Konstanty Prożogo

Konstanty Prożogo
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

21 listopada 1922
Kolonia Kulik

Data i miejsce śmierci

9 czerwca 2008
Chełm

Zawód, zajęcie

historyk, krajoznawca

Narodowość

polska

Alma Mater

UMCS Lublin // Uniwersytet Warszawski

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej

Konstanty Prożogo (ur. 21 listopada 1922 w kolonii Kulik, woj. nowogródzkie, zm. 9 czerwca 2008 w Chełmie) – regionalista chełmski, historyk, krajoznawca, opiekun zabytków, popularyzator turystyki, publicysta[1].

Życiorys

Ukończył 7-klasową szkołę powszechną w Pogorzelcach (1937), następnie uczęszczał do szkoły budowlano-drogowej w Baranowiczach (do grudnia 1939). W 1957 r. ukończył w Chełmie liceum ogólnokształcące dla pracujących, 1966 4-letnie Zawodowe Studium Administracyjne na Wydziale Prawa UMCS w Lublinie, 1971 Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego[2].

Od 1943 r. żołnierz Armii Krajowej w placówce Niedźwiedzice w powiecie baranowickim. Po rozbrojeniu oddziałów AK odmówił wcielenia do Armii Czerwonej. Od 1.10.1944 w szeregach Wojska Polskiego (36. Pułk Piechoty stacjonujący w Siedlcach na Podlasiu). Ukończył Oficerską Szkołę Piechoty w Lublinie, w r. 1945 został dowódcą plutonu podchorążych w Oficerskiej Szkole Piechoty w Lublinie i Gryficach, później przydzielony jako kierownik sekcji operacyjnej do Wojsk Ochrony Pogranicza w Chełmie, awansowany do stopnia porucznika. Za współpracę z placówką Wolność i Niepodległość w Uchaniach został 6.6.1947 wraz z późniejszą żoną Jadwigą aresztowany i skazany na 15 lat więzienia, z którego został zwolniony 21 stycznia 1955. W lipcu 1992 został zrehabilitowany, przywrócono mu stopień oficerski i odznaczenia, awansowano do stopnia kapitana[3].

W latach 1955–1986 był referentem, inspektorem, naczelnikiem Wydziału Nadzoru Ubezpieczeń Społecznych PZU w Chełmie. W 1986 przeszedł na emeryturę[4].

Formy działalności społecznej

Działał społecznie piastując kierownicze funkcje m.in. w Stowarzyszeniu Miłośników Ziemi Chełmskiej (od 1961 r.), w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym, w Towarzystwie Opieki nad Zabytkami. Był m.in. członkiem Ligi Ochrony Przyrody, Polskiego Towarzystwa Archeologicznego i Numizmatycznego Oddział Lublin, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Wojewódzkiej Rady Kombatantów i Osób Represjonowanych, Grupy Literackiej „Pryzmaty” w Chełmie (1981–93). Od 1983 należał do Stowarzyszenia Autorów Polskich[4].

Od 1946 gromadził materiały archiwalne dotyczące krajoznawstwa, numizmatyki, medalierstwa, heraldyki oraz osób i wydarzeń związanych z dziejami Chełmszczyzny. Gromadził książki z zakresu historii, historii sztuki, historii literatury. Rzeźbił w drewnie i korze. Jako popularyzator wiedzy o regionie chełmskim inicjował akcje zmierzające do ochrony, restaurowania niektórych zabytków Chełma[4]. Był inicjatorem wydawania w Chełmie od 1969 medali pamiątkowych związanych tematycznie z historyczną i współczesną ziemią chełmską: Konstanty Prożogo sugerował tematykę medali, przygotowywał dokumentację historyczną, proponował rozwiązania ikonograficzne. Jest autorem 24 projektów sztandarów, m.in. dla I i II Liceum, Rady Miejskiej w Chełmie, kilkudziesięciu odznak okolicznościowych (turystycznych, kulturalnych itp.), ponadto kilkudziesięciu proporczyków, plakietek dla instytucji, szkół, placówek kulturalnych z terenu Chełma[5]. Był społecznym opiekunem zabytków, instruktorem krajoznawstwa regionu chełmskiego, przewodnikiem turystycznym, strażnikiem ochrony przyrody[4].

Publikacje

Przewodniki turystyczne

  • Chełm i okolice (1981)
  • Województwo chełmskie (1983)
  • Zabytki województwa chełmskiego (1983)
  • Chełm. Przewodnik (1993)[6]

Informatory

  • Krasnystaw i okolice (1980)
  • Włodawa i okolice (1980)
  • Dubienka i okolice (1982)
  • Wojsławice i okolice (1982)
  • Rejowiec i okolice (1982)
  • Chełm. Urząd Miasta (1988)
  • Chełm. Miasto PKWN (1997)[6]

Foldery: Chełm, Wola Uhruska, Krasnystaw, Włodawa itd.

Broszury (m.in.): Katalog chełmskich odznak turystycznych (1985); Rezerwaty, pomniki przyrody, parki województwa chełmskiego (1988).

Opracowania (m.in.): Stanisław Staszic. Patron Zespołu Szkół Zawodowych nr 5 w Chełmie (1989); Medale chełmskie 1983 – 1996 (1997); Patroni ulic Chełma (1997).

Pozostawił w maszynopisie 144 artykuły i siedem pozycji zwartych, w tym szkice monograficzne gmin: Dorohusk, Dubienka, Wola Uhruska[6].

Chełmski regionalista Zbigniew Lubaszewski w swoim artykule z 2013 podaje, że Prożogo miał na swym koncie „350 publikacji prasowych o różnorodnej problematyce”[7].

Nagrody i odznaczenia

Srebrny Krzyż Zasługi (1946), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1986), Krzyż Armii Krajowej (1993), medale: „Za Wybitne Zasługi w Krzewieniu Krajoznawstwa” (1980), srebrny „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1983), odznaki: Grunwaldzka (1946), srebrna (1977) i złota (1980) PTTK, „Zasłużony dla Miasta Chełma” (1985), „Za Zasługi dla Województwa Chełmskiego” (1986), Akcja „Burza” (1994), Weterana Walk o Niepodległość (1995), Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego (1996), nagrody: indywidualna III stopnia Przewodniczącego Głównego Komitetu Turystyki im. Zygmunta Klukowskiego (1994) i wiele innych[6].

Zbigniew Lubaszewski w roku 2009 napisał o nim[8]:

Konstanty Prożogo dzięki ogromnej pracy w gromadzeniu i popularyzacji wiedzy o Chełmie i regionie, stał się jednym z najbardziej znanych regionalistów, wymienianych obok tak zasłużonych postaci jak K. Janczykowski, St. Skibiński i A. Piwowarczyk.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Zbigniew Waldemar Okoń: Prożogo Konstanty (biogram), [w:] Encyklopedia Chełma. Ludzie, t. I, Chełm: Wydawnictwo Gaudium, 2011.
  2. ↑ Z. W. Okoń: Prożogo Konstanty (biogram), [w:] Encyklopedia Chełma. Ludzie, t. I, Chełm 2011.
  3. ↑ Z. W. Okoń: Prożogo Konstanty (biogram), [w:] Encyklopedia Chełma. Ludzie, t. I, Chełm 2011, s. 231-232.
  4. 1 2 3 4 Z. W. Okoń: Prożogo Konstanty (biogram), [w:] Encyklopedia Chełma. Ludzie, t. I, Chełm 2011, s. 232.
  5. ↑ Zbigniew Waldemar Okoń: Publicyści Grupy Literackiej „Pryzmaty”, [w:] Longin Jan Okoń, Zbigniew Waldemar Okoń: Chełm literacki XX i XXI wieku, t. II. Stowarzyszenie Rocznik Chełmski. Stowarzyszenie Sympatyków Kultury i Sztuki w Chełmie. Chełmski Klub Literatów „Osnowa”. Wydawnictwo Gens, 2016, s. 300-301.
  6. 1 2 3 4 Z. W. Okoń: Prożogo Konstanty (biogram), [w:] Encyklopedia Chełma. Ludzie, t. I, Chełm 2011, s. 233.
  7. ↑ cyt. za: Zbigniew Waldemar Okoń: Publicyści Grupy Literackiej „Pryzmaty”, [w:] Longin Jan Okoń, Zbigniew Waldemar Okoń: Chełm literacki XX i XXI wieku, t. II. 2016, s. 300.
  8. ↑ cyt. za: Z. W. Okoń: Publicyści Grupy Literackiej „Pryzmaty”, [w:] Longin Jan Okoń, Zbigniew Waldemar Okoń: Chełm literacki XX i XXI wieku, t. II. 2016, s. 300.

Bibliografia

  • Maria Janina Okoń: Pryzmaty. Biogramy chełmskiej grupy literackiej. Chełm 1987.
  • Zbigniew Waldemar Okoń: Konstanty Prożogo: regionalista chełmski. Chełm: Miejski Ośrodek Kultury, 1998.
  • Zbigniew Waldemar Okoń: Prożogo Konstanty (biogram), [w:] Encyklopedia Chełma. Ludzie, t. I, Chełm: Wydawnictwo Gaudium, 2011, s. 231-233. ISBN 978-83-61149-13-2.
  • Zbigniew Lubaszewski: Konstanty Prożogo (1922-2008), [w:] Kultura Chełmska 7, 2013.
  • Zbigniew Waldemar Okoń: Publicyści Grupy Literackiej „Pryzmaty”, [w:] Longin Jan Okoń, Zbigniew Waldemar Okoń, Chełm literacki XX i XXI wieku, t. II. Stowarzyszenie Rocznik Chełmski. Stowarzyszenie Sympatyków Kultury i Sztuki w Chełmie. Chełmski Klub Literatów „Osnowa”. Wydawnictwo Gens, 2016, s. 299-302. ISBN 978-83-946468-0-6.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.