Klasztor Speinshart

Klasztor Speinshart
Kloster Speinshart
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Bawaria
Miejscowość	Speinshart
Kościół	rzymskokatolicki
Rodzaj klasztoru	Opactwo
Właściciel	Norbertanie
Styl	barok
Data budowy	1145
Data zamknięcia	1564, 1803
Data reaktywacji	1661, 1923
	Położenie na mapie Bawarii Klasztor Speinshart
	Położenie na mapie Niemiec Klasztor Speinshart
	49°47′12″N 11°49′13″E/49,786667 11,820278
	Strona internetowa

Klasztor Speinshart (niem. Kloster Speinshart) – opactwo norbertanów znajdujące się w bawarskiej gminie Speinshart.

Historia

Klasztor został założony w 1145 roku przez Adelvolka von Speinsharta z żoną Rychenzą oraz braci Reinolda i Eberharda von Reifenbergów. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1163 roku. Klasztorem macierzystym placówki był Klasztor Wilten. W 1459 roku przeorat wyniesiono do godności opactwa, a 15 marca 1460 roku w Norymberdze kard. Bessarion wręczył opatowi Georgowi Ochsowi, w imieniu papieża Pawła II, mitrę, pierścień i pastorał^[1]. W XVI wieku liczba zakonników spadła do zaledwie trzech^[2]. W 1554 roku opat Johann Georg von Gleißenthal wprowadził w klasztorze reformację^[3], a dwa lata później 1556 roku ożenił się. W 1557 roku Gleißenthal przeniósł się do zlikwidowanego klasztoru franciszkanów w Ambergu. W 1564 roku majątek opactwa przeszedł w całości na własność państwa^[2].

W 1624 roku elektor Maksymilian I Bawarski sprowadził do Speinshart jezuitów. Cztery lata później opiekę nad placówką objęli benedyktyni, a w 1661 roku elektor Ferdynand Maria Bawarski zwrócił go kanonikom norbertańskim^[4]. Zakonników sprowadzono z Klasztoru Steingaden. W 1691 placówka odzyskała status opactwa^[3]. Wzniesiono wówczas nowe, barokowe skrzydła klasztorne autorstwa Georga Dientzenhofera, a w 1699 roku ukończono budowę nowego kościoła klasztornego wg projektu Wolfganga Dientzenhofera, brata Georga. Za dekorację wnętrza świątyni odpowiadali bracia Carlo Domenico i Bartolomeo Lucchese^[4]. W 1714 roku zainstalowano ołtarz główny z obrazem Matki Bożej Niepokalanie Poczętej pędzla Antonia Domenica Trivy^[5]. W latach 1741–1756, na pobliskim Barbarabergu, wzniesiono rokokowy kościół i letnią rezydencję klasztoru wg projektu Hugona Straussa^[3]. W latach 1747–1752 wzniesiono wzniesiono kaplicę Wies (Wieskapelle)^[6], a około 1748 roku refektarz przebudowano w stylu rokokowym^[7]. W 1761 roku kościół klasztorny wyremontowano pod okiem mediolańskich artystów Stephana i Antona Massinich^[5].

Opactwo zlikwidowano 25 kwietnia 1803 roku, w ramach sekularyzacji^[8]. Mieszkało w nim wówczas 23 ojców i dwóch braci zakonnych. Kościół klasztorny przekształcono w kościół parafialny, a liczne zabudowania i tereny dawnego klasztoru przeszły w ręce okolicznych mieszkańców^[3]. Wyposażenie Wieskapelle sprzedano, a sam budynek został przedzielony ścianami działowymi, by funkcjonować jako obora i stodoła^[6]. W 1905 roku kompleks został wyremontowany przez Państwowy Urząd Ochrony Zabytków^[5].

W 1921 roku obiekt został zakupiony przez norbertanów z Klasztoru Teplá. Oficjalna reaktywacja placówki nastąpiła 15 kwietnia 1923^[9]. W 1929 roku kapitularz przebudowano wg projektu Eduarda Götza^[10]. W 1944 roku placówka ponownie uzyskała status opactwa^[3]. W latach 1958–1960 zabudowania klasztoru poddano renowacji^[5]. W 1996 roku w kościele klasztornym zainstalowano 26-głosowe organy o dwóch manuałach i pedale, wykonane przez przedsiębiorstwo G.F. Steinmeyer & Co.^[11]. W latach 2008–2011 świątynię wyremontowano, przywrócono wówczas barokową kolorystykę wnętrza^[5].