Krogulec szary
| Accipiter ovampensis[1] | |
| J.H. Gurney, 1875 | |
 Ilustracja dołączona do pierwszego opisu | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Infragromada | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Plemię | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
krogulec szary |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 | |
Krogulec szary[3] (Accipiter ovampensis) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków[4][5].
Zasięg występowania
Występuje od Senegambii, Sierra Leone i Ghany na wschód po Etiopię oraz na południe po Angolę, północną Namibię, północną Botswanę i północną RPA[4][6].
Morfologia
Grzbiet ma barwę szarą, z białymi elementami na kuprze. Klatka piersiowa, brzuch i szyja są białe z cienkimi, ciemnymi paskami. Dziób czarny, oczy ciemnoczerwone, nogi i woskówka pomarańczowo-czerwone. Osobniki tego gatunku osiągają długość 30–40 cm, a rozpiętość ich skrzydeł wynosi 60–75 cm. Masa ciała samców waha się od 105 do 190 g, samic – od 180 do 305 g[7].
Ekologia i zachowanie
Krogulce szare żyją na sawannach i w wysokich lasach liściastych, a także na plantacjach. Żywią się głównie mniejszymi ptakami[6].
Okres lęgowy trwa od września do stycznia. Samica składa 3–4 jaja (rzadziej 2 lub 5)[6]. Wysiadywaniem zajmuje się wyłącznie samica, samiec 2–3 razy dziennie dostarcza jej pożywienie do gniazda. Inkubacja trwa 37–39 dni. Przez pierwsze 18 dni od wyklucia samiec dostarcza jedzenie do karmienia piskląt, później w polowaniach pomaga mu także samica. Młode opuszczają gniazdo po 33–39 dniach, a w pełni niezależne stają się około miesiąca później[8].
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje krogulca szarego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji szacowana jest na 6700 – 67 000 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za wzrostowy ze względu na to, że ptak ten zaadaptował się do plantacji i poszerza swój zasięg występowania[2].
Przypisy
- ↑ Accipiter ovampensis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Accipiter ovampensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2025-2 [dostęp 2025-12-30] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-30].
- 1 2 Ovambo Sparrowhawk (Accipiter ovampensis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-12-30]. (ang.).
- 1 2 3 Species account: Ovambo Sparrowhawk Accipiter ovampensis. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2014-05-15. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-19)]. (ang.).
- ↑ James Ferguson-Lees, David A. Christie: Raptors of the World. Bloomsbury Publishing, 2010. ISBN 978-1-4081-3550-1.
- ↑ Accipiter ovampensis (Ovambo sparrowhawk). [w:] Biodiversity Explorer [on-line]. Iziko Museums of South Africa. [dostęp 2020-11-03]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).