Kompleks Portnoya
 Okładka I wydania | |
| Autor | |
|---|---|
| Typ utworu | |
| Wydanie oryginalne | |
| Miejsce wydania | |
| Język | |
| Data wydania | |
| Wydawca | |
| Pierwsze wydanie polskie | |
| Data wydania polskiego | |
| Wydawca |
Wydawnictwo Literackie |
| Przekład | |
Kompleks Portnoya – powieść amerykańskiego pisarza Philipa Rotha, której akcja toczy się w środowisku amerykańskich Żydów. Wydana w 1969, została uznana za skandalizującą i w wielu krajach objęta zakazem dystrybucji.
Tygodnik „Time” uznał ją za jedną ze stu najważniejszych powieści angielskojęzycznych wydanych od roku 1923[1].
Kompozycja
Powieść ma formę monologu tytułowego bohatera, Alexa Portnoya, podczas seansu u psychoanalityka. Portnoy usiłuje ustalić źródło swoich niepowodzeń w sferze seksualnej oraz niemożności wyzwolenia się od pęt kulturowych, które pragnie zerwać. Powieść zawiera wiele opisów fantazji seksualnych i masturbacji Portnoya[2], lecz jest także analizą psychologiczną jednostki targanej poczuciem winy oraz portretem środowiska amerykańskich Żydów.
Kompleks Portnoya w kulturze
3 lata po publikacji – w 1972 – powieść doczekała się adaptacji filmowej w reżyserii Ernesta Lehmana.
Powieść stanowiła inspirację do powstania spektaklu teatralnego Kompleks Portnoya, zrealizowanego przez Teatr Konsekwentny w Teatrze Stara ProchOFFnia w Warszawie w kwietniu 2010. Spektakl wyreżyserowali Adam Sajnuk i Aleksandra Popławska. Wystąpili w nim: Adam Sajnuk, Monika Mariotti, Bartosz Adamczyk, Anna Smołowik.
Przypisy
- ↑ Full List – All Time 100 Novels – Time. [dostęp 2010-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-29)].
- ↑ Portnoy Aleksander [online], Encyklopedia Interia [dostęp 2025-09-11].