Kolonoskopia

Schemat przeprowadzenia kolonoskopii

Kolonoskopia – metoda badania dolnego odcinka przewodu pokarmowego polegająca na oglądaniu wnętrza jelita grubego (okrężnica). Polega ona na wprowadzeniu przez odbyt specjalnego wziernika zakończonego kamerą i przesłaniu obrazu na zewnątrz. Do tego celu służy giętki instrument zwany kolonoskopem, który jest zbudowany podobnie jak gastroskop służący do diagnostyki górnego odcinka przewodu pokarmowego. Podczas kolonoskopii możliwe jest też pobieranie wycinków błony śluzowej jelita grubego do badań histopatologicznych, a także wykonywanie drobnych zabiegów, np. usuwanie pojedynczych polipów. Kolonoskopia jest standardową metodą oceny jelita grubego (okrężnica)[1][2].

Rozróżnia się kolonoskopię diagnostyczną i kolonoskopię terapeutyczną. Kolonoskopia, ze względu na swoją dostępność i coraz bardziej zaawansowane techniki, jest kluczową procedurą do wykrywania i usuwania zmian przednowotworowych w okrężnicy oraz dolnym odcinku jelita krętego[3]. Trwają poszukiwania parametrów antropologicznych pacjentów mających wskazać na możliwe utrudnienia wykonania badania kolonoskopowego u danej osoby, zarówno u dzieci, jak i dorosłych.[4][5]

Wskazania do kolonoskopii diagnostycznej

Najczęściej są nimi[1]:

Alternatywą klasycznej kolonoskopii diagnostycznej jest nieinwazyjna wirtualna kolonoskopia.

Kolonoskopia terapeutyczna

Najczęściej są nimi[1]:

Przeciwwskazania do kolonoskopii

Najczęściej są nimi[1]:

Badanie samej odbytnicy to rektoskopia (inaczej proktoskopia).

Aby wykonać to badanie, pacjent musi być odpowiednio przygotowany – jelita powinny być opróżnione z treści pokarmowej, co uzyskuje się przez dietę ubogo resztkową na 3 dni przed badaniem, głodówką w przeddzień badania oraz stosowaniem wlewów oczyszczających jelito grube (lewatywa) lub obecnie preferowaną metodą doustnych środków przeczyszczających (np. Fortrans, CitraFleet)[1][2].

Podczas badania do światła jelita wprowadzany jest pod ciśnieniem gaz, który ma na celu poszerzenie światła jelita celem łatwiejszego wprowadzenia kolonoskopu i łatwiejszemu uwidocznieniu stanu jelita. Ponieważ kolonoskopia jest zwykle badaniem bolesnym, najczęściej wykonuje się ją w znieczuleniu ogólnym. Badanie wykonywane jest zwykle w pozycji leżącej na boku[1][6].

Alternatywą dla tradycyjnej kolonoskopii jest także wirtualna kolonoskopia CT, która umożliwia odwzorowanie ścian i wnętrza jelita grubego w 3D – jest to możliwe dzięki rekonstrukcji obrazów spiralnej tomografii komputerowej. Ta metoda jest w wielu ośrodkach na świecie wykorzystywana jako badanie przesiewowe u pacjentów w grupie wysokiego ryzyka choroby nowotworowej[1].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Kolonoskopia – o czym musi wiedzieć pacjent?. szpitalse.pl. [dostęp 2025-12-17]. (pol.).
  2. 1 2 C. Hassan, M. Bretthauer, M.F. Kaminski and all. : Przygotowanie jelita do kolonoskopii: Zalecenia Europejskiego Towarzystwa Endoskopii Przewodu Pokarmowego. Gastroenterologia Kliniczna 2013, tom 5, nr 2–3, 123–136; ISSN 2081–1020|https://journals.viamedica.pl/gastroenterologia_kliniczna/article/view/35401/25712, language: pl
  3. ↑ Andrzej Mróz, Diagnostyka różnicowa zmian przedrakowych: polipy i zespoły polipowatości jelita (zespoły polipów uwarunkowane dziedzicznie), „Polish Journal of Pathology Supplement”, 2014 (1), 2015, s. 11–25 [dostęp 2023-09-11] (ang.).
  4. ↑ Wozniak - Slawomir, Radoslaw Kempinski, Joanna Grzelak, Zygmunt Domagala, Friedrich Paulsen, Anatomy-related ratios predict colonoscopy incompleteness in similar examination conditions, „Advances in Clinical and Experimental Medicine”, 29 (5), 2020, s. 573–580, DOI: 10.17219/acem/118847, ISSN 1899-5276 [dostęp 2026-05-01].
  5. ↑ Slawomir Wozniak i inni, New colon anatomy-related ratios used to predict the course of colonoscopy in children, „Advances in Clinical and Experimental Medicine”, 28 (12), 2019, s. 1627–1632, DOI: 10.17219/acem/104547, ISSN 1899-5276 [dostęp 2026-05-01].
  6. ↑ Witold Bartnik. Gastroenterologia - postępy 2009. „Medycyna Praktyczna”. 231 (5). s. 24-33. ISSN 0867-499X.

Linki zewnętrzne

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.