Krenon

Krenon (krenal) – strefa źródeł. Wyróżniana na podstawie kryteriów hydrobiologicznych strefa cieków obejmująca ich źródła[1][2][3]. Rozróżniana jest właściwa strefa źródeł (eucrenon) i strefa źródliskowa obejmująca ich odpływy (hypocrenon)[4]. Organizmy zamieszkujące źródła to krenobionty.

Ze względu na zróżnicowanie źródeł (reokren, limnokren, helokren), są one zróżnicowanym siedliskiem dla organizmów. Z reguły jednak ze względu na pochodzenie wody z głębszych warstw, warunki w nich panujące są bardziej stałe niż w niższych odcinkach cieków, co sprzyja stenobiontom[1]. Reokreny i helokreny zwykle są ubogie w składniki pokarmowe i w gatunki. Limnokreny z reguły są bogatszymi ekosystemami[4]. Czasem warunki w różnych źródłach tworzących grupę są na tyle zróżnicowane, że ich biocenozy są odmienne. Tak jest w przypadku florydzkich Silver Springs, które są jednym z najbardziej produktywnych ekosystemów wodnych na Ziemi[5].

W niektórych źródłach fitobentos zawiera gatunki typowe dla wód płynących i brak w nich gatunków ograniczonych do tego siedliska. Niektóre jednak występują w nich częściej, jak Meridion circulare, Staurosirella leptostauron, Staurosira construens, Nitzschia dissipata, Campylodiscus noricus, Achnanthidium minutissimum, Planothidium lanceolatum, Achnanthidium affine, Cocconeis placentula czy Denticula tenuis[5]. Flora źródeł reokrenowych jest dość uboga, reprezentowana głównie przez mchy. Wśród zwierząt przeważają drobne gatunki, takie jak Psychrodromus olivaceus, Sperchon longissimus, Pedicia rivosa, Crunoecia irrorata, Bythinella dunkeri czy Anacaena globulus[4].

Szczególnie wyróżniają się biocenozy gorących źródeł. W gorętszych (powyżej 45°C) występują czasem prawie wyłącznie sinice[4]. Najszerzej rozpowszechnione (kosmopolityczne) są Mastigocladus laminosus i Leptolyngbya laminosa, a nieco rzadziej Synechococcus lividus[5]. W jeszcze wyższych temperaturach występują hipertermofile.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Zdzisław Kajak, Hydrobiologia-limnologia: ekosystemy wód śródlądowych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 66–68, 79, ISBN 978-83-01-12537-0.
  2. ↑ Winifred Lampert, Ulrich Sommer, Ekologia wód śródlądowych, Joanna Pijanowska (tłum.), Wyd. 2 zm, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 321, ISBN 978-83-01-13387-0.
  3. ↑ Juliusz Cezary Chojnacki, Podstawy ekologii wód, Wyd. 2 popr., Szczecin: Wydaw. AR, 1998, s. 93, ISBN 978-83-87327-35-4.
  4. 1 2 3 4 Karol Starmach, Stanisław Wróbel, Kazimierz Pasternak, Hydrobiologia, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 315–316, 468-469.
  5. 1 2 3 Źródła, [w:] Barbara Kawecka, Pertti Vesa Eloranta, Zarys ekologii glonów wód słodkich i środowisk śródlądowych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 150–152, ISBN 83-01-11320-0.