mln sztuk[16].

Następna zaprojektowana przez Kutaragiego konsola Sony, PlayStation 2[17], również odniosła rynkowy sukces, przekraczając 160 mln sprzedanych egzemplarzy[18], a Kutaragi zaczął być nazywany Ojcem PlayStation[19][20][21]. Kolejnymi opracowanymi z jego udziałem konsolami były PlayStation 3 i PlayStation Portable[22], obie wyprodukowane w liczbie ponad 80 mln sztuk[23].

W 1997 roku Kutaragi został dyrektorem generalnym Sony Computer Entertainment of America[24]. W kwietniu 1999 roku został prezesem Sony Computer Entertainment, a w listopadzie 2003 wiceprezesem Sony Corporation[1]. W 2005 roku zrezygnował z funkcji wiceprezesa Sony Corporation[25]. 1 grudnia 2006 roku został przewodniczącym Sony Computer Entertainment[26]. W czerwcu 2007 roku przeszedł na emeryturę, pozostając honorowym przewodniczącym Sony Computer Entertainment i doradcą w Sony[20]. Niektórzy analitycy byli zdania, że odejście Kutaragiego może być spowodowane niezadowoleniem Sony z wyników sprzedaży PlayStation 3 po premierze, odstających od konkurencji[27][28][17].

W roku 2009 dołączył do startupu Cyber AI Entertainment, obejmując 90% udziałów i funkcję dyrektora generalnego[19]. W latach 2010–2023 był dyrektorem zewnętrznym w Rakuten Group[1][29]. W 2020 roku został dyrektorem generalnym Ascent Robotics[30].

W 2022 roku objął stanowisko dziekana Wydziału Informatyki na Kindai University[31].

Nagrody i wyróżnienia

W 2004 roku znalazł się na liście 100 najbardziej wpływowych osób tygodnika „Time”[32]. W 2008 roku otrzymał Lifetime Achievement Award przyznaną przez amerykańską Akademię Sztuk i Nauk Interaktywnych[33]. W tym samym roku trafił na listę Consumer Electronics Hall of Fame[34]. W 2013 roku otrzymał Nagrodę Specjalną na CEDEC Awards[35]. W 2014 Lifetime Achievement Award na Game Developers Choice Awards[36]. Na rozdaniu AMD Award w 2015 roku otrzymał Life Achievement Award przyznawaną przez Association of Media in Digital Awards[37].

Przypisy

  1. 1 2 3 Director [online], rakuten.com [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-22] (ang.).
  2. ↑ Katy S. Duffield, Ken Kutaragi: PlayStation developer, Farmington Hills: KidHaven Press, 2008 (Innovators), s. 8, ISBN 978-0-7377-3862-9, OCLC 664323999 (ang.).
  3. 1 2 Asakura 2001 ↓, s. 6.
  4. ↑ Kenneth Li, Meet the man behind Sony’s PlayStation [online], cnn.com, 1 września 2000 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2022-07-06] (ang.).
  5. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 8-9.
  6. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 10–11.
  7. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 12.
  8. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 3.
  9. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 21.
  10. ↑ Dustin Bailey, Super Nintendo consoles have been quietly overclocking themselves for 35 years, but it took until 2025 for the SNES fandom to notice [online], gamesradar.com, 14 marca 2025 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-19] (ang.).
  11. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 29–30.
  12. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 31, 33.
  13. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 34.
  14. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 37–39.
  15. ↑ Asakura 2001 ↓, s. 54.
  16. ↑ PlayStation, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-09-01] (ang.).
  17. 1 2 PlayStation’s creator to retire [online], bbc.co.uk, 27 kwietnia 2007 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-30] (ang.).
  18. ↑ Matt Wales, PS2 officially surpasses 160m sales, retaining its best-selling console crown [online], eurogamer.net, 24 listopada 2024 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-06] (ang.).
  19. 1 2 Tom Magrino, ‘Father of the PlayStation’ adopts new startup [online], gamespot.com, 11 listopada 2009 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2010-03-03] (ang.).
  20. 1 2 Special Awards details page [online], interactive.org [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-06] (ang.).
  21. ↑ Yuri Kageyama, Demoted Sony Guru is outspoken, „San Francisco Examiner”, 5 kwietnia 2005, s. 73 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-17] (ang.).
  22. ↑ Adam Bednarek, Ojciec PlayStation na emeryturze bierze się za… roboty [online], polygamia.pl, 10 października 2020 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-26] (pol.).
  23. ↑ Łukasz Musialik, Kulisy produkcji PlayStation 3. Sony ujawnia dokładną liczbę egzemplarzy [online], ppe.pl, 1 listopada 2024 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (pol.).
  24. ↑ What’s the ‘Father of PlayStation’ playing at?, „Next Generation”, 3 (32), Brisbane: Imagine Publishing, 1997, s. 8, ISSN 1078-9693, OCLC 44099683 [dostęp 2025-09-01] (ang.).
  25. ↑ Hirohiko Niizumi, Kutaragi forced off Sony’s board [online], gamespot.com, 8 marca 2005 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2023-02-08] (ang.).
  26. ↑ Brendan Sinclair, Emma Boyes, Sony shuffles senior execs [online], gamespot.com, 30 listopada 2006 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-17] (ang.).
  27. ↑ James Brightman, Analysts weigh in on Kutaragi’s departure, biz.gamedaily.com, 26 kwietnia 2007 [zarchiwizowane 2007-06-29] (ang.).
  28. ↑ Daniel Terdiman, Sony says sayonara to father of PlayStation [online], cnet.com, 26 kwietnia 2007 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2022-07-05] (ang.).
  29. ↑ Announcement regarding change of Directors [online], rakuten.com, 24 lutego 2023 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-13] (ang.).
  30. ↑ Pavel Alpeyev, Yuki Furukawa, PlayStation inventor starts new career making robots for no pay [online], bloomberg.com, 8 października 2020 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-14] (ang.).
  31. ↑ Takahiro Takenouchi, ‘PlayStation’ pioneer Kutaragi named faculty dean at Kindai University [online], asahi.com, 3 czerwca 2022 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  32. ↑ Lev Grossman, The 2004 Time 100, Ken Kutaragi [online], time.com, 26 kwietnia 2004 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-22] (ang.).
  33. ↑ D.I.C.E. Special Awards, Lifetime Achievement Award [online], interactive.org [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-02] (ang.).
  34. ↑ Kutaragi finds fame with CEA [online], gamespot.com, 2 kwietnia 2008 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-05] (ang.).
  35. ↑ CEDEC 2013 [online], cedec.cesa.or.jp [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-08] (jap.).
  36. ↑ Lifetime Achievement Award [online], gamechoiceawards.com [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-26] (ang.).
  37. ↑ AMD Award ’15, amd.or.jp [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane 2020-08-21] (jap.).

Bibliografia

  • Reiji Asakura, Rewolucjoniści z Sony, Warszawa: K. E. Liber, 2001, ISBN 83-88170-34-1, OCLC 749307893 (pol.).