Khadidja Hamdi
| Data urodzenia |
30 sierpnia 1976 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
11 lipca 2025 |
| Pierwsza dama Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej | |
| Okres |
od 30 sierpnia 1976 |
| Ministra kultury Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej | |
| Okres |
od co najmniej 2009 |
| Członkini Saharyjskiej Rady Narodowej | |
| Okres |
od 1973 |
Khadidja Hamdi (arab. خديجة حمدي; zm. 11 lipca 2025 w Hiszpanii[1][2]) – zachodniosaharyjska aktywistka na rzecz praw człowieka i polityczka. Wieloletnia ministra kultury Sahary Zachodniej, a w latach 1976–2016 pierwsza dama kraju w trakcie rządów Muhammada Abd al-Azizego.
Życiorys
Młodość, edukacja i kariera zawodowa
Ukończyła studia na Université d'Oran, zdobywając dyplomy z literatury i filozofii[3].
Działalność polityczna
Należała do Frontu Polisario, partii politycznej oraz organizacji niepodległościowej. Jest również działaczką jej kobiecej frakcji – Unión Nacional de Mujeres Saharauis (UNMS)[4][3].
W 2001 była członkinią parlamentu kraju – Saharyjskiej Rady Narodowej[5]. W 2003 jako pierwsza dama przewodniczyła delegacji zachodniosaharyjskiego parlamentu do Algierii[6]. Nie znalazła się na liście osób, które wygrały w wyborach w Saharze Zachodniej w 2020 roku[7].
Pełniła funkcję ministry kultury Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej od co najmniej 2009 roku w administracji Muhammada Abd al-Azizego. Chatriego ad-Dauha oraz Ibrahima Ghaliego[8][9][10][11]. W 2014 roku była jedną z czterech kobiet we władzach kraju[9].
W 2013 skrytykowała władze Maroka za cenzurowanie mediów w trakcie procesu 24 zachodniosaharyjskich więźniów[12].
Pozostała działalność
Przez wiele dekad angażowała się we wspieranie działań pomocowych dla uchodźców, zarówno w ramach działań ministerialnych oraz prywatnie[9][13]. Była przewodniczącą delegacji Sahary Zachodniej w trakcie wielu konferencji i wydarzeń poświęconych kulturze arabskiej oraz afrykańskiej, a także prawom człowieka i prawom kobiet[14][10][15]. Należała do l'Union nationale des femmes sahraouies, stowarzyszenia zachodniosaharyjskich działaczek na rzecz praw kobiet[15][4]. W 2003 roku jako pierwsza dama przewodniczyła delegacji zachodniosaharyjskiego parlamentu do Algierii[6]. Była autorką książek[16].
Kontrowersje
W 2011 roku Hamdi oraz Mohamed Lamine El Bouhali, ówczesny minister obrony, zostali oskarżeni o złe zarządzanie majątkiem kraju oraz marnowanie międzynarodowych darowizn humanitarnych[17].
Życie prywatne
Jej mężem był Muhammad Abd al-Aziz, drugi prezydent Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej w latach 1976–2016 (do swojej śmierci)[9]. Miała szóstkę dzieci[3].
Przypisy
- ↑ Sáhara Occidental: fallece la asesora de la Presidencia de la República Khadidja Hamdi [online], www.aps.dz, 11 lipca 2025 [dostęp 2025-07-12] (hiszp.).
- ↑ Décès de Khadija Hamdi : vibrant hommage de la militante française Régine Villemont [online], Algérie Patriotique, 12 lipca 2025 [dostęp 2025-07-12] (fr.).
- 1 2 3 PREMIÈRE DAME DU SAHARA OCCIDENTAL – Une femme d’exception [online], lexpressiondz.com, 28 sierpnia 2005 [dostęp 2025-07-10] (fr.).
- 1 2 WESTERN SAHARA – weekly news 2003- october 2003, weeks 40-44 [online], www.arso.org [dostęp 2025-07-10].
- ↑ WESTERN SAHARA – weekly news 2001 – week 29 [online], www.arso.org [dostęp 2025-07-10].
- 1 2 WESTERN SAHARA – weekly news 2003- week 11 [online], www.arso.org [dostęp 2025-07-10].
- ↑ اللجنة الوطنية المشرفة على انتخاب اعضاء المجلس الوطني تعلن النتائج النهائية, „وكالة الأنباء الصحراوية”, 10 marca 2020 [dostęp 2025-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2022-10-09] (arab.).
- ↑ Government of the Saharawi Arab Democratic Republic (SADR) [online], un-sadr [dostęp 2025-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-11-21] (ang.).
- 1 2 3 4 A Moroccan's Week With the Polisario Front [online], HuffPost, 4 czerwca 2014 [dostęp 2025-07-10] (ang.).
- 1 2 SAHARAWI WOMEN (Western Sahara): SOUKEINA EL IDRISI WITH OTRER SAHARAWI HUMAN RIGHTS ACTIVISTS IN THE ALGERIAN CAPITAL [online], SAHARAWI WOMEN (Western Sahara), 17 lipca 2009 [dostęp 2025-07-10].
- ↑ Robin Kahn, Fighting for Freedom in Africa's Last Colony [online], Creative Time Reports, 7 grudnia 2012 [dostęp 2025-07-10] (ang.).
- ↑ Morocco: Authorities Impose Media Black Out On Gdeim Izik Prisoners' Trial, Says Saharawi Minister [online], allafrica.com, 11 lutego 2013 [dostęp 2025-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-17] (ang.).
- ↑ Keltoum IRBAH, Le combat de la femme sahraouie dans l’exil [online], www.arso.org [dostęp 2025-07-10] (fr.).
- ↑ SAHARAWI WOMEN (Western Sahara): MINISTER KHADIDJA HAMDI IN AN IMPORTANT AFRICA´S EVENT HELD IN ABUJA – NIGERIA - [online], SAHARAWI WOMEN (Western Sahara), 1 lipca 2013 [dostęp 2025-07-10].
- 1 2 WESTERN SAHARA – News 2007,October, weeks 40-44 [online], www.arso.org [dostęp 2025-07-10].
- ↑ Algerian Minister of Culture hands over books to SADR, „Sahara Press Service”, 11 listopada 2018 [dostęp 2025-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-17] (ang.).
- ↑ Exclusive: Khadija Hamdi at the heart of humanitarian aid misappropriation [online], Morocco World News, 21 listopada 2011 [dostęp 2025-07-10] (ang.).