Kosmeceutyk
Kosmeceutyk, dermokosmetyk, kosmetyk apteczny[1] – termin występujący w marketingu, lecz nie funkcjonujący w porządku prawnym, oznaczający środek kosmetyczny, łączący w sobie cechy leku i kosmetyku, mający leczyć choroby skóry oraz poprawiać jej estetykę[2].
Skład i zastosowanie
Kosmeceutyki często wyróżniają się wyższą niż kosmetyki zawartością składników aktywnych, choć nie jest to zasadą[2]. Do ich składników zaliczamy m.in. Retinoidy, witaminy E, C i B, peptydy czy jony metali, takie jak cynk, miedź, selen czy srebro, a także ekstrakty roślinne i olejki eteryczne[3]. Kosmeceutyki często wspomagają terapie dermatologiczne. Wybierane są najczęściej przez osoby zmagające się z trądzikiem, łuszczycą, alergiami skórnymi czy atopowym zapaleniem skóry[1].
Historia powstania
Nazwa kosmeceutyk została zapoczątkowana przez Raymonda Reeda i rozpowszechniona w latach 70. przez profesora dermatologii Alberta M. Kligmana[2] z Uniwersytetu w Pensylwanii by wyróżnić preparaty, znajdujące się pomiędzy lekami a kosmetykami.
Problemy z klasyfikacją prawną produktów z pogranicza mają długą historię. Na przełomie XIX i XX w., gdy prawodawcy dopiero zaczynali brać pod uwagę istotę sztywnych ram prawnych, miały miejsce liczne sprawy sądowe dotyczące środków, które można dzisiaj zaklasyfikować jako kosmeceutyki. Często w swoim składzie miały olejki eteryczne, które ze względu na swoją siłę działania, utrudniają jednoznaczną decyzję urzędu w kontekście rejestracji (kosmetyk czy lek)[4].
Przypisy
- 1 2 Jacek Rejdych: Dermokosmetyki - czym są i jak działają kosmetyki z apteki?. 17.05.2020. [dostęp 2020-06-10].
- 1 2 3 Sabina Rzeźnik, Katarzyna Kordus, Radosław Śpiewak, "Kosmeceutyki" i "dermokosmetyki" - unikalna kategoria produktów do pielęgnacji skóry czy zwykły chwyt marketingowy?, „Estetologia Medyczna i Kosmetologia”, 2012, s. 101–103, DOI: 10.14320/emk.2012.021, ISSN 2084-2007 [dostęp 2020-06-06].
- ↑ Dariusz Lipiak, Kosmeceutyki, „Świat Przemysłu Kosmetycznego” (3/2011) [dostęp 2020-06-10].
- ↑ Alexander Smakosz, Between medicine and cosmetic: Borderline products in early 20th-century Germany - the case of Jehnol, 1908, „Pharmaceutical Historian”, vol. 56, 2026, p. 57, DOI: 10.57747/PHARMRXIV-2026051250651-000 [dostęp 2026-06-15] (ang.).