Klasztor w Litwinowie

Klasztor św. Trójcy w Litwinowie
Монастир Святої Тройці
Ilustracja
Litwinów i klasztor św. Trójcy w lesie na mapie von Miega, XVIII w.
Państwo

 Ukraina

Obwód

 tarnopolski

Miejscowość

Litwinów

Kościół

greckokatolicki

Położenie na mapie hromady Podhajce
Mapa konturowa hromady Podhajce, w centrum znajduje się punkt z opisem „Klasztor św. Trójcy w Litwinowie”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Klasztor św. Trójcy w Litwinowie”
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa konturowa obwodu tarnopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Klasztor św. Trójcy w Litwinowie”
Położenie na mapie rejonu tarnopolskiego
Mapa konturowa rejonu tarnopolskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Klasztor św. Trójcy w Litwinowie”
49°16′53,6″N 25°02′20,9″E/49,281556 25,039139

Klasztor św. Trójcy w Litwinowie (ukr. Монастир Святої Тройці) – ruiny bazyliańskiego klasztoru Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej; w lesie na górze nad wsią Litwinów (obecnie hromada Podhajce, rejon tarnopolski, obwód tarnopolski).

Historia

Klasztor po raz pierwszy wzmiankowany w księgach grodzkich halickich w 1586 r. Informacje o fundatorach (ktitorach) oraz oryginalne dokumenty fundacyjne zostały utracone podczas najazdów tatarskich w połowie XVII w.[1][2]

Według wizytacji z 1764 r., kompleks klasztorny składał się z murowanej z kamienia trójnawowej cerkwi św. Trójcy z trzema murowanymi kopułami, która w tym czasie wymagała naprawy dachu i murów, uszkodzonych przez wilgoć. Wewnątrz cerkwi znajdował się ołtarz główny oraz dwa ołtarze boczne: Trójcy Świętej, Ścięcia Głowy Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Onufrego. Obok cerkwi stała drewniana dzwonnica na podmurówce z czterema dzwonami. Cele mieszkalne, w których w 1724 r. mieszkało pięciu mnichów, były zbudowane z gliny, pobielone i kryte słomianym dachem; w sumie było pięć cel, z których trzy były zamieszkane[1].

Gospodarka

Gospodarka klasztoru była dość skromna. Inwentarz sporządzony przez ihumena o. Hieronima Dunajewskiego w języku ruskim w 1729 r. poświadczył, że opactwo posiadało jedynie niewielkie grunty: pole orne, sady, ogrody warzywne i łąki. Równie proste były budynki gospodarcze: dwie małe stodoły, spichlerz oraz stajnia z wozownią. Wszystkie te budynki zostały wzniesione z chrustu i kryte słomą. Klasztor utrzymywał również pasiekę, która liczyła trzydzieści trzy ule. Pod samym klasztorem osiedliło się sześć rodzin komorników[1].

W grudniu 1764 roku klasztor litwinowski został podporządkowany klasztorowi w Zawałowie, co w zasadzie stało się początkiem jego upadku[1].

Likwidacja

Zgodnie z „Rewizją ihumenów” z 1724 r., klasztor „istniał bez żadnych praw”, licząc pięciu mnichów pod przewodnictwem ihumena o. Izaaka Dunajewskiego. Z powodu niemożności udokumentowania praw do posiadania ziemi, klasztor w Litwinowie został ostatecznie zlikwidowany 12 kwietnia 1774 w.[1][3]

Po likwidacji jego majątek został rozdzielony pomiędzy inne opactwa. W szczególności, część mienia – ołtarz wielki (bez dekoracji malarskiej), drewniana złocona ikona „Ścięcie głowy świętego Jana Chrzciciela”, niewielki Deesis, piętnaście okien oraz inwentarz z 1729 r. – zostały przeniesione do klasztoru w Zawałowie. Trzy dzwony klasztorne przekazano klasztorowi Lubarskiemu, a cudowną ikonę Świętego Onufrego – klasztorowi Wicyńskiemu[1].

Murowana cerkiew pozostawała na miejscu jeszcze w połowie XIX w. Do naszych czasów zachowały się jedynie jej ruiny (północna ściana nawy i fragment babińca) oraz jeden kamienny krzyż z XVIII w. na dawnym cmentarzu klasztornym, które służą jako świadectwo istnienia dawnego opactwa[1].

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Слободян В. Василиянський монастир в Завалові у світлі джерел // Дрогобицький краєзнавчий збірник / Ред. кол. Л. Тимошенко (голов. ред.), Л. Винар, Л. Войтович, Г. Гмітерек та ін.  – Вип. ХІХ-XX.  – Дрогобич: Коло, 2017  – С. 385–403.
  2. ↑ Коропецька У., Мельничук, Б.: Литвинів. W: Тернопільщина. Історія міст і сіл. T. 3: Тернопіль : ТзОВ «Терно-граф», 2014, s. 185-186. ISBN 978-966-457-246-7. (ukr.)
  3. ↑ Litwinów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 350.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.