Klasztor Altomünster

Klasztor Altomünster
Kloster Altomünster
	; Fasada kościoła klasztornego
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Bawaria
Miejscowość	Altomünster
Kościół	rzymskokatolicki
Rodzaj klasztoru	Opactwo
Właściciel	Benedyktyni (ok. 970–1056); Benedyktynki (1056–1488); Brygidki (1488–2017); Brygidianie (1496–1803)
	Obiekty sakralne
Kościół	świętych Altona i Brygidy
Założyciel klasztoru	Alto
Styl	barok, rokoko
Data budowy	ok. 750; 1730–1763
Data zamknięcia	2017
	Położenie na mapie Bawarii Klasztor Altomünster
	Położenie na mapie Niemiec Klasztor Altomünster
	48°23′18″N 11°15′26″E/48,388333 11,257222
	Strona internetowa

Klasztor Altomünster (niem. Kloster Altomünster) – dawne opactwo Zakonu Świętej Brygidy znajdujące się w bawarskiej gminie Altomünster.

Historia

Wedle tradycji klasztor został założony ok. 750 roku przez św. Altona. Ulokowano go na rzymskim szlaku handlowym z Augsburga do Freising. Kompleks popadł w ruinę na początku X wieku^[1]. Około 970 roku Welfowie przenieśli tu klasztor benedyktynów z Unterammergau^[1]^[2]. W 1056 mnisi z Altomünster wymienili się kompleksami klasztornymi z benedyktynkami z Weingarten, odtąd klasztor był placówką żeńską. W XV wieku klasztor podupadł duchowo i gospodarczo, stąd w 1469 roku książęta Bawarii oddali go pod opiekę książętom Landshut. W 1488 roku Wolfgang von Sandizell, administrator klasztoru, uzyskał od papieża Innocentego VII zgodę na likwidację klasztoru benedyktynek i sprowadzenie tu brygidek. W 1496 roku książę Jerzy Bogaty przekształcił go w klasztor podwójny. Zakonnice przejęły dawne zabudowania klasztorne, a mnisi zamieszkali w przebudowanych budynkach gospodarczych^[1].

W 1523 roku, w okresie reformacji, dziewięciu mnichów i jedna siostra zakonna opuścili klasztor i przeszli na luteranizm^[1]. W 1546 roku placówka ewakuowała się do Monachium w obawie przed rozwijającym się związkiem szmalkaldzkim^[2]. W 1632 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, klasztor został najechany przez wojska szwedzkie. Ucierpiał również podczas epidemii dżumy w 1634 roku i głodu rok później. W podobnym okresie urząd męskiego przeora zaczął nabierać coraz większej wagi (de iure, zgodnie z dekretami św. Brygidy, wyżej w hierarchii stawiano ksieni). W 1692 roku opactwo nabyło dom przy Piazza Farnese w Rzymie, w którym mieszkała założycielka zakonu, i założyło tam swoją filię, która istniała 1797 roku (zamknięto ją wskutek zajęcia miasta przez wojska napoleońskie). Opactwo pozyskało z Rzymu liczne relikwie, w tym laskę i kubek św. Brygidy. W 1730 roku wzniesiono nowy, barokowy kompleks męskiego klasztoru^[1]. W 1735 roku założono nowy cmentarz w miejscowości, a w 1737 roku przeor Jakob Scheckh ufundował kaplicę cmentarną pw. Matki Bożej Loretańskiej^[3]. W 1763 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła klasztornego wg projektu Johanna Michaela Fischera, który zastąpił XI-wieczną, romańską bazylikę. Ołtarze i rzeźby wykonał Johann Baptist Straub, a freski – Josef Magges^[1].

Pod koniec XVIII wieku klasztor zmagał się z kryzysem finansowym. Zlikwidowano go w 1803 roku, w okresie sekularyzacji, zakonnikom pozwolono jednak pozostać w kompleksie do końca życia^[1]. Zbiory biblioteczne oraz liczne dzieła sztuki przeniesiono do Monachium^[2]. W kościele klasztornym zainstalowano wówczas organy z 1760 roku, przeniesione tu z rozebranego Klasztoru Taxa^[4]. W 1837 roku w klasztorze pozostały jedynie trzy zakonnice. Archidiecezja Monachium i Freising zabiegała wówczas o przejęcie kompleksu przez Zgromadzenie Sióstr Szkolnych, lecz z powodu oddalenia klasztoru od większych ośrodkach miejskich założenie tu uczelni okazało się niemożliwe^[1].

W 1841 roku Ludwik I Wittelsbach zezwolił opactwu na przyjmowanie nowicjuszek, dzięki czemu Altomünster stał się pierwszym żeńskim klasztorem w Bawarii, który reaktywowano po okresie sekularyzacji. W 1842 roku pierwsze dziesięć kobiet złożyło śluby zakonne, a ich pieniądze umożliwiły odbudowę gospodarstwa klasztornego. W 1850 roku klasztor odkupił znacjonalizowane skrzydło klasztorne. W 1896 roku mieszkało tu 36 sióstr, a podczas II wojny światowej osiągnął on rekordową w swojej historii liczbę 59 sióstr. W II połowie XX wieku liczba zakonnic zaczęła maleć – w latach 80. mieszkało ich 15, a w 2002 – 6^[1]. W 1986 roku w kościele klasztornym, w szafie organowej z 1760 roku, zainstalowano nowe, 25-głosowe organy, wykonane przez przedsiębiorstwo Orgelbau Sandtner z Dillingen an der Donau^[4]. W 1997 roku założono tu muzeum poświęcone historii zakonu i klasztoru^[1].

Klasztor zlikwidowano w styczniu 2017 roku, mieszkała tu wówczas tylko jedna zakonnica^[1]. Majątek klasztoru przejęła archidiecezja Monachium i Freising^[5]. 5 kwietnia 2017 Urząd Powiatowy w Dachau nakazał wyłączyć z użytkowania część zabudowań klasztoru z powodu złego stanu technicznego^[6]. W 2018 roku kompleks opuściła postulantka, która zamieszkała w nim w 2015 roku i nie doczekała ślubów nowicjatu^[7].