Korona Ziemi

Korona Ziemi (ang. Seven Summits) – najwyższe szczyty poszczególnych części świata. A także w tym samym kontekście to:
- książka pod tym samym tytułem autorstwa Richarda Bassa,
- lista najwyższych szczytów w każdej części świata podana w książce,
- podobna lista zaproponowana przez Reinholda Messnera.
Drugie co do wysokości szczyty danych części świata są określane mianem Koronki Ziemi.
Lista szczytów
- Azja: Mount Everest (8848 m n.p.m.)
- Ameryka Południowa: Aconcagua (6961 m n.p.m.)
- Ameryka Północna: Mount McKinley (Denali) (6190 m n.p.m.)
- Afryka: Kilimandżaro (5895 m n.p.m.)
- Europa[1]:
- (według Reinholda Messnera, Richarda Bassa i środowiska wspinaczkowego) Elbrus (5642 m n.p.m.)
- (według niektórych naukowców) Mont Blanc (4810 m n.p.m.)
- Australia lub Australia i Oceania:
- (według Richarda Bassa) Australia: Góra Kościuszki (2230 m n.p.m.)
- (według Reinholda Messnera) Australia i Oceania: Puncak Jaya (4884 m n.p.m.)
- Antarktyda: Masyw Vinsona (4892 m n.p.m.)
Historia
Richard Bass, amerykański biznesmen i miłośnik gór, wyznaczył sobie cel zdobycia najwyższych szczytów Ziemi w każdej z części świata. W jego wersji były to: Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Europa, Azja, Afryka, Antarktyda i Australia. Wynajął profesjonalnych alpinistów, by pomogli mu zdobyć Mount Everest, najtrudniejszy z jego siódemki. Zdobył ten szczyt jako ostatni 30 kwietnia 1985, następnie współtworzył książkę opisującą całe przedsięwzięcie.
Znany alpinista Reinhold Messner podał w wątpliwość wybór Australii i dokonał zmiany w liście Bassa, zastępując Australię Australią i Oceanią. Pat Morrow jako pierwszy, a następnie sam Messner, sprostali temu wyzwaniu, obaj w 1986.
Kolejne wersje Korony powstały poprzez zaliczenie jako szczytu europejskiego Elbrusa zamiast Mont Blanc. Zatem wersji Korony Ziemi jest obecnie aż 4 (lub jedna, ale obejmująca je wszystkie – to znaczy: ze zmianami i wielu alpinistów decyduje się na zdobycie dziewięciu szczytów).
Kontrowersje
Czy Elbrus powinien reprezentować Europę?
Poza problemem wyboru szczytu na południowy wschód od kontynentu azjatyckiego, toczy się spór o obecność Elbrusa na liście jako najwyższego w Europie. Kaukaz ma więcej wspólnego z innymi azjatyckimi pasmami górskimi niż z europejskimi – encyklopedie geograficzne zaliczają go do Azji. Żadna lista bez Elbrusa nie zdobyła jednak aprobaty wśród entuzjastów wspinaczki.
Więcej o przebiegu granicy między Europą i Azją w haśle: granica Europa-Azja.
Zdobywcy Korony Ziemi
Pierwsi zdobywcy
- Richard Bass (USA) – 1985
- Gerry Roach (USA) – 1985
- Pat Morrow (Kanada) – 1986
- Gerhard Schmatz (Niemcy) – 1986
- Reinhold Messner (Włochy) – 1986
- Oswald Oelz (Austria/Szwajcaria) – 1989
- Phil Ershler (USA) – 1989
- Geoff Tabin (USA) – 1990
- Rob Hall (Nowa Zelandia) – 1990
- Gary Ball (Nowa Zelandia) – 1990
Polscy zdobywcy
W zdobywaniu Korony Ziemi uczestniczyli także Polacy – do grudnia 2025 roku udało się to 27[2]. Pierwszymi dziesięcioma zdobywcami byli:
1. Leszek Cichy (28 października 1999), jako 57. w historii
2. Anna Czerwińska (22 maja 2000), jako 66. w historii
3. Urszula Tokarska (2 czerwca 2005)[3], w wersji Bassa
4.-6. Tomasz Kobielski, Janusz Adamski i Bogusław Ogrodnik (18 stycznia 2008)[4]
7. Robert Piotr Rozmus (18 stycznia 2009)[4]
8. Jarosław Hawrylewicz (2 listopada 2009)[5], w wersji Bassa
9. Martyna Wojciechowska (22 stycznia 2010)[6]
10. Anna Lichota (23 maja 2010)[7]
Dwóch Polaków ukończyło również wyzwanie Double Seven Summits, polegające na zdobyciu zarówno Korony Ziemi, jak i Korony Wulkanów Ziemi: Tomasz Kobielski (14 stycznia 2025)[8] oraz polski lekarz i profesor chirurgii Kryspin Mitura (20 stycznia 2026)[9][10].
Ciekawostki
- Spośród wszystkich zdobywców Korony Ziemi, zdobyciem jej bez wspomagania tlenem z butli może się poszczycić znikomy procent zdobywców. Pierwszym, który zdobył Koronę bez wspomagania tlenem z butli był Reinhold Messner[11].
- 24 grudnia 2011 roku 15-latek Jordan Romero stanął na Mount Vinson, najwyższym szczycie Antarktydy. Był to ostatni wierzchołek Amerykanina w drodze do Korony Ziemi. Dokonując tego wyczynu, Jordan Romero stał się najmłodszym alpinistą, który zdobył najwyższe szczyty wszystkich kontynentów[12][13].
- Pierwszą kobietą, która skompletowała całą listę szczytów, była Japonka Junko Tabei (1992).
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Korona Ziemi, 7szczytow.pl [dostęp 2019-07-17].
- ↑ Polski youtuber jako 27. Polak zdobył Koronę Ziemi. Rozmawiamy z Kubą „Patecem” Pateckim o tym, co trzeba mieć w sobie, by sięgać szczytów [online], National Geographic [dostęp 2025-12-17] (pol.).
- ↑ Urszula Tokarska na wierzchołku świata. [dostęp 2010-06-17].
- 1 2 Korona Ziemi dla Roberta Rozmusa. [dostęp 2010-07-13].
- ↑ Statistics of 7 summits climber Hawrylewicz. [dostęp 2010-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-12)].
- ↑ Carstensz Expedition 2010 – martynawojciechowska.com. [dostęp 2010-01-24].
- ↑ Anna Lichota trzecią Polką z Koroną Ziemi!. [dostęp 2010-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-10-28)].
- ↑ Redakcja, Tomasz Kobielski - pierwszy Polak z Koroną Ziemi i Wulkaniczną [online], Outdoor Magazyn, 24 stycznia 2025 [dostęp 2026-01-31].
- ↑ Siedlecki lekarz Kryspin Mitura zdobywcą najwyższych szczytów i wulkanów na wszystkich kontynentach! [online], Tygodnik Siedlecki, 29 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-31].
- ↑ Piotr Świtalski, Michał Boratyński, Uniwersytet w Siedlcach - Profesor Uniwersytetu w Siedlcach wśród nielicznych na świecie – zakończenie projektu „Double Seven Summits” [online], www.uws.edu.pl [dostęp 2026-01-31].
- ↑ Korona Ziemi.
- ↑ 15-letni Jordan Romero najmłodszym zdobywcą Korony Ziemi. 2012-01-02. [dostęp 2012-01-09].
- ↑ Facts & figures of all 7summiteers!. [dostęp 2010-07-13].
Literatura
- Richard Bass, Frank Wells, Rick Ridgeway, Seven Summits (Warner Books, 1986) ISBN 0-446-51312-1.
- Anna Czerwińska, Korona Ziemi (Prószyński i S-ka, 2000) ISBN 83-7255-710-1.