Krecikówka

Krecikówka
Anourosorex
A. Milne-Edwards, 1870[1]
Ilustracja
Krecikówka tajwańska (A. yamashinai)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

owadożery

Rodzina

ryjówkowate

Podrodzina

ryjówki

Plemię

krecikówki

Rodzaj

krecikówka

Typ nomenklatoryczny

Anourosorex squamipes A. Milne-Edwards, 1872

Synonimy
Gatunki

9 gatunków (w tym 5 wymarłych) – zobacz opis w tekście

Krecikówka[6] (Anourosorex) – rodzaj ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w północno-wschodnich Indiach, Chińskiej Republice Ludowej, Mjanmie, Wietnamie, Tajlandii i na Tajwanie[7][8][9].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 51–119 mm, długość ogona 7–19 mm, długość tylnej stopy 11–20 mm; brak danych dotyczących masy ciała[8][10]. Charakteryzują się małymi oczami i uszami oraz krótkim ogonem.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1870 roku francuski zoolog Alphonse Milne-Edwards w artykule zatytułowanym Uwaga na temat niektórych ssaków wschodniego Tybetu, opublikowanego na łamach „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”[1]. W oryginalnym opisie Milne-Edwards nie wymienił żadnego gatunku; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie monotypowe)[2] krecikówka chińska (A. squamipes).

Etymologia

  • Anourosorex (Anaurosorex, Anurosorex): gr. negatywny przyrostek gr. άν an ‘bez’; ουρα oura ‘ogon’; łac. sorex, soricics ‘ryjówka’, od ὑραξ hurax, ὑρακος ‘ryjówka’[11].
  • Pygmura: gr. πυγμή pygmē ‘pięść’; ουρα oura ‘ogon’[12]. Gatunek typowy: Anderson w oryginalnym opisie nie wymienił żadnego gatunku; późniejsze oznaczenie monotypowe – Anurosorex assamensis J. Anderson, 1875[5].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące współcześnie występujące gatunki[13][10][7][6]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[6] Podgatunki[8][7][10] Rozmieszczenie geograficzne[8][7][10] Podstawowe wymiary[8][10][b] Status
IUCN[14]
Anourosorex squamipes A. Milne-Edwards, 1872 krecikówka chińska gatunek monotypowy środkowa i południowa Chińska Republika Ludowa (od południowego Gansu na południe do Guangdong), północna i wschodnia Mjanma, północny Laos i północna Tajlandia; zakres wysokości: 300–4000 m n.p.m. DC: 7,4–11 cm
DO: 0,8–1,9 cm
MC: brak danych		  LC 
 Anourosorex yamashinai Kuroda, 1935 krecikówka tajwańska gatunek monotypowy endemit Tajwanu: rozpowszechniony na całej wyspie; zakres wysokości: 300–3000 m n.p.m. DC: 5,1–9,8 cm
DO: 0,7–1,3 cm
MC: brak danych		  LC 
Anourosorex assamensis J. Anderson, 1875 krecikówka assamska gatunek monotypowy południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (Shannan w skrajnie południowym Tybecie), północno-wschodnie Indie oraz przyległa zachodnio-środkowa Mjanma (Tedim); zakres wysokości: 1500–3100 m n.p.m. DC: 8,5–11,9 cm
DO: 1–1,5 cm
MC: brak danych		  LC 
Anourosorex schmidi Petter, 1963 krecikówka wielka gatunek monotypowy Bhutan (Gomchu) i północno-wschodnie Indie (Sikkim i Arunachal Pradesh); zakres wysokości: 1500–3100 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
MC: brak danych		  DD 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Opisano również gatunki wymarłe[15]:

  • Anourosorex edwardsi Zheng Shaohua, 1985[16] (Chińska Republika Ludowa; plejstocen)
  • Anourosorex japonicus Shikama & Hasegawa, 1958[17] (Japonia; plejstocen)
  • Anourosorex kui Yang Zhongjian & Liu Dongsheng, 1951[18] (Chińska Republika Ludowa; plejstocen)
  • Anourosorex oblongus Storch & Qiu Zhuding, 1991[19] (Chińska Republika Ludowa; miocen)
  • Anourosorex qianensis Zheng Shaohua, 1985[20] (Chińska Republika Ludowa; plejstocen)

Uwagi

  1. 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Anourosorex A. Milne-Edwards, 1872.
  2. ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 A. Milne-Edwards. Note sur quelques Mammifères du Thibet oriental. „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”. 70, s. 341, 1870. (fr.).
  2. 1 2 A. Milne-Edwards: Recherches pour Servir à l’Histoire Naturelle des Mammifères: comprenant des considérations sur la classification de ces animaux. Paris: G. Masson, 1868-1874, s. 264. (fr.).
  3. ↑ A.C.L.G. Günther. Mammalia. „The Zoological Record”. 7, s. 9, 1871. (ang.).
  4. ↑ J. Anderson. On the Species and Dentition of the Southern Asiatic Shrews, preliminary to a Monograph of the Group. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1873, s. 229, 1873. (ang.).
  5. 1 2 J. Anderson. Description of some new Asiatic mammals and Chelonia. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 16 (94), s. 282, 1875. (ang.).
  6. 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 69. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  7. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 42. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  8. 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 447–448. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
  9. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Anourosorex. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-03].
  10. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 417. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  11. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 107.
  12. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 599.
  13. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).
  14. ↑ Taxonomy: Anourosorex – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).
  15. ↑ J.S. Zijlstra, Anourosorex Milne-Edwards, 1872, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-04] (ang.).
  16. ↑ Zheng 1985 ↓, s. 44.
  17. ↑ T. Shikama & Y. Hasegawa. On a new Anourosorex from Ryugasi formation (Fissure Deposits) in Japan. „Science Reports of the Yokohama National University”. 2 (7), s. 102–112, 1958. (ang.).
  18. ↑ Z. Yang & P.T. Liu. On the mammalian fauna at Koloshan near Chungking, Szechuan. „Bulletin of the Geological Society of China”. 30 (1), s. 47, 1951. DOI: 10.1111/j.1755-6724.1950.mp30001006.x. (ang.).
  19. ↑ G. Storch & Z. Qiu. Insectivores (Mammalia: Erinaceidae, Soricidae, Talpidae) from the Lufeng hominoid locality, Late Miocene of China. „Geobios”. 24 (5), s. 610, 1991. DOI: 10.1016/0016-6995(91)80025-U.610. (ang.).
  20. ↑ Zheng 1985 ↓, s. 47.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.