Kolostomia

Kolostomia – stomia wytworzona na jelicie grubym, czyli operacyjne wyprowadzenie światła jelita grubego na powierzchnię brzucha, umożliwiające wydalanie treści jelitowej, gdy jest to niemożliwe drogą naturalną (najczęściej po usunięciu odbytnicy z powodu nowotworu)^[1][2].

Ze względu na lokalizację anatomiczną wyróżnia się kolostomię na kątnicy (coecostomia), na poprzecznicy (transversostomia) oraz na esicy (sigmostomia)^[2][3]. Ta ostatnia wykonywana jest najczęściej w przypadku operacji Hartmanna (kolostomia końcowa (jednolufowa), czasowa) lub operacji Milesa (brzuszno-kroczowe odjęcie odbytnicy) jako kolostomia końcowa (jednolufowa), ostateczna^[3]. Transversostomia wykonywana jest rzadziej i może występować jako kolostomia jednolufowa lub niekiedy jako kolostomia dwulufowa (boczna)^[2][3]. Stomię boczną (na poprzecznicy lub esicy) wykonuje się w przypadkach nieoperacyjnego raka odbytnicy lub jako zabezpieczenie niskiego zespolenia esiczo-odbytniczego po przedniej resekcji odbytnicy (operacja Dixona) zwłaszcza wykonywanej techniką total mesorectal excision^[3][4]. Coecostomia wykonywana jest jako zabieg ratujący życie u chorych z niedrożnością jelita grubego w ciężkim stanie ogólnym lub rzadziej jako zabezpieczenie niżej położonych zespoleń^[5]. Coecostomia polega zazwyczaj na wprowadzeniu do kątnicy drenu Petzera i wyprowadzeniu go przez powłoki^[5].

Kolostomia wyłaniana jest najczęściej po stronie lewej w dół od pępka (wyjątkiem jest coecostomia)^[6]. Wyjątkowe sytuacje kliniczne mogą wymusić inną lokalizację^[6]. Prawidłowa stomia powinna być nieco wypukła (od 0,5 do 1,5 cm powyżej skóry)^[6]. Stomia ostateczna to stomia wyłoniona po chirurgicznym usunięciu aparatu zwieraczowego odbytu, kiedy nie ma już możliwości przywrócenia ciągłości przewodu pokarmowego^[1][2]. W przypadku stomii czasowej istnieje teoretyczna możliwość odtworzenia ciągłości, gdyż aparat zwieraczowy pozostaje nienaruszony^[7]. Należy jednak zaznaczyć, że dalsze losy chorego zależą od postępu choroby oraz stanu ogólnego^[7]. Ocenia się, że mniej niż 50% czasowych stomii ulega likwidacji.

Treść wydzielana przez sigmostomię przypomina normalny stolec^[2][3], podobnie jak treść wydzielana przez transversostomię, zaś wydzielina coecostomii jest płynna jak w przypadku wydzieliny ileostomijnej^[2].

Powikłania kolostomii to:

• Wczesne: niedokrwienie, krwawienie, obrzęk, wpadnięcie i wyjątkowo ewentracja przez otwór stomijny^[2][3].
• Późne: zwężenie, wypadanie, przepuklina okołostomijna, zmiany skórne wokół stomii^[2][3].

• ileostomia
• kolektomia
• operacja Hartmanna