Kigeli V

Kigeli V Ndahindurwa

Jean-Baptiste Ndahindurwa

Kigeli V w 2016 roku
Mwami Rwandy
Okres	od 28 lipca 1959 do 28 stycznia 1961
Poprzednik	Mutara III
Dane biograficzne
Dynastia	Abanyiginya
Data i miejsce urodzenia	29 czerwca 1936 Cyangugu
Data i miejsce śmierci	16 października 2016 Oakton, Wirginia, Stany Zjednoczone
Miejsce spoczynku	Nyanza, Rwanda
Ojciec	Yuhi V
Matka	Mukashema Bernadette
Rodzeństwo	Mutara III
Odznaczenia

Kigeli V Ndahindurwa (wł. Jean-Baptiste Ndahindurwa, ur. 29 czerwca 1936 w Kamembe, zm. 16 października 2016 w Oakton w USA^[1]) – władca^[a] belgijskiego terytorium powierniczego Rwandy w latach 1959–1961.

Jean-Baptiste Ndahindurwa objął tron w 1959 r. i przyjął imię Kigeli V. Już w 1960 r. w kraju doszło do buntu ludu Hutu, których przeciwko panującym Tutsi podburzyli Belgowie, by w ten sposób spacyfikować panujące wśród nich nastroje antykolonialne i proniepodległościowe. Już na przełomie 1959 i 1960 roku doszło do pierwszych pogromów Tutsi, które ostatecznie spowodowały, że Kigeli V wraz z dworem uciekł z kraju. Nowe władze zorganizowały referendum, w którym społeczeństwo większością 80% poparło wprowadzenie w kraju ustroju republikańskiego. Wygnany król do końca życia utrzymywał, że wyniki referendum zostały sfałszowane^[2].

Kigeli V w początkowym okresie zamieszkał w Tanganice, po czym przeniósł się do Ugandy, dokąd zaprosił go rządzący w tym kraju Idi Amin. Po obaleniu Amina w 1979 r. Kigeli V wyjechał do kenijskiego Nairobi, w którym usiłował podtrzymywać funkcjonowanie emigracyjnego dworu, zwołując co tydzień posiedzenia dworu i udzielając audiencji Rwandyjczykom^[2].

W 1992 r. osiadł w Stanach Zjednoczonych, w których otrzymał azyl polityczny. Zamieszkał w Falls Church w Wirginii, gdzie otrzymał opłacane przez amerykański rząd mieszkanie i kartki na żywność. Żył w biedzie, utrzymując się z zasiłku i nadawania rwandyjskich tytułów szlacheckich. Prowadził też fundację dobroczynną, świadczącą pomoc rwandyjskim uchodźcom^[2].

Liczył na powrót do kraju w 1994 roku, gdy partyzanci Tutsi pokonali Hutu i przejęli władzę w Rwandzie, jednak nowy przywódca państwa, Paul Kagame, nie zgodził się na jego powrót do kraju jako monarchy, choć równocześnie wyraził zgodę na przyjazd w charakterze zwykłego obywatela^[2].

Pod koniec lat 1990. został przez Kagame oskarżony o spisek w celu przejęcia władzy, w efekcie czego aresztowano kilkuset prawdziwych i rzekomych monarchistów, a innych zmuszono do emigracji^[2].

Zmarł w Stanach Zjednoczonych 16 października 2016 roku. Przyczyną śmierci była choroba serca^[3]. Nie posiadał potomków, gdyż zgodnie ze zwyczajami Tutsi zakazuje się tego królom przebywającym na wygnaniu^[2].

Jeden z jego współpracowników, Boniface Benzinge, oznajmił, że Kigeli nie chciał być pochowany w Rwandzie, co spotkało się ze sprzeciwem żyjących w tym kraju krewnych króla. Po procesie wygranym przez amerykańskim sądem rodzina zmarłego doprowadziła do pochówku w Rwandzie. Pogrzeb nie miał rangi państwowego, władze Rwandy reprezentowała minister sportu i kultury Julienne Uwacu^[2].

Niejasna jest kwestia następstwa po Kigelim V. Zgodnie z oświadczeniem Benzinge, na następcę wskazano Emmanuela Bushayiję, bratanka króla, który przyjął imię Yuhi VI. Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem krewnych Kigelego, zamieszkałych w Rwandzie^[2].

Był kawalerem Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy.

• Krzyż Wielki Orderu Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny z Vila Viçosa (dynastia Braganza)^[4]
• Krzyż Wielki Orderu Skrzydła Świętego Michała (dynastia Braganza)^[4]
• Wielki Łańcuch Orden del Mérito de la Casa Real Portuguesa (dynastia Braganza, 2016)^[4][5]
• Krzyż Wielki Orderu Królowej Saby (dynastia salomońska)^[4]
• Krzyż Wielki Orderu Gwizdy Etiopii (dynastia salomońska)^[4]
• Order Salomona (dynastia salomońska)^[4]
• Wielki Łańcuch Orderu Orła Gruzji (dynastia Bagratydów)^[4]
• Wielka Wstęga Orderu Ismaila (dynastia Muhammada Alego)^[4]
• Krzyż Wielki Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (dynastia sabaudzka)^[4]

• The last King of Rwanda, Kigeli V, dies at the age of 80. royalcentral.co.uk, 2016-10-16. [dostęp 2016-10-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-19)]. (ang.).