Klinozoisyt

Klinozoisyt
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

zasadowy krzemian wapnia i glinu
Ca2AlAl2[O|OH|SiO4|Si2O7]

Twardość w skali Mohsa

6,5–7[1]

Przełam

nierówny/nieregularny[1], muszlowy

Łupliwość

doskonała dwukierunkowa[1]

Pokrój kryształu

pryzmatyczny, ziarnisty, włóknisty[1]

Przezroczystość

przezroczysty, przeświecający[1]

Układ krystalograficzny

jednoskośny[1]

Klasa krystalograficzna

pryzmatyczna[1]

Gęstość

3,3–3,4 g/cm³[1]

Właściwości optyczne
Barwa

szara, jasnozielona, żółtawa, bezbarwny

Rysa

biała

Połysk

szklisty[1]

Współczynnik załamania

1,706–1,735 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,006–0,011[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.BG.05a[1]

Klinozoisyt – minerał z gromady krzemianów. Minerał bardzo pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. klinos = ukośny (nachylony) i nawiązuje do tego, że minerał ten jest jednoskośnym odpowiednikiem rombowego zoisytu.

Właściwości

Tworzy kryształy o pokroju słupkowym, pręcikowym, igiełkowym, tabliczkowym. Na ścianach kryształów bardzo często widoczne są podłużne zbrużdżenia. Najczęściej występuje w formie skupień zbitych, pręcikowych, często promienistych i wachlarzowych. Kryształy narosłe tworzy najczęściej w druzach. Jest kruchy, przezroczysty; tworzy roztwory stałe (kryształy mieszane) z epidotem.

Występowanie

Występuje razem z chlorytem w łupkach krystalicznych. Współwystępuje też z albitem, kalcytem, prehnitem, grossularem, diopsydem, szelitem i aktynolitem[1]. W skałach magmowych tworzy się wtórnie w wyniku wietrzenia plagioklazów.

Miejsca występowania: Austria, Szwajcaria, Meksyk – Sonora, USA – Kalifornia, Madagaskar, Włochy – Piemont, Kenia – piękne duże kryształy.

W Polsce – występuje z epidotem w utworach szczelinowych granitów strzegomskich i strzelińskich. Częsty składnik skał metamorficznych strefy Jordanowa Śląskiego i gnejsów okolic Lwówka Śląskiego, także syenitów (Bukowiec) i pegmatytów (Czerne).

Zastosowanie

  • ma znaczenie naukowe (wskaźnik określający warunki i charakter przeobrażeń metamorficznych),
  • jest interesujący dla kolekcjonerów,
  • czasami wykorzystywany jest w jubilerstwie (kryształy o znaczeniu gemmologicznym występują w Meksyku).

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Clinozoisite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-09-28] (ang.).

Bibliografia

  • Leksykon Przyrodniczy Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont” 2002
  • W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa” 1998
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma–Press” 2003
  • J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997

Linki zewnętrzne