Klejstogamia

Kłos pszenicy z całkowicie zamkniętymi kwiatami

Klejstogamia (gr. kleistos – zamknięty, gameo – zawieram małżeństwo) – szczególny rodzaj samopylności zachodzący w zamkniętym kwiecie[1]. Kwiaty klejstogamiczne pozostają cały czas zamknięte, płatki korony są często zredukowane, zmniejszona bywa liczba pręcików. Dojrzewa w nich jednak pyłek, który wysypując się z pylników trafia na znamię słupka, po czym dochodzi do zapłodnienia[2].

Przykładami roślin, u których powstają kwiaty klejstogamiczne są: szczawik zajęczy Oxalis acetosella, fiołek wonny Viola odorata, jasnota różowa Lamium amplexicaule[2]. U niektórych gatunków występują wyłącznie lub prawie wyłącznie kwiaty klejstogamiczne (np. u niektórych kostrzew Festuca i pszenicy Triticum)[2].

W populacjach roślin, u których występuje klejstogamia, stwierdzono dużo mniejszą różnorodność genetyczną w obrębie populacji.

Klejstogamia jest zjawiskiem pożądanym w przypadku wielu roślin uprawianych przez człowieka. Uniemożliwia bowiem utratę pożytecznych cech uprawianych odmian w wyniku zapylenia krzyżowego z innymi roślinami. W przypadku odmian modyfikowanych genetycznie uniemożliwia wydostanie się do roślin w środowisku naturalnym sztucznie wprowadzonych przez człowieka genów. Jednak samopylność tych roślin nie jest całkowita, np. u ok. 2% osobników pszenicy stwierdzono występowanie zapylenia krzyżowego.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 371. ISBN 83-214-1305-6.
  2. 1 2 3 Władysław Szafer, Kwiaty i zwierzęta, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969, s. 62-66.

Bibliografia

  • Edmund Malinowski, Anatomia roślin, Warszawa: PWN, 1966.
  • Halina Galera, Samozapylenie – sukces, czy porażka?, miesięcznik Wiedza i Życie, lipiec 1998.