Kolec (botanika)

Przykłady kolców
Schematyczna różnica między cierniem (po lewej) a kolcem. Ceglastoczerwona linia oznacza wiązkę przewodzącą

Kolec (łac. aculeus) – w terminologii botanicznej dotyczącej roślin naczyniowych: ostro zakończony sztywny i twardy wytwór zewnętrznej tkanki roślinnej, czyli skórki i leżących pod nią warstw kory[1][2][3]. W tym ujęciu kolec jest rodzajem emergencji[4][5] i jest przeciwstawiany cierniowi, który jest przekształconym organem lub jego fragmentem zbudowanym z kilku tkanek i zawierającym wiązki przewodzące. Z tego względu kolec jest słabo połączony z wnętrzem rośliny i zwykle daje się łatwo oderwać[1][4].

Kolce służą do odstraszania zwierząt, które mogłyby uszkodzić roślinę. Mogą też pełnić inne funkcje, np. w rozsiewaniu[3]. U róży i jeżyny funkcjonują jako organy czepne[4]. Inne kolce występują na owocach bielunia dziędzierzawy[5].

Przypisy

  1. 1 2 kolce [online], Słownik terminów biologicznych pwn.pl.
  2. ↑ Lucjan Rutkowski, Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, Wydanie drugie poprawione i unowocześnione, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014, s. 655, ISBN 978-83-01-14342-8.
  3. 1 2 kolec, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-02-10].
  4. 1 2 3 Richard Harder, Franz Firbas, Walter Schumacher, Dietrich von Denffer, Botanika. Podręcznik dla szkół wyższych, R. Czapik, E. Pogan, K. Satczek (tłum.), wyd. Drugie polskie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1967, s. 113, 231.
  5. 1 2 Marek Snowarski, emergencje, kolce [online], atlas-roslin.pl [dostęp 2026-02-10].