Koliwo

Koliwo (gr. κόλλυβα lub κόλλυβο, cs. коливо) – rytualna potrawa w Cerkwi prawosławnej, przygotowywana z gotowanej pszenicy z dodatkiem miodu i bakalli ku czci świętych, na panichidę w intencji zmarłych lub na święta poświęcone Bogurodzicy; rodzaj kutii^[1][2].

Koliwo przygotowywane jest przede wszystkim w okresie Wielkiego Postu, kiedy święcone jest w cerkwi przez kapłana. Tradycja ta odwołuje się do św. Teodora Tyrona oraz okresu prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Juliana Apostaty. Według przekazu cesarz polecił zanieczyścić żywność przeznaczoną na sprzedaż krwią zwierząt, aby uniemożliwić chrześcijanom zachowanie postnych zasad. Św. Teodor miał ukazać się we śnie ówczesnemu arcybiskupowi Konstantynopola Eudoksjuszowi i przekazać polecenie, by wierni zrezygnowali z kupowania żywności i przygotowali dla siebie gotowaną pszenicę połączoną z miodem i owocami^[3].

Tradycja przygotowywania i spożywania koliwa poza okresem Wielkiego Postu istnieje przede wszystkim w monastyrach na Świętej Górze Athos, w Grecji i Serbii, a także w polskim Monastyrze w Turkowicach^[2].

• kutia