Kormoran niebieskooki
| Leucocarbo atriceps[1] | |||
| (P.P. King, 1828) | |||
 Kormorany niebieskookie sfotografowane w Kanale Beagle (skrajnie południowa Argentyna) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
kormoran niebieskooki | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 występuje przez cały rok tylko poza sezonem lęgowym | |||
Kormoran niebieskooki[3] (Leucocarbo atriceps) – gatunek dużego ptaka z rodziny kormoranów (Phalacrocoracidae). Gniazduje w koloniach, poza sezonem lęgowym często tworzy duże stada.
Morfologia
Długość ciała do 72 cm. Masa ciała: samce 1920–2720 g, samice 1720–2300 g[4].
Charakterystyczny czubek na głowie. Wierzch ciała ciemny, niebieskoczarny, kontrastujący z zupełnie białym spodem – od podbródka do pokryw podogonowych; ciemna jedynie goleń. Zasięg bieli na głowie jest zmienny. W szacie godowej barkówki biało zakończone i biała plama na środku pleców; plamy tej brak u podgatunku falklandzkiego.
Zasięg, środowisko
Ameryka Południowa, południowe oceany i wyspy, Półwysep Antarktyczny. Populacje z obszarów wysuniętych najdalej na północ gniazdują na południowym krańcu Ameryki Południowej. Podczas zimy może pozostawać na terenach lęgowych, ale również rozprasza się po morzu.
Systematyka
Systematyka tego gatunku jest kwestią sporną. Część systematyków zaliczała kormorana niebieskookiego do rodzaju Phalacrocorax lub Notocarbo[5], współcześnie jest on zaliczany do Leucocarbo[3][4][6][7]. Autorzy Kompletnej listy ptaków świata, AviList oraz Clements Checklist of Birds of the World wyróżniają 8 podgatunków Leucocarbo atriceps[3][4][6][7]:
- L. a. atriceps (P.P. King, 1828) – kormoran niebieskooki – południowa część Ameryki Południowej – Chile (na południe od wyspy Mocha) i południowa Argentyna (na południe od Chubut)
- L. a. albiventer (Lesson, 1831) – kormoran królewski – Falklandy
- L. a. bransfieldensis (Murphy, 1936) – kormoran antarktyczny – Półwysep Antarktyczny, Szetlandy Południowe i Elephant Island
- L. a. georgianus (Lönnberg, 1906) – kormoran południowy – Georgia Południowa, Orkady Południowe, Sandwich Południowy i Shag Rocks
- L. a. nivalis (Falla, 1937) – kormoran białoskrzydły – wyspa Heard na południowo-wschodnim Oceanie Indyjskim
- L. a. melanogenis (Blyth, 1860) – kormoran żałobny – Wyspy Crozeta i Wyspy Księcia Edwarda na południowym Oceanie Indyjskim
- L. a. purpurascens (J.F. Brandt, 1837) – kormoran wspaniały – wyspy Macquarie i Bishop and Clerk Islets (na południe od Nowej Zelandii)
- L. a. verrucosus (Cabanis, 1875) – kormoran kergueleński – Wyspy Kerguelena.
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) do L. atriceps zalicza tylko podgatunki atriceps i albiventer, pozostałe podnosi do rangi osobnych gatunków[8]; identyczne ujęcie systematyczne przyjmowali autorzy Handbook of the Birds of the World (1. tom, 1992)[5]. Na liście ptaków świata opracowywanej przy współpracy autorów Handbook of the Birds of the World z BirdLife International L. atriceps liczy 7 podgatunków, za osobny gatunek uznawany jest jedynie kormoran kergueleński (systematykę według tej listy stosuje Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody – IUCN)[9].
Status zagrożenia
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN kormoran niebieskooki został zaliczony do kategorii LC (Least Concern – gatunek najmniejszej troski). Globalny trend liczebności populacji nie jest znany[2]. IUCN klasyfikuje kormorana kergueleńskiego jako osobny gatunek i także zalicza go do kategorii LC[10].
Przypisy
- ↑ Leucocarbo atriceps, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Leucocarbo atriceps, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phalacrocoracidae Reichenbach, 1849-50 - kormorany - Cormorants (wersja: 2024-10-03). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-14].
- 1 2 3 G.M. Kirwan i inni, Imperial Cormorant (Leucocarbo atriceps), version 1.2, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald, T.S. Schulenberg & M.G. Smith), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.impcor6.01.2 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- 1 2 J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. T. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 350. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).
- 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- 1 2 Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-08-14].
- ↑ BirdLife International, Leucocarbo verrucosus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
Bibliografia
- Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).