KrAZ Shrek One
![]() KrAZ Shrek One | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Typ pojazdu | |
| Trakcja |
4x4 Kołowa |
| Załoga |
2 + 10 z załogą |
| Historia | |
| Produkcja |
2012 - obecnie |
| Egzemplarze |
+59 |
| Dane techniczne | |
| Silnik |
Turbodoładowany diesel 300-400 KM |
| Pancerz |
II poziom według STANAG 4569 |
| Osiągi | |
| Prędkość |
105 km/h |
| Dane operacyjne | |
| Użytkownicy | |
KrAZ Shrek One - pojazd MRAP zaprojektowany i wyprodukowany jako wspólne przedsięwzięcie ukraińskiego producenta samochodów KrAZ i działającej w Zjednoczonych Emiratach Arabskich firmy STREIT Group[1]. Pojazd został nazwany na cześć fikcyjnej postaci o tym samym imieniu z animowanego filmu Shrek z 2001 roku.
Historia
Shrek One został po raz pierwszy zaprezentowany na targach Eurosatory w Paryżu w czerwcu 2014 roku[2]. Następnie Shrek pojawił się na innych wystawach, takich jak Defence Vehicle Dynamics w Wielkiej Brytanii.
Niedługo po tych wystąpieniach Siły Zbrojne Ukrainy podpisały w 2014 r. pierwsze kontrakty na łącznie osiem pojazdów MRAP Shrek One. Pierwsze cztery pojazdy dostarczono na początku 2015 r., a ostatnie cztery – pod koniec tego samego roku[1][3].
Konstrukcja
Shrek One bazuje na podwoziu ciężarówki KrAZ-5233[4]. Wykorzystuje tradycyjny układ pojazdu, z silnikiem umieszczonym z przodu, a przedziałem załogi z tyłu. Przód pojazdu mieści jednego kierowcę i jednego dowódcę, a tył pojazdu może pomieścić do 10 pasażerów[5]. Pojazd jest mocno opancerzony, z pancerzem STANAG 4569 poziomu 2 na nadwoziu, z dodatkowym poszyciem na spodzie w celu ochrony przed minami i improwizowanymi ładunkami wybuchowymi[5].
Shrek MRAP składa się z dwóch głównych wariantów: Shrek One i Shrek-M. Shrek-M zawiera nowocześniejszy sprzęt i systemy, wraz z ulepszonym systemem reflektorów i wzmocnionym pancerzem[3]. Dodatkowe warianty obejmują Shrek One MCV i Shrek-MIV, które są przeznaczone do rozminowywania. Są one wyposażone w cięższy pancerz i ramię do rozminowywania sterowane z wnętrza kabiny. Istnieje również opancerzony wariant ambulansu, Shrek One AMB[6].
Historia serwisowa
Shrek One był wykorzystywany bojowo w ograniczonym zakresie przez Ukraińską Gwardię Narodową podczas wojny w Donbasie[7]. Warto odnotować, że w 2021 roku Shrek pojawił się w Mariupolu w służbie Brygady Azow.
Począwszy od 2013 roku malijskie pojazdy Shrek-One MCV były wykorzystywane do usuwania min w ramach wsparcia sił pokojowych ONZ podczas interwencji ONZ w Mali (MINUSMA)[8].

Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku Shrek One został rozmieszczony w jednostkach liniowych, m.in. podczas obrony Kijowa i bitwy pod Buczą. Jedną z jednostek, o których wiadomo, że Shreka używa, jest 45. Pułk Operacyjny Gwardii Narodowej Ukrainy[9].
W 2022 roku podczas oblężenia Mariupola co najmniej jeden Shrek One został schwytany przez siły rosyjskie[10].
Operatorzy
Ukraina (at least 7 Shrek One + 1 Shrek-M)
Rosja (1)[11]
Burkina Faso (3 Shrek-M)[12]
Senegal (10 Shrek-M)
Zjednoczone Emiraty Arabskie (38 Shrek-M + Shrek-MIV + Shrek-M AMB)[13]
Tunezja (Shrek One)[14]
Oman (Shrek-M)[14]
Angola (Shrek One + Shrek One MCV)[14][3]
Nigeria (Shrek One)[14][3]
Mali (Shrek-MIV)[14][3]
Galeria
Widok z przodu.
Widok z boku.
Widok z tyłu.
Shrek-MIV.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 National Guard of Ukraine has taken delivery of 5 Kraz Shrek 4x4 mine [online], armyrecognition.com, 14 lutego 2015 [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- ↑ Streit Shrek Family [online], militaryvehiclesdata.com [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Streit Shrek Family [online], militaryvehiclesdata.com [dostęp 2025-07-12] (ang.).
- ↑ Shrek MIV [online], armyrecognition.com [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- 1 2 KrAZ Shrek Multi-purpose armored vehicle [online], spetstechnoexport.com [dostęp 2025-07-12] (ang.).
- ↑ ODIN - OE Data Integration Network [online], odin.tradoc.army.mil [dostęp 2025-11-16].
- ↑ Ukraine's Ministry of Internal Affairs receives first KrAZ Shrek One r [online], armyrecognition.com, 8 kwietnia 2015 [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- ↑ Sons of Bamako - Malian Armed Forces Fighting Vehicles [online], Oryx [dostęp 2025-11-16].
- ↑ 45th Operational Regiment [online], MilitaryLand.net, 12 marca 2023 [dostęp 2025-07-12] (ang.).
- ↑ A rare armored car "KrAZ-Shrek" became a trophy of the liberators [online], ВПК.name, 9 maja 2022 [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- ↑ A rare armored car "KrAZ-Shrek" became a trophy of the liberators [online], ВПК.name, 9 maja 2022 [dostęp 2025-07-12] (ang.).
- ↑ Sarah Lesedi, Ukraine delivers three Shrek-M armoured vehicles to Burkina Faso [online], Military Africa, 15 sierpnia 2019 [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- ↑ Shrek MIV [online], armyrecognition.com [dostęp 2025-07-12] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Guy Martin, Burkina Faso acquires Shrek-M vehicles from Ukraine [online], defenceWeb, 29 sierpnia 2019 [dostęp 2025-11-16] (ang.).
