Krakus (pismo)
| Częstotliwość | |
|---|---|
| Państwo | |
| Kraj koronny | |
| Pierwszy numer | |
| Ostatni numer | |
| Redaktor naczelny | |
| OCLC | |
Krakus – konserwatywny tygodnik informacyjno-społeczny dla ludu wiejskiego wydawany w Krakowie w latach 1891–1894 jako „pismo poświęcone sprawom politycznym i społecznym oraz nauce, rozrywce umysłowej i szerzeniu wiadomości pożytecznych”.
Historia
Pierwszy numer pisma ukazał się 3 stycznia 1891 roku, a ostatni 28 grudnia 1894 roku. Z pismem współpracowali: Szymon Matusiak,nSeweryn Udziela, Stanisława Gałecka, Franciszek Marzec, Wincenty Bieroński, Zygmunt Chełmicki, Ludwik Glatman, Stanisław Pasek, Kazimierz Bartoszewicz, Ferdynand Kuraś, Antoni Stanisław Bassara, Teofil Lenartowicz, Antoni Czajkowski, Karol Rudnicki[1]. Linia programowa Krakusa wymierzona była przeciw akcji ks. Stanisława Stojałowskiego. Publikowano w nim teksty społeczno-polityczne głoszące m.in. lojalność wobec Austrii, artykuły religijne, dotyczące gospodarstwa wiejskiego, a także literatury pięknej. Poza tym zamieszczano legendy i powiastki potępiające pijaństwo, kradzieże itp. Nakład wynosił 500-1500 egzemplarzy. Komplet „Krakusa” posiada w swych zbiorach Biblioteka Jagiellońska. W tygodniku w 1893 roku miał miejsce debiut literacki Ferdynanda Kurasia (Kuraś zadebiutował wierszem Na zgon Teofila Lenartowicza)[2].
Opis
Pismo wydawani w formacie 23×19 cm. Ukazało się 209 numerów tygodnika: 52 w 1891, 53 w kolejnym i po 52 numery w latach 1893 i 1894. Objętość numeru wynosiła 10–12 stron, a paginacja była ciągła w obrębie każdego numeru. Stałe działy: Wiadomości polityczne” (od numeru 24 (1894 ) Wiadomości ze świata), Wiadomości z Sejmu, Sprawy krajowe, Nowiny, Rozmaitości, Biografie, Pogadanki naukowe i rady lekarskie[1].
Redakcja
Redakcja pisma miała siedzibę przy ulicy Szewskiej 15, od 1 stycznia 1892 roku na ulicy Pijarskiej 5, a potem na ulicy Straszewskiego 22[1].
- Kazimierz Bartoszewicz (1891)
- ks. Marceli Dziurzyński (1892)
- ks. Wawrzyniec Oprzędek (1893–1894)
Przypisy
- 1 2 3 4 Katarzyna Rogozińska, Problematyka oświatowa na łamach czasopisma „Krakus” (1891–1895), „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie”, 2018, s. 255-265 (pol.).
- ↑ "Krakus", [w:] Słownik folkloru polskiego, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1965, s. 187-188.
- ↑ "Krakus", [w:] Encyklopedia Krakowa, Wyd. 2 zm. i rozsz., t. T. 1, Kraków 2023, s. 801, ISBN 978-83-66334-91-5.